Τριήμερο εθνικό πένθος στην Ισπανία: 68 οι νεκροί από τη σύγκρουση τρένων - Στο μικροσκόπιο «ανεξήγητο» λάθος στο κέντρο ελέγχου

Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος, μετά τον θάνατο τουλάχιστον 68 ανθρώπων και τον τραυματισμό δεκάδων ακόμη, έπειτα από τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας. Αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι το δυστύχημα προκλήθηκε από ένα «ανεξήγητο» σφάλμα στο κέντρο ελέγχου.

Τα τρένα, ένα της κρατικής σιδηροδρομικής εταιρείας Renfe και ένα της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, κινούνταν το πρωί της Τετάρτης προς την ίδια κατεύθυνση, στη γραμμή που συνδέει την ισπανική πρωτεύουσα, Μαδρίτη, με την περιοχή της Ανδαλουσίας, στη νότια Ισπανία. Αφού το τρένο της Iryo ακινητοποιήθηκε, το άλλο τρένο προσέκρουσε στο πίσω μέρος του, με αποτέλεσμα αρκετά βαγόνια να εκτροχιαστούν κοντά στην πόλη Ούρδα.

Η τραγωδία ήταν το δεύτερο μεγάλο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα με τρένο υψηλής ταχύτητας που σημειώνεται φέτος στην Ισπανία, προκαλώντας αναστάτωση σε μια χώρα όπου το εκτεταμένο σιδηροδρομικό δίκτυο αποτελούσε ανέκαθεν πηγή υπερηφάνειας. «Σήμερα, ολόκληρη η Ισπανία πενθεί», δήλωσε ο πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ.

Τον Ιανουάριο, 46 άνθρωποι σκοτώθηκαν και δεκάδες ακόμη τραυματίστηκαν, όταν δύο τρένα —και πάλι ένα της Renfe και ένα της Iryo— συγκρούστηκαν στην ίδια γραμμή, κοντά στην πόλη Αδαμούς, στην Ανδαλουσία. Την Τετάρτη, ο Σάντσεθ δήλωσε ότι είναι «απαράδεκτο για μια χώρα όπως η Ισπανία να υφίσταται δύο σιδηροδρομικά δυστυχήματα με τρένα υψηλής ταχύτητας μέσα στην ίδια χρονιά, όπως συνέβη τώρα». Όπως πρόσθεσε, τα αίτια του δυστυχήματος διερευνώνται. Εάν αποδειχθεί ότι οφείλεται σε αστοχίες του συστήματος ασφαλείας ή σε αμέλεια, οι ελλείψεις θα αντιμετωπιστούν με τη «μέγιστη αυστηρότητα», δήλωσε.

Το δυστύχημα στην Ούρδα, το οποίο συγκαταλέγεται στις φονικότερες σιδηροδρομικές τραγωδίες αυτού του είδους στην Ευρώπη κατά τον 21ο αιώνα, σημειώνεται λίγες εβδομάδες πριν από τις γενικές εκλογές, στις οποίες ο Σάντσεθ δίνει δύσκολη μάχη για την επανεκλογή του. Το δυστύχημα του Ιανουαρίου είχε αναγκάσει το Σοσιαλιστικό Κόμμα του να αντιμετωπίσει επικρίσεις ότι δεν είχε κάνει αρκετά για τη συντήρηση και την ασφάλεια της σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας. Το νέο δυστύχημα αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω το ήδη τεταμένο πολιτικό κλίμα.

Οι εικόνες από το σημείο έδειχναν ένα εκτροχιασμένο τρένο, με τουλάχιστον ένα βαγόνι να παραμένει σε υπερυψωμένο τμήμα της σιδηροδρομικής γραμμής. Στρεβλωμένα μέταλλα, σπασμένα πάνελ και συντρίμμια είχαν διασκορπιστεί στην πλαγιά κάτω από τις γραμμές. Σύμφωνα με τις αρχές, στα δύο τρένα επέβαιναν συνολικά 544 άνθρωποι.

