Ο πρόεδρος του Ισραήλ ηγείται των διαβουλεύσεων με τα ισραηλινά κόμματα αναζητώντας το πρόσωπο του εντολοδόχου πρωθυπουργού
Το κόμμα Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τοράχ, το JUT, το κόμμα των υπερορθοδόξων (χαρεντίμ) ασκενάζι του Ισραήλ το οποίο συμμετείχε στον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό, αρνήθηκε σήμερα να στηρίξει τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ως εντολοδόχο πρωθυπουργό, σε μία κίνηση αποδοκιμασίας που ενισχύει τον ηγέτη του μπλοκ της ισραηλινής αντιπολίτευσης Γκάντι Άιζενκοτ.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ υποδέχεται αυτήν την εβδομάδα εκπροσώπους των πολιτικών παρατάξεων του Ισραήλ για διαβουλεύσεις που θα καταλήξουν στην επίδοση εντολής σχηματισμού της νέας κυβέρνησης.
Σήμερα το πρωί, ο πρόεδρος του Ισραήλ συναντήθηκε με αντιπροσωπεία του κόμματος Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τοράχ που συμμετείχε στον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά και στην πρώτη κυβέρνηση Νετανιάχου το 1996.
Όμως, αν και το JUT είχε προτείνει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για την πρωθυπουργία μετά τις εκλογές του 2022, «η παράταξη Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τοράχ δεν πρότεινε κανέναν βουλευτή για τον σχηματισμό κυβέρνησης» αυτήν την φορά, ανακοίνωσε η ισραηλινή προεδρία μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών.
Το JUT, η εκλογική βάση του οποίου απαρτίζεται από εβραίους ασκενάζι, που κατάγονται δηλαδή από τις χώρες της ανατολικής και της κεντρικής Ευρώπης, είναι ένα από τα μεγαλύτερα υπερορθόδοξα κόμματα, μαζί με το κόμμα Shass, που εκπροσωπεί τους σεφαραδίτες της Βόρειας Αφρικής και των αραβικών χωρών.
Και οι δύο παρατάξεις αντιτίθενται με σφοδρότητα στην επιβολή της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στους σπουδαστές θρησκευτικών σχολών, ένα θέμα που έχει πολώσει την ισραηλινή κοινωνία.
Ο Νετανιάχου υποστήριξε τις προσπάθειές τους για την αποφυγή της υποχρεωτικής κατάταξης στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, αλλά απέτυχε να επιτύχει την ψήφιση νόμου που θα επικύρωνε μια και καλή την εξαίρεση των υπερορθόδοξων, γεγονός που προκάλεσε την δυσαρέσκεια των θρησκευτικών κομμάτων.
Η απόφαση του JUT να μην υποστηρίξει την υποψηφιότητα του Νετανιάχου ενισχύει τις πιθανότητες του Γκάντι Άιζενκοτ να ορισθεί εντολοδόχος πρωθυπουργός από τον πρόεδρο του Ισραήλ.
Απαιτούνται 61 βουλευτές για την επίτευξη κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στην Κνεσέτ. Την περασμένη εβδομάδα, το στρατόπεδο Νετανιάχου εξασφάλιζε 53 έδρες, έναντι 48 για το μπλοκ του Άιζενκοτ.
Με την αποχή σήμερα του JUT, που διαθέτει 7 έδρες στην επόμενη Κνεσέτ, η αναμενόμενη υποστήριξη προς το πρόσωπο του Νετανιάχου ως εντολοδόχου πρωθυπουργού μειώνεται στις 46 έδρες, ενώ ο Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος έλαβε χθες τη υποστήριξη της αραβικής λίστας Raam, εξασφαλίζει μέχρι στιγμής 56 έδρες υποστήριξης.
Από τα κόμματα που θα γίνουν σήμερα δεκτά από τον πρόεδρο Χέτσογκ, μόνο η Ενωμένη Λίστα, η μεγάλη παράταξη των Αράβων του Ισραήλ, δεν έχει ακόμη ανακοινώσει την επιλογή της για το πρόσωπο του εντολοδόχου πρωθυπουργού.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ έχει την δυνατότητα να παρατείνει μέχρι τις 11 Νοεμβρίου τις διαβουλεύσεις για τον ορισμό εντολοδόχου πρωθυπουργού.
