Ο Έλληνας πρέσβης από τα ερείπια του Κιέβου: «Θα μπορούσαμε να ήμασταν εμείς»

Δεν ήταν ακόμη μία νύχτα πολέμου στο Κίεβο. Για τον Έλληνα πρέσβη στην Ουκρανία Αλέξανδρο Δημητρακόπουλο, η τελευταία ρωσική επίθεση είχε διαφορετική ένταση, διαφορετική διάρκεια κι ένα στοιχείο που την έκανε ακόμη πιο ασφυκτική: δεν περιορίστηκε στο σκοτάδι της νύχτας, αλλά απλώθηκε σε ολόκληρη την ημέρα, κρατώντας τη χώρα σε διαρκή κατάσταση συναγερμού πριν κορυφωθεί με πυραυλικά πλήγματα.

Λίγες ώρες αργότερα, ο ίδιος βρέθηκε στα σημεία που επλήγησαν στο Κίεβο, μαζί με μέλη του διπλωματικού σώματος και εκπροσώπους διεθνών οργανισμών, για να δει από κοντά το μέγεθος της καταστροφής και να αποτίσει φόρο τιμής στα θύματα.

Η εικόνα που αντίκρισε τον οδήγησε σε μια από τις πιο σκληρές δημόσιες τοποθετήσεις του από τότε που υπηρετεί στην Ουκρανία. «Δεν πρόκειται για τη σκληρότητα του πολέμου. Πρόκειται για τρομοκρατία κατά αμάχων», έγραψε δημόσια.

Μιλώντας στην ATHENS VOICE, εξηγεί γιατί: «Ήταν η μεγαλύτερη επίθεση. Ουσιαστικά κράτησε όλη μέρα. Αυτό είναι κάτι που δεν το είχαμε ξαναδεί σε αυτή την ένταση. Κατά τη διάρκεια της ημέρας υπήρχαν συνεχείς επιθέσεις με drones σε πολλές περιοχές της χώρας και τη νύχτα, μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της επόμενης ημέρας, ήρθαν οι πύραυλοι. Μέχρι τις 6 ή 7 το πρωί ακούγαμε σειρήνες και εκρήξεις».

Για σχεδόν 24 ώρες, η Ουκρανία κρατήθηκε όμηρος. Από τα ξημερώματα μέχρι τα ξημερώματα της επόμενης, σειρήνες, drones, πύραυλοι.

Ξέρουν ότι είμαστε εδώ...

Περιγράφει μια εξαντλητική καθημερινότητα που, παρά τη σχετική εξοικείωση τεσσάρων ετών πολέμου, δεν παύει να διαβρώνει την ψυχολογία όσων ζουν εκεί.

«Όταν αφορούν το Κίεβο, αρχικά στέλνονται συχνά κατασκοπευτικά drones για να χαρτογραφήσουν στόχους. Οι σειρήνες ηχούν, παίρνεις προφυλάξεις, προσπαθείς να καταλάβεις αν πρόκειται για βαλλιστική απειλή ή κάτι άλλο. Είσαι σε ένταση όλη μέρα. Αυτό το έχουμε συνηθίσει, αν μπορεί να το πει κανείς έτσι, αλλά αυτή τη φορά η ένταση ήταν μεγαλύτερη».

Κι όμως, οι διπλωμάτες παραμένουν. «Όταν ο πρόεδρος της Ρωσίας παρότρυνε να φύγουμε, εμείς μείναμε εδώ. Όλοι οι δυτικοί μείναμε εδώ», λέει ο κ. Δημητρακόπουλος. «Και γνωρίζουν πολύ καλά ότι βρισκόμαστε εδώ πέρα».

Το σημείο που επισκέφθηκε μετά την επίθεση ήταν η Νταρνίτσια, στην απέναντι πλευρά του Δνείπερου, όπου ρωσικός πύραυλος χτύπησε πολυκατοικία και προκάλεσε 24 νεκρούς και 48 τραυματίες στην περιοχή.