Σύγκρουση τρένων στην Ισπανία: Η δυσλειτουργία του υπολογιστή και οι δηλώσεις του υπουργού Μεταφορών

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, δήλωσε ότι οι συγκρούσεις από πίσω, όπως αυτή που σημειώθηκε την Τετάρτη, είναι «εξαιρετικά απίθανο» να συμβούν. Άφησε, παράλληλα, να εννοηθεί ότι το δυστύχημα ενδέχεται να προκλήθηκε από ανθρώπινο λάθος, το οποίο σημειώθηκε υπό «ανεξήγητες» συνθήκες. Όπως ανέφερε, το σύστημα σηματοδότησης LZB, το οποίο ακινητοποιεί αυτόματα ένα τρένο όταν η γραμμή μπροστά του είναι κατειλημμένη, τέθηκε εκτός λειτουργίας περίπου στις 8.30 το πρωί, τοπική ώρα, εξαιτίας δυσλειτουργίας υπολογιστή. Ως αποτέλεσμα, εκτιμάται ότι έξι τρένα ακινητοποιήθηκαν σε ένα τμήμα γραμμής μήκους περίπου 63 χιλιομέτρων.

Στη συνέχεια, η ευθύνη για την παρακολούθηση των σιδηροδρομικών γραμμών πέρασε σε ένα κέντρο ελέγχου στη Μαδρίτη, το οποίο λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο. Λίγα λεπτά μετά τη δυσλειτουργία του υπολογιστή, το κέντρο έδωσε εντολή σε τουλάχιστον δύο τρένα να συνεχίσουν κανονικά την πορεία τους, παρότι εξακολουθούσε να ισχύει σήμα στάσης, σύμφωνα με τον Πουέντε. «Το κέντρο ελέγχου, μέσω των χειριστών του, έλαβε την απόφαση να επαναφέρει την κυκλοφορία, υπό συνθήκες που, από τη δική μας οπτική γωνία, είναι ανεξήγητες», δήλωσε. «Προφανώς, ήταν μια λανθασμένη απόφαση».

Στους 68 οι νεκροί - Έρευνες στα συντρίμμια για επιζώντες

Η περιφερειακή κυβέρνηση της Καστίλης-Λα Μάντσα ανακοίνωσε το απόγευμα της Τετάρτης ότι ο αριθμός των νεκρών είχε ανέλθει σε 68, ενώ τα σωστικά συνεργεία συνέχιζαν να ερευνούν τα συντρίμμια των εκτροχιασμένων βαγονιών. Ο επικεφαλής της περιφέρειας, Εμιλιάνο Γκαρθία-Παχέ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς «δεν έχει καταστεί ακόμη δυνατό να φτάσουμε στο κάτω μέρος των βαγονιών».

Οι αρχές ανέφεραν ότι ακόμη 107 άνθρωποι χρειάστηκαν νοσοκομειακή περίθαλψη, εκ των οποίων οι 15 νοσηλεύονταν σε σοβαρή κατάσταση.

Ο Μιγκέλ, επιβάτης που ταξίδευε μαζί με αρκετούς συναδέλφους του στο πίσω βαγόνι ενός από τα τρένα, περιέγραψε τη στιγμή του δυστυχήματος στον ραδιοφωνικό σταθμό Cope. «Ακούσαμε έναν τρομερό θόρυβο, ένα πραγματικά τεράστιο χτύπημα που διήρκεσε 10 δευτερόλεπτα, σαν να επρόκειτο να εκτροχιαστεί το τρένο», είπε. «Από το δεξί παράθυρο μπορούσαμε να δούμε ένα κατεστραμμένο τρένο. Υποθέτω ότι πρέπει να ήταν το άλλο».

Η σύγκρουση μετέτρεψε τον δήμο της Ούρδα, μια περιοχή που περιβάλλεται από ελαιώνες και αμπελώνες, σε κέντρο της επιχείρησης διάσωσης. Ένα τοπικό αθλητικό κέντρο μετατράπηκε σε χώρο διαλογής τραυματιών για όσους είχαν υποστεί ελαφρά τραύματα, ενώ μια κοντινή αίθουσα διαμορφώθηκε κατάλληλα για να φιλοξενήσει ανθρώπους που αναζητούσαν απεγνωσμένα πληροφορίες για τους αγνοούμενους συγγενείς τους.

Οχήματα των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, κατέφθαναν διαρκώς στην πόλη και αποχωρούσαν από αυτήν. Παράλληλα, κάτοικοι προσέφεραν τρόφιμα και μπουκάλια με νερό στους ανθρώπους που περίμεναν με αγωνία νέα για τους δικούς τους. Παρουσιάζοντας τις πρώτες λεπτομέρειες για το δυστύχημα, ο Πουέντε ανέφερε ότι το τρένο της Iryo προπορευόταν και ήταν ακινητοποιημένο στις γραμμές όταν το κέντρο ελέγχου έδωσε εντολή στο τρένο της Renfe να συνεχίσει την πορεία του. Το τρένο της Renfe διένυσε στη συνέχεια περίπου 25 χιλιόμετρα, προτού συγκρουστεί με το τρένο της Iryo, περίπου 17 λεπτά αργότερα.

