«Μεθοριακός Σταθμός»: Στάση στην πιο ιστορική ταβέρνα της χώρας

Κατά καιρούς, μέσα από τα πολλά μου ταξίδια, έχω βρεθεί σε πολλά ιστορικά μαγαζιά. Σαν το Μεγάλο Καφενείο 1929 στην Πλατεία Κεχαγιά στην Άμφισσα ή στου «Φορλίδα» στο Λαύκο του Νοτίου Πηλίου που είναι και το παλαιότερο ελληνικό καφενείο, αφού λειτουργεί ανελλιπώς από το 1785. Το «ιστορικό» φυσικά στη σκέψη μας έχει να κάνει με τη μακροζωία και σπάνια με την ιστορικότητα του κτιρίου. Μοναδική ίσως περίπτωση, ενός καθαρά ιστορικού κτίσματος που μπήκε στο παιχνίδι της εστίασης είναι ο «Μεθοριακός Σταθμός» της Βυρώνειας Σερρών. Το κτίσμα αυτό που βρίσκεται σε μια πανέμορφη τοποθεσία ανάμεσα στη λίμνη Κερκίνη και τους πρόποδες του όρους Μπέλες και στεγάζει σήμερα την ομώνυμη ταβέρνα, κάποτε άλλαξε τις ράγες της ιστορίας.

Ο σταθμός κατασκευάστηκε το 1896 από τους Τούρκους προκειμένου να ενώσει τη Θεσσαλονίκη με την Κωνσταντινούπολη. Το 1913, κατά τον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο, χρησιμοποιήθηκε σαν στρατηγείο του Ελληνικού Στρατού. Είναι το σημείο όπου χαράχτηκαν τα σύνορα της Ελλάδας, αφού το ίδιο καλοκαίρι εδώ, κάτω από τους αιωνόβιους πλάτανους, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος μαζί με τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο υπέγραψαν τη συνθήκη ειρήνης με τη Βουλγαρία. Το ζωντανό αυτό μνημείο σταμάτησε να ταξιδεύει στον χρόνο το 2005, όταν ο τελευταίος σταθμάρχης βγήκε στη σύνταξη. Στα τέλη του 2013 ο Λευτέρης Σαββίδης ήρθε για να μετατρέψει το στρατηγείο σε στέκι.

«Μεθοριακός Σταθμός»: μια ιστορική ταβέρνα στη Βυρωνεία Σερρών

Έφτασα απόγευμα και παρκάρισα μπροστά στην παλιά επιγραφή «ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ» με τη φθαρμένη γραμματοσειρά και τα σκουριασμένα ρολά. Κάποτε αυτά τα μικρομάγαζα ήταν ο πυρήνας της κοινωνικής ζωής για τον τόπο. Απέναντι ακριβώς, στο ίδιο γωνιακό εγκαταλελειμμένο κτίριο, διαβάζω με τη σειρά τους τίτλους: ΚΑΦΕΖΥΘΟΠΩΛΕΙΟ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ, ΤΑΒΕΡΝΑ, ΤΣΙΓΑΡΑ η «ΦΤΗΝΙΑ». Η λέξη της εποχής που διαφημίζει μια στάση ζωής για την επαρχία του τότε. Η Βυρώνεια σήμερα είναι ένα ακόμη χωριό που του λείπει η ζωή και βιώνει την εγκατάλειψη. Μοναδικός φάρος το κτίριο της ταβέρνας, η οποία έχει βρει το βηματισμό της καθώς συντονίστηκε απόλυτα με το σήμερα και δονείται από ενέργεια. Το κτίριο διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του παλιού σταθμού, όπως και εκείνη την αισθητική των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων του 19ου αιώνα. Το εκδοτήριο εισιτηρίων είναι στη θέση του ενώ εσωτερικά είναι γεμάτο από φωτογραφίες και ζωγραφιές που απεικονίζουν την ιστορική υπογραφή της συνθήκης.

«Πώς είναι Λευτέρη να θες να φτιάξεις μαγαζί με μια τέτοια ιστορική σημασία αλλά συγχρόνως σε μια εντελώς εγκαταλειμμένη περιοχή;
Καταρχήν να πω ότι ήταν ιδέα του αδερφού μου ο χώρος που εγώ, τελικά, υλοποίησα. Ήταν πραγματικά απογοητευτικό το πώς τον βρήκαμε. Είχαν παραβιαστεί οι πόρτες και όπως αντιλαμβάνεσαι ήταν κατεστραμμένο. Η προσπάθεια μας επικεντρώθηκε στο να αναπλαστεί και να κρατηθεί το ύφος του όπως φαινόταν στις παλιές φωτογραφίες. Έτσι έγινε ό,τι καλύτερο μπορούσε. Το μεγαλύτερο βέβαια στοίχημα ήταν η προσέλευση του κόσμου γιατί είμαστε μακριά από τη λίμνη (Κερκίνη). Χρειάζεται μισή ώρα περίπου για να είσαι εδώ. Αλλά κι αυτή η αγωνία προσπεράστηκε γιατί πιστέψαμε και στην ιστορικότητα του τόπου αλλά και στο πολύ καλό φαγητό.

