Aλεξανδρούπολη: Φαγητό με παράδοση και σε πρώτο πλάνο το ολόφρεσκο ψάρι του Θρακικού Πελάγους

Υπάρχει ένας κόσμος εκεί ψηλά και βόρεια, που ούτε καν υποψιαζόμαστε εμείς οι «κάτω». Σαράντα λεπτά πτήση από την Αθήνα, η Αλεξανδρούπολη είναι το κέντρο ενός άλλου ελληνικού πλανήτη. Πύλη ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, σταυροδρόμι ανάμεσα σε δυο ηπείρους, κόμβος θαλασσινός και στεριανός, η πόλη βιώνει αυτή τη στιγμή την πιο καυτή στιγμή της και μια άνευ προηγουμένου τουριστική ακμή, που μάλλον ούτε καν φαντάστηκε ο βασιλιάς Αλέξανδρος ο Α’ όταν της χάριζε το όνομά του, μια που τότε δεν ήταν παρά ένα ταπεινό ψαροχώρι.

Έλληνες και Τούρκοι εδώ ζουν αδελφωμένοι μέσα σε μια αέναη συναλλαγή, καταργώντας τα σύνορα. Η οικονομική κρίση της Τουρκίας γεμίζει ασφυκτικά τα Lidl και τα Jumbo που λειτουργούν σαν τουριστικός προορισμός, πολυτελή ντεκαποτάμπλ αυτοκίνητα συνωστίζονται στα πεντάστερα ξενοδοχεία του παραλιακού μετώπου -πριν κοιμηθούν-, όλοι θα περάσουν μια βόλτα να δοκιμάσουν την τύχη τους στο καζίνο. Με 27 χιλιόμετρα τροπική αμμουδιά στα πόδια της, η Αλεξανδρούπολη είναι μια ατέλειωτη βουτιά, από το κέντρο της ως τη νέα Χηλή, τη Μάκρη, την Αγία Παρασκευή και τη Δικέλλα. Προάστια στα οποία επεκτείνεται η καθημερινότητα της πόλης, που δεν χωρά πια τους εκδρομείς της. Τα βράδια, στο παραλιακό μέτωπο με τα δεκάδες μαγαζιά και κάτω από τη σκιά του Φάρου-σήμα κατατεθέν που αγναντεύει την πόλη από τα 18 του μέτρα, γίνεται το αδιαχώρητο γλέντι. Μπαράκια, κλαμπάκια, πίτσες, γιουφκάδες και πίτες, ψαροταβέρνες και τσιπουράδικα σε ένα πανηγυριώτικο ξενύχτι που ευνοεί και η ανοιχτή, φιλόξενη καρδιά του Αλεξανδρουπολίτη.

Η πόλη ξυπνά με φρέντο και μπουγάτσα -oπωσδήποτε- για να συνεχίσει το πάρτι στα μαγαζιά της αγοράς, σε όλο το πεζοδρομημένο κέντρο πάνω από την παραλία. Εδώ που από νωρίς μοσχοβολά χταπόδι στα κάρβουνα και χουζούρι στην περαντζάδα. Ευκαιρία να δοκιμάσεις τις βόρειες νοστιμιές μιας περιοχής που διαθέτει άφθονες: πόντια και θρακιώτικη παράδοση και πάντα, σε πρώτο πλάνο, το ολόφρεσκο ψάρι του Θρακικού Πελάγους.

Αλεξανδρούπολη: Μια μανία που λέγεται «φαρούκ»