Η ταχύτητα με την οποία κινούνταν το τρένο της Renfe παραμένει άγνωστη, δήλωσε ο υπουργός Μεταφορών στους δημοσιογράφους. Ωστόσο, το συγκεκριμένο τμήμα της σιδηροδρομικής γραμμής επιτρέπει ταχύτητες έως και 200 χιλιομέτρων την ώρα.μ Το κέντρο ελέγχου «είχε περισσότερο από αρκετό χρόνο για να επαληθεύσει το λάθος, αλλά δεν το διόρθωσε», πρόσθεσε ο Πουέντε. «Δεν επιρρίπτω ευθύνες σε κανέναν, απλώς παραθέτω τα γεγονότα». Ο Πουέντε δήλωσε ότι το πρωί της Τετάρτης είχαν δοθεί παρόμοιες λανθασμένες οδηγίες και σε τουλάχιστον ένα ακόμη τρένο. «Και ήταν ο μηχανοδηγός ενός από τα τρένα εκείνος που διόρθωσε το κέντρο ελέγχου και του είπε ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει κανονικά. Έπρεπε να κινηθεί με οδήγηση εξ όψεως», ανέφερε ο υπουργός. Πρόκειται για διαδικασία που επιτρέπει στα τρένα να συνεχίσουν την πορεία τους, αλλά με σημαντικά μειωμένη ταχύτητα, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχουν άλλα ακινητοποιημένα τρένα στις γραμμές μπροστά τους. «Ο χειριστής απάντησε: “Εντάξει, οδήγηση εξ όψεως”», είπε ο Πουέντε. Ενώ η οργή για το δυστύχημα εντεινόταν, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία που να υποδεικνύουν πως οι δύο συγκρούσεις τρένων υψηλής ταχύτητας που σημειώθηκαν φέτος στην Ισπανία είχαν κοινά αίτια.

«Όλα δείχνουν έντονα ότι τα αίτια των δύο δυστυχημάτων είναι εντελώς διαφορετικά, αλλά δεν είμαι εγώ εκείνος που θα αποφανθεί σχετικά», δήλωσε. «Εκείνο, όμως, που είναι σαφές είναι ότι, εάν χρειαστεί —όπως πράγματι χρειάζεται— να ενισχύσουμε περαιτέρω την ασφάλεια, προκειμένου να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στο σιδηροδρομικό μας δίκτυο υψηλής ταχύτητας, θα το κάνουμε».

Σε ολόκληρη τη χώρα, οι πολίτες τήρησαν ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των νεκρών, ενώ η ισπανική ποδοσφαιρική ομοσπονδία ανέβαλε και τους 24 αγώνες του Κυπέλλου Ισπανίας (Copa del Rey) που ήταν προγραμματισμένοι για την Τετάρτη. Μεταξύ των πρώτων θυμάτων που ταυτοποιήθηκαν ήταν ο 31χρονος υπαξιωματικός της ισπανικής Πολιτοφυλακής (Guardia Civil), Χοσέ Μανουέλ Τσακόν. Η εθνική υπηρεσία επιβολής του νόμου εξέφρασε τα «βαθύτερα συλλυπητήριά» της στην οικογένεια, τους φίλους και τους συναδέλφους του. Σύμφωνα με ισπανικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των αγνοουμένων περιλαμβάνονται ένας πρώην υπουργός του Λαϊκού Κόμματος (PP), καθώς και αρκετοί αλλοδαποί που πιθανότατα βρίσκονταν στη χώρα για διακοπές. Ο επικεφαλής του αντιπολιτευόμενου Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ζήτησε να διεξαχθεί άμεσα έρευνα για το τι συνέβη, καθώς και να πραγματοποιηθεί «πλήρης και ανεξάρτητος έλεγχος» σε ολόκληρο το σιδηροδρομικό δίκτυο της Ισπανίας.

«Η Ισπανία έχει δικαίωμα να γνωρίζει τι συμβαίνει με τις υποδομές της», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Πηγή: The Guardian