Περιθώριο για διαπραγματεύσεις και με το Shass;
Το υπερορθόδοξο κόμμα Shass, alter ego του JUT, διαθέτει μία εκλογική βάση που κινείται και, πέραν των υπερορθόδοξων σεφαραδιτών, στα λαϊκά στρώματα που κατοικούν στην περιφέρεια των μεγάλων αστικών κέντρων του Ισραήλ. Από το 1984, έχει συμμετάσχει στους περισσότερους κυβερνητικούς συνασπισμούς που έχουν σχηματισθεί, της δεξιάς ή της αριστεράς. Είναι ένας από τους μεγάλους χαμένους των πρόσφατων εκλογών στις οποίες έχασε μεγάλο ποσοστό της εκλογικής του δύναμης (37% της ψήφου των λαϊκών στρωμάτων και 22% των ψήφων της θρησκευτικής του βάσης, σύμφωνα με τη ανάλυση των εκλογικών χαρτών). Η κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση περιορίσθηκε από 11 έδρες στην απερχόμενη Κνεσέτ, σε 6 έδρες στην νέα βουλή.
Σύμφωνα με τον Gilad Malach, ερευνητή του Κέντρου για την Δημοκρατία και ειδικού σε θέματα των υπερορθόδοξων του Ισραήλ, το θέμα της στρατιωτικής θητείας έγινε δίκοπο μαχαίρι για το Shass, που αντιτάχθηκε σφοδρά στην υποχρεωτική στράτευση των υπερορθόδοξων.
Από την μία πλευρά, η αποτυχία του να επιτύχει την οριστική εξαίρεση των υπερορθόδοξων από την στρατιωτική θητεία προκάλεσε δυσαρέσκεια στην θρησκευτική εκλογική του βάση. Παράλληλα όμως, η εστίαση στο θέμα της στράτευσης δυσαρέστησε τους σεφαραδίτες εβραίους των χαμηλότερων κοινωνικών τάξεων που τροφοδοτούν συστηματικά και άνισα τον ισραηλινό στρατό και αισθάνθηκαν ότι το Shass αγνόησε τα δικά τους προβλήματα.
Μετά την αποτυχία της έγκρισης του νόμου για την εξαίρεση από την στρατιωτική θητεία, το Shass αποχώρησε από τον κυβερνητικό συνασπισμό, αλλά παρέμεινε στο μπλοκ Νετανιάχου για τις εκλογές του Οκτωβρίου.
Την ώρα της επιδίωξης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, και καθώς ο πρόεδρος του Ισραήλ ηγείται των διαβουλεύσεων με τα ισραηλινά κόμματα αναζητώντας το πρόσωπο του εντολοδόχου πρωθυπουργού, το Shass θα μπορούσε να παίξει ρόλο κλειδί προδίδοντας το στρατόπεδο Νετανιάχου για να υποστηρίξει το «στρατόπεδο της αλλαγής».
Ο πρώην βουλευτής του Shass Γιόσι Ταϊέμπ, ο οποίος έχει υπηρετήσει στον ισραηλινό στρατό, δηλώνει στο AFP ότι οι ραβίνοι που ηγούνται του κόμματος είναι σήμερα έτοιμοι να δεχθούν οι νέοι του κόμματος να υπηρετούν στρατιωτική θητεία, με εξαίρεση εκείνους που μελετούν με πλήρες ωράριο την Τοράχ στις ταλμουδικές σχολές. Αυτό θα μπορούσε να αφήσει ένα περιθώριο για διαπραγματεύσεις με τον Γκάντι Άιζενκοτ που είναι ανοικτός στην ιδέα της κοινωνικής θητείας για τους υπερορθόδοξους.
Σύμφωνα με τον Gilad Malach, οι πιθανότητες είναι ελάχιστες, αλλά άλλοι πολιτικοί παρατηρητές θεωρούν τον συμβιβασμό εφικτό αν ο Γκάντι Άιζενκοτ επιλεγεί για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Προς το παρόν, το Shass διαβεβαιώνει ότι θα υποστηρίξει ενδεχόμενη υποψηφιότητα του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
16°