Τούρκοι και Βούλγαροι έρχονται στην πόλη αποκλειστικά για χάρη του κι εσύ θα περάσεις ένα μεγάλο κομμάτι της μέρας κάνοντας crash test ανάμεσα στα πολύ διαφορετικά φαρούκ, αναζητώντας το καλύτερο ή απλώς, το φαρούκ που θα σου ταιριάξει. Τα τελευταία χρόνια, το γλυκό που ταυτίζεται με την Αλεξανδρούπολη, έχει γίνει viral, κάτι σαν τη σοκολάτα dubai -άσε που κυκλοφορεί και σε γεύση ντουμπάι. Αναζητώντας τις ρίζες και την ιστορία του θα χαθείς στη μετάφραση και τους αστικούς μύθους. Ενδεχομένως να πρόκειται για ένα γλυκό που πρώτη δημιούργησε η βιομηχανία Roussos στο Κάιρο γιορτάζοντας την άνοδο του βασιλιά Φαρούκ στον θρόνο αλλά γι’ αυτό δεν υπάρχει καμιά απόδειξη. Ίσως και να έφερε τη συνταγή μαζί της η ελληνική παροικία του Καϊρου, ίσως να ήρθε από την Πόλη και, φήμες λένε, πως πρώτα κυκλοφόρησε στην Ξάνθη και μετά ήρθε εδώ - αλλά αυτό μην το πείτε μπροστά στους Αλεξανδρουπολίτες. Όπως και να ’χει το φαρούκ είναι ένα ρολάκι ζύμης γεμιστό με κρέμα και επικάλυψη σοκολάτας, άκρες βουτηγμένες σε ψιλοκομμένο αμυγδαλάκι, με τη χαρακτηριστική γεύση των γλυκών φοντάν της δεκαετίας του ’60 και του ’70. Ο σάλος που γίνεται γύρω από τη χάρη του έχει εμπνεύσει τους δημιουργούς του να το κυκλοφορήσουν σε διάφορες γεύσεις, άλλες κλασικές άλλες σούπερ μοντέρνες.

Το Bakers Art (Ελ Βενιζέλου 91, 2551081021), με 25 χρόνια ιστορία, φτιάχνει ένα πολύ φινετσάτο και ισορροπημένο στη γλύκα φαρούκ, με διαφορετικές γεύσεις: σοκολάτα μαύρη, γάλακτος και λευκή. Στην κάθε μπουκιά νοιώθεις τα αγνά υλικά και μια εκτέλεση σύγχρονη, που πατά στην παλιά συνταγή. Αξίζει να δοκιμάσεις και τον διάσημο, βουτυράτο κουραμπιέ τους από παλιά οικογενειακή συνταγή αλλά και τα viral fruits -άλλη μεγάλη μόδα: κομψοτεχνήματα που σε ξεγελάνε με τη γεύση τους και διαφορετικές, φίνες κρέμες και αρώματα στο εσωτερικό τους. Το Φαρούκ by Moka (Kύπρου 10, 2551025818), είναι το «μπουτίκ φαρούκ» που θα αγαπήσουν οι πιο μοντέρνοι. Κυκλοφορεί σε πρωτότυπες γεύσεις, όπως ferrero, rafaello, lotus, politico, dubai, bueno, black forest και oreo. Μεγάλη νουβοτέ το σούσι-σκαφάκι με μπουκίτσες σε διαφορετικές γεύσεις και ξυλάκια που βοηθούν την επιτόπια κατανάλωση αλλά και μια ξεχωριστή πρόταση: το φαρούκ σε μπουκίτσες ποτίζεται με premium ελληνικά λικέρ με γεύσεις όπως κανέλα, ρακόμελο ή δίκταμο, αποκτώντας άλλη διάσταση.

