Μελέτη: Οι Ευρωπαίοι θέλουν μια ισχυρή και ενωμένη Ευρώπη, όμως η απαισιοδοξία για την πορεία της ενισχύει την αμφιβολία για το μέλλον της.
Οι Ευρωπαίοι επιθυμούν σε συντριπτικό βαθμό μια ισχυρή, ενωμένη και ανεξάρτητη Ευρώπη, ωστόσο αμφιβάλλουν για το κατά πόσο αυτό το όραμα μπορεί να γίνει πραγματικότητα.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης, σύμφωνα με την οποία η κρίση εμπιστοσύνης που διατρέχει την ήπειρο δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για αφηγήματα της Ακροδεξιάς περί παρακμής της Ευρώπης.
Το 68% των ερωτηθέντων περιέγραψε την Ευρώπη μέσα από την έννοια μιας «γενικευμένης επιδείνωσης ή απώλειας της κανονικότητας», ενώ μόλις το 12% θεωρεί ότι η σημερινή περίοδος σηματοδοτεί μια «ευρωπαϊκή αφύπνιση και ανανέωση».
Ωστόσο, το 74% εκτιμά ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει αποτελεσματικά αυτές τις προκλήσεις, ενώ το 56% θεωρεί ότι το μέλλον της βρίσκεται «σε κίνδυνο».
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον συγγραφέα της μελέτης, Πάβελ Ζέρκα, ανώτερο συνεργάτη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), δεν είναι η έλλειψη φιλοδοξίας. Το 73% των ερωτηθέντων έχει ένα ισχυρό ευρωπαϊκό όραμα που περιλαμβάνει την ενότητα και την πολιτική ενοποίηση (35%), την ειρήνη και την ασφάλεια (28%) ή την ευημερία (19%). Μόλις το 13% επιθυμεί «λιγότερη Ευρώπη» ή διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως εξηγεί ο Ζέρκα, το πρόβλημα είναι ότι οι Ευρωπαίοι «δεν έχουν σταματήσει να θέλουν μια ισχυρότερη Ευρώπη, αλλά δεν πιστεύουν πλέον ότι αυτό είναι εφικτό». Μιλά, μάλιστα, για ένα «κενό φαντασίας»: οι πολίτες μπορούν να περιγράψουν την Ευρώπη που επιθυμούν, αλλά δυσκολεύονται να δουν μια αξιόπιστη διαδρομή από τη σημερινή κατάσταση προς αυτό το μέλλον.
Η μελέτη χωρίζει τους ψηφοφόρους σε τέσσερις βασικές κατηγορίες.
Οι «Θετικοί» (19%) είναι ένθερμοι φιλοευρωπαίοι, οι οποίοι βλέπουν τις σημερινές κρίσεις ως ευκαιρία για μια ισχυρότερη και περισσότερο ενοποιημένη Ένωση.
Οι «Αποστασιοποιημένοι» (12%) εμφανίζονται γενικά απαθείς, καθώς η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτελεί για αυτούς ένα μακρινό και δευτερεύον ζήτημα.
Τέλος, οι «Αβέβαιοι» (31%) συμμερίζονται τις φιλοευρωπαϊκές αξίες, αλλά αμφιβάλλουν για την ικανότητα της Ευρώπης να δράσει αποφασιστικά, να προστατεύσει τους πολίτες της και να υπερασπιστεί τις αξίες της.
Η «βραδύτητα» της Ευρώπης
Η αίσθηση ότι η Ευρώπη κινείται υπερβολικά αργά είναι διάχυτη. Το 32% των ερωτηθέντων αναφέρθηκε στη «βραδύτητα της Ευρώπης». Ένας νεαρός Πολωνός το διατύπωσε χαρακτηριστικά: «Η ΕΕ συζητά ουσιαστικά πολλά, αλλά δεν κάνει τίποτα».
Παράλληλα, το 30% έκανε λόγο για αδυναμία της Ένωσης να επιβάλει τη θέση της απέναντι σε ισχυρούς διεθνείς παράγοντες. Οι πρόσφατες παραχωρήσεις της ΕΕ στον Ντόναλντ Τραμπ για τους δασμούς αναφέρονται ως χαρακτηριστικό και ιδιαίτερα ταπεινωτικό παράδειγμα.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι η ανάκτηση της εμπιστοσύνης αυτών των πολιτών απαιτεί απτά αποτελέσματα. Οι πολιτικοί θα πρέπει να αποδείξουν ότι η συλλογική ευρωπαϊκή δράση μπορεί να αντιμετωπίσει συγκεκριμένα προβλήματα της καθημερινότητας, από την ενεργειακή ασφάλεια και την άμυνα έως την κλιματική αλλαγή και το κόστος ζωής.
Μία εβδομάδα πριν από την ετήσια ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την κατάσταση της Ένωσης στις Βρυξέλλες, ο Ζέρκα υποστηρίζει ότι η Ευρώπη χρειάζεται «λιγότερες μεγάλες υποσχέσεις» και περισσότερες αποδείξεις ότι κινείται προς μια συγκεκριμένη και αξιόπιστη κατεύθυνση.
23°
