Οι κινήσεις του Ερντογάν και η νέα τουρκική κυβέρνηση

Η διατήρηση στη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και συντονιστή της οικονομικής πολιτικής Μεχμέτ Σιμσέκ (Mehmet Simsek), κεντρικού στελέχους τoυ προηγούμενου οικονομικού επιτελείου, ανακούφισε τις αγορές και μείωσε τις πιέσεις στην τουρκική λίρα. 


Οι συναντήσεις του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν με τη γερμανίδα καγκελάριο στην Κωνσταντινούπολη καθησύχασαν την ευρωπαϊκή πλευρά για τις στρατηγικές προθέσεις του προέδρου Ερντογάν. Η σκόνη που είχε σηκωθεί με τις αναλύσεις για τους λόγους που οδήγησαν στην απομάκρυνση του Αχμέτ Νταβούτογλου, κατακάθισε. Η γερμανίδα καγκελάριος με μεγάλο θάρρος έθεσε δημόσια και χωρίς περιστροφές όλες τις επικρίσεις και τις ανησυχίες της Ευρώπης για την πορεία της Τουρκίας. Τόνισε ότι θα χρειαστούν συγκεκριμένα μέτρα για την υποχρεωτική σύγκλιση με την ΕΕ.

Ο τούρκος πρόεδρος ξέρει ωστόσο ότι η απόρριψη των επικρίσεων και η δημαγωγική καταγγελία των «δύο μέτρων και δύο σταθμών» της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενισχύει την εικόνα του στην Τουρκία. Συνεπώς υπάρχει τρόπος να συνεχίσουν οι δύο πλευρές τη διαφορετική ρητορική τους, χωρίς να απειλείται ουσιαστικά ο πυρήνας της Ευρωτουρκικής συμφωνίας. Ο πρόεδρος Ερντογάν δεν αμφισβητεί την ουσία της συμφωνίας, θέλει να την προσαρμόσει στις δικές του ανάγκες. Ανάγκες που, όπως προκύπτει, δεν είχε λάβει υπόψη του ο Αχμέτ Νταβούτογλου.

«Αν οι συνομιλίες είναι παραγωγικές έχει καλώς, αν όχι θα πρέπει να γίνουν βήματα στην τουρκική Εθνοσυνέλευση και ο νόμος που αφορά τη συμφωνία για την επανεισδοχή δεν θα συνεχίσει να εφαρμόζεται» είπε ο πρόεδρος Ερντογάν. Οψόμεθα τον Οκτώβριο, λοιπόν, τότε που όπως φαίνεται σχεδιάζει να κορυφώσει την πορεία για τη θεσμοθέτηση του προεδρικού συστήματος που ήδη λειτουργεί στην πράξη.

Ο σχηματισμός της νέας κυβέρνησης με πρωθυπουργό τον Μπιλαλί Γιλντιρίμ (Bilali Yildirim) καθησύχασε και την Τουρκία, υπό την έννοια ότι δημιούργησε ένα λειτουργικό και αποτελεσματικό σχήμα και δεν έφερε καμιά έκπληξη. Η μονοκρατορία του Ταγίπ Ερντογάν και η κυριαρχία του ισλαμικού πυρήνα του ΑΚΠ δεν αποτελούν ασφαλώς έκπληξη.

Ο κ. Μπιλαλί Γιλντιρίμ είναι από τους παλαιότερους –ήδη από την εποχή της δημαρχίας Κωνσταντινουπόλεως (1994)– συνεργάτες του τούρκου προέδρου. Είχε σφραγίσει μεγάλες αλλαγές στην Πόλη και τη χώρα. Ανανέωσε τα συστήματα των δημόσιων συγκοινωνιών καθιστώντας τα παγκοσμίου ακτινοβολίας, οικονομικά εύρωστες δημόσιες επιχειρήσεις με πρωτοφανή ποιότητα υπηρεσιών. Ως υπουργός Συγκοινωνών ολοκλήρωσε ένα εντυπωσιακό πρόγραμμα υποδομών που έχει αλλάξει ριζικά την Τουρκία. Πάνω σ’ αυτές τις επιτυχίες χτίστηκε άλλωστε και η δημοτικότητα και η πολιτική δύναμη του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν και του Κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης AKP του οποίου κ. Γιλντιρίμ είναι ιδρυτικό μέλος.

Από την κυβέρνηση Γιλντιρίμ έχουν αποκλειστεί όλοι όσοι θα μπορούσαν να έχουν την παραμικρή διαφοροποίηση. Ακόμα και ο Βολκάν Μποζκίρτ, βετεράνος διπλωμάτης και επιτυχημένος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, απομακρύνεται, προφανώς γιατί δεν ανήκει στο σκληρό ισλαμικό πυρήνα του AKP. Με τον ίδιο τρόπο φαίνεται ότι απομακρύνεται ο μόνιμος υφυπουργός Εξωτερικών, Φεριντούν Σινιρλίογλου (Feridun Sinirlioglu), απόλυτα πιστός στον πρόεδρο Ερντογάν, αλλά χαρακτηριζόμενος από τον σκληρό πυρήνα του κόμματος ως «Ισραηλινός» αφού είχε υπηρετήσει ως πρέσβης στο Ισραήλ και ηγείτο των προσπαθειών για την αποκατάσταση των ισραηλινο-τουρκικών σχέσεων. Θα τοποθετηθεί πρέσβης στην Ουάσινγκτον.

Αναλυτές επισημαίνουν ήδη ότι τα χαρακτηριστικά αυτά της κυβέρνησης προδικάζουν τη μικρή ζωή της ανακούφισης αυτής της εβδομάδας στον οικονομικό τομέα. Ο κ. Σιμσέκ δεν θα μπορέσει να αντισταθεί στην πολιορκία των οπαδών των ΕΡΝΤΟΓΑΝΟΜΙΚΣ, που θέλουν μειώσεις των επιτοκίων για να πετύχουν την ανάπτυξη, αγνοώντας πλήρως τη νομισματοπιστωτική σταθερότητα. Ο νέος αντιπρόεδρος κ. Νουρετίν Τσανικλί (Nurettin Canikli) θα δίνει τον τόνο, λένε.

 Στα καθ’ ημάς τέλος, ουδέν νεότερο (οι άτοπες «ανησυχίες» του υπουργού Αμύνης δεν είναι ασφαλώς ειδήσεις). Η πολιτική παραμένει η ίδια αναζήτηση σταθερών σχέσεων και συνεργασίας και η πολιτική αυτή δεν αλλάζει την περίοδο της μονοκρατορίας του προέδρου.