Είμαστε σε ένα τοπόσημο που από την αγωνία της αναμονής για το επόμενο τρένο πέρασε στην ιεροτελεστία ενός καλού τραπεζιού. Αυτή την ενέργεια την αντιλαμβάνεται ο κόσμος;
Ναι και σε μεγάλο βαθμό. Καταρχήν οι ξένοι που από τη λίμνη καταλήγουν εδώ δείχνουν με κάθε τρόπο τον ενθουσιασμό τους. Η τοποθεσία αλλά και το σκηνικό τους συναρπάζει και αυτό φαίνεται ακόμα και στον τρόπο που δέχονται τα πιάτα. Μιλώντας με Έλληνες, και λόγω του στρατοπέδου που είναι δίπλα, πάρα πολλοί που έχουν υπηρετήσει εδώ μου λένε ιστορίες για την αναμονή τους, για το κρύο μέχρι να μπουν στο τρένο της άδειας. Πραγματικά είναι συγκινητικό».

Βέβαια, να το πω και αυτό, ο Λευτέρης είναι το κατάλληλο άτομο για να ακούσει αυτές τις ιστορίες, αφού ο ίδιος σήμερα ζει απομονωμένος σε ένα αυτόνομο σπίτι στο βουνό. Τις τρεις μέρες της εβδομάδας που το μαγαζί είναι κλειστό ασχολείται με ατομικές δράσεις στο βουνό και με το αγαπημένο του σαξόφωνο. Βγάζει μια καλή ισορροπία η βαβούρα με την επιλεγμένη μοναξιά.

Τι θα φας σε τούτη την ταβέρνα;

Στο τραπέζι έφτασε το τσίπουρο Βλαδίκα. Κρυστάλλινo και ισορροπημένο με έντονα αρώματα φρούτων. Κάθε γουλιά ούζου ή τσίπουρου που σερβίρεται εδώ, έχει σερραϊκή υπογραφή. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο νομός διαθέτει μια πλούσια παράδοση, με περισσότερες από 20 ετικέτες τσίπουρου και 15 διαφορετικά ούζα, επιβεβαιώνοντας τη θέση του στον χάρτη της ελληνικής ποτοποιίας. Ξεκίνησα με βουβαλίσιο καβουρμά σαγανάκι με αυγά. Ένας μεζές που αναδεικνύει την πλούσια γεύση του κρέατος και σε επιστρέφει στις ρίζες της περιοχής, θυμίζοντάς σου ότι η απλότητα είναι η μεγαλύτερη πολυτέλεια. Δίπλα του, η Κερκινέλα, το τυρί που συμπυκνώνει όλη την ένταση της Κερκίνης. Ημίσκληρο, ελαστικό στην υφή, με μια ελαφρά πικάντικη γεύση που αφήνει στο τέλος την καθαρή επίγευση του γάλακτος.

Ο Λευτέρης πρότεινε δικές του πίτες και δεν είχε άδικο. Έτσι γνωρίστηκα με τη Λαχματζούν. Καλοψημένη, τραγανή ζύμη με βαθύ χρυσαφένιο χρώμα και «άγρια» γλυκιά γεύση από βουβάλι ανάμεικτο με μοσχάρι χωρίς περιττά λιπαρά. Το άφθονο τριμμένο λευκό τυρί με τον πολύ μαϊντανό έδωσε μια έντονη οπτική και γευστική αντίθεση σε αυτή την gourmet αλλά συγχρόνως σπιτική προσέγγιση του πιάτου. Στην ίδια κατηγορία και η Τσιμενλί, σκεπαστή πίτα με βουβαλίσιο κρέας και μπόλικο τσιμένι. Γεύσεις που θυμίζουν Ανατολή και ακολουθούν την πορεία του τρένου από Θεσσαλονίκη προς Κωνσταντινούπολη.

Είναι αμαρτία, είπε ο σερβιτόρος, να είσαι εδώ και να μην πάρεις λουκάνικα Τζουμαγιάς. Τον άκουσα γιατί δεν θέλω άλλες αμαρτίες! Μοσχαρίσιο, χοιρινό και βουβαλίσιο κρέας σε μια φινετσάτη συμφωνία όπου κυριαρχεί το κύμινο και το μπαχάρι, χωρίς να καλύπτουν τη γεύση του καλού κρέατος. Ωστόσο αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής εδώ είναι το βουβαλίσιο κρέας. Επέλεξα για κλείσιμο να απολαύσω την καθαρή και βαθιά του γεύση με το κεμπάπ γιαουρτλού. Ζουμερό, αρωματισμένο με τα σωστά μπαχαρικά «δροσίζεται» ευχάριστα από το πρόβειο γιαούρτι και την κόκκινη σάλτσα που βγάζει φρέσκια ντομάτα και βούτυρο. Στην τελευταία πιρουνιά ένιωσα πραγματικά ότι το γεύμα μπορεί να είναι ο πραγματικός προορισμός ενός ταξιδιού.

Άρχισε να νυχτώνει με την αχνή υγρασία της Κερκίνης να φτάνει εδώ και να αιωρείται πάνω από τις ράγες. Από το βάθος εμφανίστηκε φωτισμένο το τρένο μέσα στο επίπεδο, σιωπηλό, τυλιγμένο με υποτονικούς καφέ χρωματισμούς τοπίο. Είχα την αίσθηση ότι θα κατέβαινε ο Θόδωρος Αγγελόπουλος με μια κάμερα στο χέρι καθώς άφηνα πίσω μου το τελευταίο φως του σταθμού.

Σιδηροδρομικός Σταθμός Βυρώνειας Σερρών, 2323 111205