Τα καλύτερα τραπέζια της Αλεξανδρούπολης

*Αν διαθέτεις μόνο μια μέρα στην πόλη, όλοι οι δρόμοι θα σε οδηγήσουν στον κοσμοπολίτη Άη Γιώργη που μαζεύει όλες τις περαστικές φυλές. Απόλυτος προορισμός της Πολίτικης εύπορης τάξης που περνά τα σύνορα μόνο και μόνο για τη χάρη του, είναι το ψαροεστιατόριο προορισμός όλης της Θράκης και ένα από τα επιφανέστερα της Ελλάδας. Πάνω στο κύμα του Demir Ali, στη θέση της ομώνυμης παλιάς ταπεινής ψαροταβέρνας, ο Ανδρέας Ανδρέογλου από το 2002 ως τώρα και με τη βοήθεια του interior Κωνσταντίνου Τερζή, έχει φτιάξει τον πιο σύγχρονο ναό του ψαριού που έρχεται μόνο ντόπιο και κατευθείαν από τη Μαρώνεια, τη Σαμοθράκη, τη Χαλκιδική και τον Έβρο. Καλό γούστο, σοφοί φωτισμοί, πλούσια κάβα με τα καλύτερα του ελληνικού αμπελώνα, σοφιστικέ ατμόσφαιρα. Το βέβαιο είναι πως μπορείς από την ψαριέρα να επιλέξεις ένα ψάρι ημέρας στη σχάρα, όμως θα ήταν άδικο να προσπεράσεις μια ιδιαίτερη, μαγειρευτή ψαροφαγία που συνδυάζει πιάτα-κομψοτεχνήματα, χορταστικές μερίδες, την πληθωρικότητα που αγαπούν η Βόρεια Ελλάδα και η Τουρκία, χρώματα πολλά και στησίματα πολύπλοκα. Στο δια ταύτα, όμως, τον πρώτο λόγο έχει η νοστιμιά. Από τα καλύτερα, τα πεντανόστιμα, γιγάντια μύδια της περιοχής μέσα σε μια κρύα ντοματένια σούπα με αφρό από τσαλαφούτι, σέλινο τουρσί και τρίμμα ελιάς, πολλά διαφορετικά σεβίτσε και ταρτάρ, μαύρα ταλιολίνι με το τόσο νόστιμο μπλε καβούρι της Κατερίνης και κανθαρέλες και ονειρεμένη σκορπίνα με φασολάκια στην κατσαρόλα, πριν περάσεις στο γλυκό με τη θρακιώτικη σφραγίδα, χασλαμάς -που μοιάζει με χαλβά σε γεύση μελομακάρονο- με σεμιφρέντο από φιστίκι Αιγίνης. Ν. Μάκρη, 2551071777

*Αν θες να αναγνωρίσεις τα νοστιμότερα στέκια, δες πού πηγαίνουν οι φραγκάτοι Τούρκοι, λέει ένα αξίωμα της πόλης. Και όντως ισχύει αφού οι Τούρκοι είναι σαν τους Σαλονικιούς. Στην ποιότητα του φαγητού τους, είναι αδιαπραγμάτευτοι. Και όντως, στο Nisiotiko, δύσκολα ακούς ελληνικά. Ένα δρόμο πάνω από την παραλία και στην καρδιά της πόλης, ο Κυριάκος Στόγιος, που σπούδασε γεωπόνος αλλά τελικά κληρονόμησε την ψαροταβέρνα του θείου του, έχει στήσει ένα κεφάτο εστιατόριο με μοντέρνα αισθητική, που στην καρδιά του, όμως, χτυπά η πιο ατόφια ψαρονοστιμιά της παράδοσης. Οι συνταγές του μπαμπά καπετάν Μιχάλη και του θείου, δουλεύονται στο πνεύμα της εποχής και αποκτούν μια νέα αισθητική, κρατώντας την οικειότητα και τη γενναιοδωρία της παράδοσης. Σαγανάκι με γαύρο, μουστάρδα και λεμόνι, μια ωραιότατη σαλάτα με φρέσκια αγκινάρα, πρασινάδες, ελιά και κρεμμύδι, χταπόδι στη σχάρα σβησμένο με λεμόνι και κρασί που σοτάρεται μετά με πιπεριές και ντοματίνι, ωραιότατο καλαμαράκι με κρεμμύδι καραμελωμένο με πετιμέζι, όνειρο φιλεταρισμένη σαρδέλα στη σχάρα με ψιλοκομμένο κρεμμύδι και ψητή ντομάτα, λεμονάτες γαρίδες σαγανάκι σε ένα μούρλια ζουμάκι με λίγη πράσινη πιπεριά και μια άχαστη φάβα με γαύρο μαρινάτο και μαϊντανό με ντοματίνι. Αν αντέξεις να φτάσεις στα κυρίως, μην χάσεις τα στριφτούδια με τις βόνγκολες και κράτα χώρο γιατί έρχεται πιατέλα με πέντε διαφορετικά γλυκά και παγωτά. Ζαρίφη 3, 2551020990