«Είναι περιοχή που γνωρίζουμε. Είναι στον δρόμο προς το αεροδρόμιο. Υπάρχουν πανεπιστήμια που έχω επισκεφθεί εκεί. Υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουμε. Είναι μια απολύτως κατοικημένη περιοχή. Σε ακτίνα περίπου 800 μέτρων από το σημείο της έκρηξης διαμένουν τουλάχιστον τρεις υπάλληλοι της ελληνικής πρεσβείας, Ουκρανοί υπήκοοι. Μιλάω μαζί τους καθημερινά για να βεβαιώνομαι ότι είναι καλά».

Η σκέψη ότι θα μπορούσε να πληγεί άμεσα η ελληνική αποστολή δεν είναι θεωρητική. «Ρεαλιστικά θα μπορούσε να χτυπηθεί οποιοσδήποτε από εμάς. Θα μπορούσαμε να ήμασταν εμείς. Και μετά τι; Τι θα γινόταν αν είχε πέσει πάνω σε ανθρώπους της πρεσβείας ή σε οποιοδήποτε δικό μας κεραμίδι;»

Ένα κουκλάκι κι ένα μπουκάλι που δεν άνοιξε

Η επίσκεψή του στα σημεία της καταστροφής έγινε μαζί με συναδέλφους του από το διπλωματικό σώμα του Κιέβου και εκπροσώπους διεθνών οργανισμών, σε μια αποστολή που συντονίστηκε από το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών.

«Πήγαμε για να αποτίσουμε φόρο τιμής στα θύματα, αλλά και για να δούμε τι ακριβώς έχει συμβεί».

Αυτό που άκουσε από τους διασώστες τον συγκλόνισε. Άνθρωποι που επιχειρούσαν αδιάλειπτα για πάνω από 24 ώρες -πρώτα να σβήσουν τις φωτιές, μετά να εντοπίσουν επιζώντες, να ανασύρουν νεκρούς- περιέγραφαν με δάκρυα στα μάτια σκηνές που δύσκολα αντέχονται. «Μας εξηγούσαν πώς άνθρωποι είχαν πάει σε σημεία που θεωρούσαν πιο ασφαλή, όπως το κλιμακοστάσιο. Ο πύραυλος χτύπησε ακριβώς εκεί. Το κλιμακοστάσιο σχεδόν “ξυρίστηκε” ολόκληρο».

Μία από τις πιο σκληρές μαρτυρίες αφορούσε ένα 15χρονο κορίτσι. «Μας περιέγραψαν πώς αναγκάστηκαν να ανασύρουν νεκρό ένα κορίτσι που είχε πάρει αγκαλιά τα κουκλάκια της για να παρηγορηθεί». Ανάμεσα στα θύματα, μαθαίνει, υπάρχουν παιδιά που είχαν ήδη χάσει έναν γονιό στην πρώτη γραμμή. 

Στην ανάρτησή του περιέγραψε εικόνες που έμειναν χαραγμένες: ένα παιδικό δωμάτιο στα ερείπια, ένα τραπέζι στρωμένο, ένα μπουκάλι κρασί που έμεινε άθικτο, ένα ψυγείο όρθιο μέσα στη συντριβή.

«Δεν υπάρχει τίποτα στρατιωτικό εκεί. Δεν μπορεί να επικαλεστεί κανείς λάθος. Δεν μπορεί να πει ότι έτσι είναι ο πόλεμος. Αυτό ήταν στόχευση αμάχου πληθυσμού. Είναι κατάφωρα αντίθετο με κάθε έννοια διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου».

«Η Ελλάδα θεωρεί απαράδεκτα τέτοια πράγματα. Όπως δεν θα δεχόταν ποτέ να συμβούν στη δική της χώρα, έτσι τα καταδικάζει όταν συμβαίνουν αλλού. Και ειδικά όταν πρόκειται για επιθέσεις που σκοτώνουν αμάχους», τόνισε ο κ. Δημητρακόπουλος.

«Πρέπει να σταματήσει ο πόλεμος. Πρέπει να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά αμάχων. Τα κλειδιά της αποκλιμάκωσης βρίσκονται πρωτίστως σε εκείνον που επέλεξε την εισβολή».