Ο όρος «βρογχοκήλη» περιγράφει κάθε αύξηση του μεγέθους του θυρεοειδούς. Πρόκειται για έναν γενικό όρο, καθώς η βρογχοκήλη μπορεί να οφείλεται σε διάφορα αίτια, με διαφορετικές ταξινομήσεις, όπως θα αναφερθεί στη συνέχεια.
Η βρογχοκήλη μπορεί να οφείλεται σε παρουσία όζων θυρεοειδούς, στην περίπτωση αυτή περιγράφεται υπό τον όρο «οζώδης» ή «πολυοζώδης» βρογχοκήλη. Σε άλλες περιπτώσεις, η διόγκωση του θυρεοειδούς μπορεί να μη συνοδεύεται από την παρουσία διακριτών όζων στο παρέγχυμα του θυρεοειδούς, οπότε αυτή περιγράφεται με τον όρο «διάχυτη» βρογχοκήλη.
Μία άλλη ταξινόμηση γίνεται ανάλογα με τη λειτουργική δραστηριότητα του θυρεοειδούς. Αν ο θυρεοειδής υπερλειτουργεί (οπότε υπάρχει υπερθυρεοειδισμός), τότε η βρογχοκήλη ταξινομείται ως «τοξική» βρογχοκήλη. Αν η λειτουργία του θυρεοειδούς είναι φυσιολογική, τότε η βρογχοκήλη χαρακτηρίζεται ως «απλή» ή «μη τοξική» βρογχοκήλη.
Υπάρχουν και συνδυασμοί της ταξινόμησης, βάσει των ως άνω δύο επιμέρους χαρακτηριστικών. Έτσι μία βρογχοκήλη μπορεί να είναι «διάχυτη τοξική» (γνωστή και ως νόσος Graves), πολυοζώδης τοξική βρογχοκήλη, απλή μη τοξική διάχυτη βρογχοκήλη ή απλή μη τοξική πολυοζώδης βρογχοκήλη.
Η έλλειψη ιωδίου (ιωδοπενία) είναι σε παγκόσμιο επίπεδο η συχνότερη αιτία βρογχοκήλης.
Μία ιδιαίτερη μορφή βρογχοκήλης είναι η λεγόμενη καταδυόμενη βρογχοκήλη. Ο όρος αυτός περιγράφει τη βρογχοκήλη που σταδιακά αυξάνεται σε μέγεθος και –μη «χωρώντας» στον τράχηλο– επεκτείνεται προς τον θώρακα (μεσοθωράκιο), βυθιζόμενη πίσω από τις κλείδες και το στέρνο.
Η βρογχοκήλη μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα λόγω της διόγκωσης του θυρεοειδούς και της πίεσης που ασκεί ο διογκωμένος θυρεοειδής αδένας στα παρακείμενα όργανα. Συνήθως μπορεί να πιεστεί η τραχεία, με αποτέλεσμα την εμφάνιση δυσκολίας στην αναπνοή (δύσπνοιας) ή και εισπνευστικού συριγμού. Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί δυσκολία στην κατάποση (δυσκαταποσία) λόγω πίεσης του οισοφάγου. Μπορεί επίσης ο ασθενής να αισθάνεται κάποιο βάρος στον τράχηλο, μια αίσθηση πίεσης ή παρουσία ξένου σώματος στον λαιμό. Μπορεί επίσης να υπάρχει βράγχος φωνής κ.λπ. Ακόμη όμως και ευμεγέθεις βρογχοκήλες μπορεί να μη συνοδεύονται από συμπτώματα, οπότε σε αυτή την περίπτωση χαρακτηρίζονται ως ασυμπτωματικές.
Όταν η βρογχοκήλη είναι τοξική, τότε μπορεί να παρατηρηθούν οι κλινικές εκδηλώσεις του υπερθυρεοειδισμού (όπως καρδιακές αρρυθμίες, ταχυκαρδία, διέγερση, υπερένταση, ευερεθιστότητα, απώλεια βάρους, διάρροιες, μυικός τρόμος, εφιδρώσεις, δυσανεξία στη ζέστη κ.λπ.).
Η βρογχοκήλη μπορεί να γίνει εμφανής κλινικά με την επισκόπηση, σαν μία διόγκωση στον τράχηλο, ή με την ψηλάφηση (αισθητή μάζα). Η διάγνωση τίθεται με δύο βασικές εξετάσεις:
Το υπερηχογράφημα, με το οποίο ελέγχεται η μορφολογία του θυρεοειδούς αδένα (παρουσία όζων, μέτρηση διαστάσεων θυρεοειδούς, χαρακτήρες όζων, θέση όζων, κατάδυση στο μεσοθωράκιο, έλεγχος λεμφαδένων τραχήλου κ.λπ.). Έτσι μπορεί να αξιολογηθεί το μέγεθος της βρογχοκήλης και το είδος αυτής από άποψη μορφολογίας (διάχυτη ή πολυοζώδης).
Τη μέτρηση των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα (Τ3, Τ4, TSH). Με βάση τις τιμές των ορμονών αυτών, η βρογχοκήλη μπορεί να ταξινομηθεί ανάλογα ως απλή μη τοξική ή ως τοξική βρογχοκήλη.
Σε ασθενείς με καταδυόμενη βρογχοκήλη (βλ. παραπάνω) θα απαιτηθεί έλεγχος με αξονική τομογραφία τραχήλου και θώρακα, για την ακριβή αξιολόγηση του βάθους κατάδυσης του θυρεοειδούς στον θώρακα.
Αν υπάρξει υποψία καρκίνου θυρεοειδούς –βάσει των χαρακτήρων των όζων στο υπερηχογράφημα–, τότε θα πρέπει να γίνει παρακέντηση, με λεπτή βελόνη, του ύποπτου ή των ύποπτων όζων. Σήμερα η παρακέντηση γίνεται με υπερηχογραφική καθοδήγηση και το υλικό που λαμβάνεται αποστέλλεται για κυτταρολογική εξέταση.
Η θεραπεία είναι χειρουργική και συνίσταται στην αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα (ολική θυρεοειδεκτομή). Όταν η διόγκωση είναι σημαντικού βαθμού (γιγάντια βρογχοκήλη), μπορεί να υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες στην εξέλιξη της επέμβασης. Οι καταδυόμενες βρογχοκήλες μπορεί να αφαιρεθούν στην πλειονότητα των περιπτώσεων μέσω της τομής στον τράχηλο χωρίς να απαιτηθεί διάνοιξη του θώρακα με στερνοτομή (που θα χρειαστεί εξαιρετικά σπάνια και σε ειδικές περιπτώσεις).
Η διαγνωστική διερεύνηση και η θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με βρογχοκήλη θα πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση από εξειδικευμένο χειρουργό θυρεοειδούς, έτσι ώστε η επέμβαση να γίνει με τεχνικά άρτιο τρόπο και με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια.
Γεώργιος Σακοράφας, M.D., Ph.D. χειρουργός θυρεοειδούς - παραθυρεοειδών, επ. καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. συντονιστής διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Αγίου Σάββα Νοσοκομεία: Ευγενίδειο Ιατρικό Ψυχικού Μητέρα
Info
2107487318, 6977068223
georgesakorafas@yahoo.com www.gsakorafas.gr
17°