*Μεσημεράκι στα γραφικά πεζοδρομάκια του κέντρου, στο βάθος και πλάι σου η θάλασσα, η ώρα που ζητά μεζέ και τσίπουρο σε βρίσκει στο Roubis. Καρό τραπεζομάντιλα και τραπεζάκια έξω, μεζές χορταστικός σε γενναίες μερίδες, στεριανός και θαλασσινός. Meze boutique τον περιγράφει το μενού και δεν έχει διόλου άδικο. Ο Κώστας Ρούμπης δούλευε χειριστής μηχανημάτων στη Γερμανία πριν επιστρέψει με αυτό το πιο σπιτικό-δεν έχεις μεζεδοπωλείο. Λαχταριστή, ντόπια γλύκα ντομάτα με κάπαρη, ρίγανη και φέτα, καπνιστή μελιτζανοσαλάτα, μια ονειρεμένη βραστή μοσχαρίσια γλώσσα με λεμόνι, ρίγανη και ελαιόλαδο, σαγανάκι γαρίδες με πιπεριές και φρέσκια ντομάτα και φυσικά αχνιστός γαλέος με λαδολέμονο και πιπεριές. Αληθινό, φρέσκο φαγάκι με σπαρταριστή πρώτη ύλη. Μιαούλη 7, 2551113458

*Πάνω στην παραλία, ο Στράτος είναι ότι πιο κλασικό εικονογραφημένο, σε ψαροταβερνάκι με καρό κυανόλευκα τραπεζομάντιλα και νησιώτικη αύρα. Εδώ θα έρθεις για μεζεδάκια με ούζο, φρέσκο ψαράκι ημέρας, μαστιχωτό χταπόδι με ωραίο ελαιόλαδο στη σχάρα, ονειρεμένα, γεμάτα, τεράστια, ζωντανά αχνιστά μύδια, σουπιά στη σχάρα. Μεγάλο του ατού, το αλάδωτο, τραγανό τηγάνι που βγάζει και κολασμένη τηγανητή πατατούλα. Το κορυφαίο του πιάτο, ένα ελληνικό fritto misto ή αλλιώς μια τεράστια πιατέλα με ό,τι βγάλει η ψαριά της ημέρας: σαρδέλες, κολιαρούδια, γαύρος, σαφρίδια, γοπάκια και γαρίδες με ολοτράγανη κρούστα. Δ. Καραολή 100, 2551553463

*Αν είσαι νοσταλγός του παλιού καιρού θα περάσεις για ένα προσκύνημα από τη Νέα Κληματαριά ή αλλιώς, το λαϊκό, αστικό φαγάδικο του κέντρου που έχει χορτάσει πολλές γενιές Αλεξανδρουπολιτών. Μπορείς να διαλέξεις από την προθήκη, οπότε δεν θα παραλείψεις το ψαράκι ημέρας στο φούρνο λαδορίγανη. Αν καθίσεις θα πάρεις το πιο τραγανό, σε αιθέριο κουρκούτι τηγανητό κολοκυθάκι, τα σπιτικά αμπελοντολμαδάκια, το ψητό ψαράκι που σερβίρεται με πατάτες φούρνου και φυσικά, τον τζιγεροσαρμά-νοστιμιά με βαρβάτη ιστορία- που δύσκολα θα βρεις σε άλλα μαγαζιά. Κύπρου 18, 2551026288

