Οι δύσκολες προκλήσεις για την Ε.Ε.

Ο απόηχος των ευρωπαϊκών εκλογών: O Διευθυντής του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής Γιάννης Μαστρογεωργίου γράφει στο αφιέρωμα του ΙΔΚΚ για τις ευρωεκλογές.

Ας ξεκινήσουμε από τα προφανή και σημαντικά συνάμα. Η Ευρώπη ψήφισε με ποσοστά συμμετοχής υψηλότερα από το παρελθόν. Μειώθηκε η δύναμη των δύο μεγάλων πολιτικών οικογενειών, του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και της Σοσιαλδημοκρατίας, που ηγεμόνευαν στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο μέχρι τώρα. Θα χρειάζονται πλέον και άλλους για τις απαραίτητες πλειοψηφίες. 

Αν και η Ευρωπαϊκή Ένωση συγκροτήθηκε ως ένα μετά–εθνικό οικοδόμημα που θα άφηνε πίσω του τις πληγές και τις εκατόμβες νεκρών του παρελθόντος, δεν κατάφερε να ξεπεράσει τους εθνικισμούς που τη σημάδεψαν. Παρά τα μεγάλα βήματα που έγιναν, η οικονομική κρίση και οι τεράστιες αλλαγές  που επέφερε η παγκοσμιοποίηση, οδήγησαν στην αναβίωση των εθνικιστικών εξάρσεων. Το ζήσαμε –και το ζούμε ακόμα– και στη χώρα μας όπου η Ευρώπη θεωρήθηκε σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη για όλα τα δεινά της κρίσης. Με προεξάρχοντες στην επικράτηση αυτής της στρεβλής αντίληψης τον Σύριζα και τον αρχηγό του. Αναμφισβήτητα η ΕΕ πορεύεται με ανταγωνισμούς, ηγεμονισμούς, εθνικές προτεραιότητες και πολυδαίδαλους συμβιβασμούς. Πολλές φορές οι πολιτικές ηγεσίες της φάνηκαν κατώτεροι των περιστάσεων. 

Όμως η Ευρώπη δεν παύει να είναι το κοινό μας σπίτι, η μοναδική ασπίδα σε ένα πολυδιασπασμένο και ακραία ανταγωνιστικό κόσμο. Παραμένει με όλα τα προβλήματα της  η μοναδική σχεδόν περιοχή του πλανήτη, που σέβεται τους δημοκρατικούς θεσμούς και το κράτος δικαίου, που προστατεύει κοινωνικές κατακτήσεις και επιμένει στον πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα. Είναι εύκολο να την απαξιώνουμε, αλλά πολύ δύσκολο να βρούμε πιο ασφαλές καταφύγιο στον ταραγμένο κόσμο που ζούμε. Καμιά χώρα και πολύ περισσότερο η Ελλάδα, δεν μπορεί μόνη της να εξασφαλίσει καλύτερες συνθήκες για τους πολίτες και την οικονομία της στην ακραία ανταγωνιστική εποχή που ζούμε. 

Η ΕΕ έχει μπροστά της τρεις παγκόσμιες προκλήσεις που ξεπερνούν τις δυνατότητες καθενός ξεχωριστά Κράτους μέλους. Η παγκόσμια μάχη για την κατάκτηση της οικονομικής και αναπτυξιακής ισχύος της Τεχνητής Νοημοσύνης, των ηθικών κανόνων ελέγχου της και του μετριασμού τυχόν αρνητικών πτυχών στην απασχόληση, η δημογραφική εξέλιξη της Ηπείρου, η αντιμετώπιση της έξαρσης των άκρων. Από τον τρόπο και το βάθος των απαντήσεων που θα δώσει η Ένωση σε αυτές τις προκλήσεις θα φανεί αν και κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να διατηρήσει την ίδια δομή ή όχι.