*Η παραλία της Μάκρης είναι μια αληθινή εμπειρία ή η Ντίσνειλαντ των παραλιών, κάτι που δύσκολα χωρά ο νότιος νους μας που δεν είναι συνηθισμένος σε τόσο απέραντες αμμουδιές. Χιλιόμετρα με ψιλή άμμο, τις ομπρέλες και τα beach bars μεσοτοιχία το ένα με το άλλο, ένα θαλασσινό πανηγύρι με χιλιάδες εραστές. Εκεί λοιπόν, είναι και το Nama του Άγγελου Κοσκινά, που δεν το λες beach bar αλλά κομψό εστιατόριο στο λοφάκι με άπλετη αφ’ υψηλού θέα στα θαλάσσια δρώμενα. Δύσκολα μπορεί να πάει ο νους σου ότι εδώ θα βρεις και καλό φαγητό. Όμως, ένας νέος σεφ, ο Πάνος Καραπασχάλης αξίζει την προσοχή σου την οποία σου ανταποδίδει με μια πεντανόστιμη θαλασσινή κουζίνα, που έχει μέτρο, ισορροπίες και βαθιά γεύση. Το εσπεριδοειδές ceviche με wakame δροσερό, μεθυστικά αρωματικό, χόρτα εποχής με ντοματίνια, μυρωδικά και κατσικίσιο τυρί, αχνιστά μύδια με ένα ζουμάκι που δεν θες να τελειώσει. Τέλεια λινγκουίνι με γαρίδες, βουτυράτη λεμονάτη σάλτσα και αβγά σολομού που δίνουν μια τραγανή υφή και κορυφαίο πιάτο το κριθαράκι με φιλεταρισμένο ολόκληρο το ψάρι της ημέρας. Γι’ αυτό και μόνο, αξίζει η εκδρομή ως τη Μάκρη. Παραλία Μάκρης

Εκδρομή στο τυροκομείο

Οι Φέρες είναι μια μικρή εκδρομή 20 λεπτά από την πόλη, ένα χωριό Μικρασιατών που αξίζει για πολλούς λόγους: εδώ παράγονται τα πιο νόστιμα προϊόντα του νομού και επίσης όλη η περιοχή, που ακουμπά πάνω στα σύνορα, έχει μια άλλη συγκίνηση: τη συγκίνηση της εσχατιάς, εκεί που οι τόποι αλλάζουν, απομακρύνονται και ενώνονται ταυτόχρονα, εκεί που μια σημαία που κυματίζει στην ερημιά μπορεί να σου φέρει δάκρυα στα μάτια. Εδώ λοιπόν, είναι μια μαγική οικογένεια, ο Χρήστος και η Πασχαλιά και οι τρεις τους κόρες, άνθρωποι έξω καρδιά, ζεστοί και φιλόξενοι που θα χαρούν να σε ξεναγήσουν στο τυροκομείο τους, τη Φάρμα Βήρα, από το παλιό όνομα των Φερών. Ο Χρήστος δούλεψε για χρόνια στη Γερμανία πριν επιστρέψει στο χωριό του. Στην αρχή ασχολήθηκε με τα αγροτικά, μέχρι που το 2011 έστησε τη δική του κτηνοτροφική μονάδα, την απολύτως καθετοποιημένη πια. Από ζώα δεν ήξερε τίποτα, όλα τα έμαθε στην πράξη, τώρα οι κόρες του, με πτυχίο της Γεωργικής Σχολής πια, τυροκομούν καθημερινά τη φέτα, που κυκλοφορεί και με καυτερή ή γλυκιά πιπεριά, το φρέσκο πρόβειο και γίδινο γιαούρτι, την αλειφωτή. Φτιάχνουν εξαιρετικό πρόβειο ρυζόγαλο και το δικό τους παγωτό. Αξίζει να γνωρίσεις τα 500 ζώα τους, να δεις πώς τυροκομούν, να δοκιμάσεις επιτόπου τα προϊόντα τους που μπορείς να βρεις και στη μεγάλη λαϊκή του Σαββάτου, στην Αλεξανδρούπολη.

Εκεί που θα ψωνίσεις τη γεύση του τόπου

*Ο καβουρμάς, με καταγωγή από το Σουφλί, με κρέας που σιγομαγειρεύεται με μπαχαρικά στο λίπος του, είναι ο βασιλικός μεζές της Θράκης. Η οικογένεια Τιάκα, τρεις γενιές τώρα, από το 1950 φτιάχνει τον πιο διάσημο της πόλης, με δική της παλιά συνταγή. Το ίδιο περιζήτητο είναι και το ντόπιο τους λουκάνικο και η μπάμπω, που κλείνει μέσα σε έντερο μοσχαρίσιο και χοιρινό κιμά, πράσο, ρύζι και μπαχαρικά και ψήνεται στο φούρνο με πατάτες. Άριστος τεχνίτης από το Κιλκίς, πασίγνωστος στην περιοχή ο Μάκης, υπογράφει τα κατεψυγμένα πιτοειδή και τις ζύμες. Εμπορίου 55, 2551051883

*Δίπλα ακριβώς στον Τιάκα, αποκλείεται να μην κοντοσταθείς στις κομψότατες, λαλίστατες και αρχοντικές αδελφές Παρασκευοπούλου ή αλλιώς, τις πιο σικάτες μπακάλισσες της επικράτειας. Απέξω μανάβικο μπιζουδάκι, από μέσα το παλιό μπακάλικο όπως το ήξερες ή όπως το έχεις δει στις ταινίες. 35 χρόνια τώρα, το μαγαζί τους είναι η Κιβωτός του Νώε της ντόπιας παραγωγής και από δω θα ψωνίσεις ό,τι πιο εξαιρετικό: θρούμπες-λουκούμι της Θάσου, τραχανά και χυλοπίτες και ξηρούς καρπούς από τον Έβρο, σαπούνι από τη Λέσβο, όσπρια από τη Δαδιά, δικά τους, σπιτικά τουρσιά, λουκούμια από τις Φέρες, ταχίνι από την Ορεστιάδα, ελιές από τη Μάκρη και τα Δίκελα, φλαμούρι και ρίγανη από τον Όλυμπο. Εμπορίου 59, 25510 26181

*Το evro shop θα σε εξυπηρετήσει αν θελήσεις να ψωνίσεις σε ωραία συσκευασία δώρου ό,τι καλύτερο από τη νεότερη τοπική παραγωγή της περιοχής. Αλεύρι ζέας, ζυμαρικά από μονόκοκκο σιτάρι, τραχανά με λαχανικά και σουσάμι, ελαιόλαδα σε μπουτίκ συσκευασίες, βιολογικό ταχίνι, σπαράγγια σε άλμη, γλυκά του κουταλιού και μαρμελάδες, βιολογικό βερικοκέλαιο για τη μποτέ σου, το σπάνιο θρακιώτικο γλυκό του κουταλιού πραούστι, από ντόπια ποικιλία κορόμηλου και ένα καινοτόμο προϊόν: κουκούλια μεταξοσκώληκα για ντεμακιγιάζ και απολέπιση σε βαζάκι. Κουντουριώτη 13, 25510 80001

*Κάθε επαρχιακή πόλη έχει τον δικό της ελληνικό καφέ και ένα παλιό καφεκοπτείο που συνήθως είναι χάρμα-νοσταλγικών-οφθαλμών και κρύβει θησαυρούς. Αυτό είναι ο Κεκές, από το 1946. Εκτός από τον καφέ που αλέθεται μπροστά σου, θα βρεις θρακιώτικα λουκούμια, φρέσκα μπαχαρικά, γλυκάκια, βότανα, μαύρο ταχίνι από την Κομοτηνή και καραμέλες-εκείνες τις παλιές. Δικαστηρίων 26, 2551023341

*Η Κυψέλη είναι το ομορφότερο μαγαζάκι του κέντρου, μια αρχιτεκτονική που στέκει ανέγγιχτη στο χρόνο για να σε γυρίσει γλυκά πίσω στα παλιά. Η Αγγελική Βαγενά της τέταρτης γενιάς, δεν έχει πειράξει τίποτα από το οικογενειακό μαγαζί που κάποτε ειδικευόταν στα κουφέτα και τις καραμέλες. Τα οποία θα βρεις και σήμερα αλλά και μαγικούς κουραμπιέδες, νουγκά, καριόκες και παστάκια-εκλεκτά και μικρής παραγωγής, γλυκά του κουταλιού και τον τοπικό χαλβά του Ζαμπογιάννη. Εμπορίου 37, 2551020487