Η διατροφή των αστροναυτών στο διάστημα: Η έλλειψη βαρύτητας επηρεάζει την όρεξη, τη γεύση και τη συντήρηση των τροφίμων
Η αποστολή Artemis II εκτοξεύθηκε την περασμένη Τετάρτη (1 Απριλίου), μεταφέροντας τους τέσσερις αστροναύτες της Canadian Space Agency πιο μακριά στο διάστημα από ποτέ.
Η ομάδα Artemis – αποτελούμενη από τους Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen – βρίσκεται σε αποστολή 10 ημερών γύρω από τη Σελήνη, με στόχο να εξασφαλίσει την καλύτερη εικόνα της σκοτεινής πλευράς του φεγγαριού που έχει καταγραφεί ποτέ.
Με την ομάδα να βρίσκεται στο διάστημα για περισσότερο από μία εβδομάδα, πολλοί αναρωτιούνται τι τρώνε καθημερινά οι αστροναύτες και πώς προετοιμάζεται το φαγητό τους.
Στο διάστημα, η έλλειψη βαρύτητας επηρεάζει την όρεξη, τη γεύση και τη συντήρηση των τροφίμων. Για τον λόγο αυτό, κάθε γεύμα πρέπει να είναι ασφαλές, ελαφρύ και εύκολο στην κατανάλωση, χωρίς ψίχουλα ή υγρά που θα μπορούσαν να διασκορπιστούν στην καμπίνα.
Η διατροφή των αστροναυτών βασίζεται κυρίως σε αφυδατωμένα και θερμοσταθεροποιημένα τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση, καθώς και σε σνακ υψηλής ενέργειας. Κάθε μέλος του πληρώματος διαθέτει εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο, προσαρμοσμένο στις θερμιδικές του ανάγκες και στις προσωπικές του προτιμήσεις.
Πριν από την αποστολή, οι αστροναύτες δοκιμάζουν διαφορετικά είδη φαγητού και επιλέγουν εκείνα που επιθυμούν να περιλαμβάνονται στο μενού τους, σε συνεργασία με ειδικούς διατροφολόγους της NASA. Το πρόγραμμα είναι σχεδιασμένο ώστε να καλύπτει πλήρως τις ανάγκες σε βιταμίνες και μέταλλα, περιορίζοντας την απώλεια μυϊκής μάζας και οστικής πυκνότητας.
Σύμφωνα με το Royal Museums Greenwich, ένα είδος «πιστολιού νερού» χρησιμοποιείται για την ανασύσταση αφυδατωμένων γευμάτων, ενώ οι αστροναύτες σαρώνουν κάθε συσκευασία για να παρακολουθούν τι έχουν καταναλώσει.
Αν και στο παρελθόν το φαγητό περιοριζόταν σε αφυδατωμένες και κονσερβοποιημένες τροφές, σήμερα – χάρη στην τεχνολογία – υπάρχει πολύ μεγαλύτερη ποικιλία, ακόμη και φρέσκες επιλογές.
Το Royal Museums Greenwich εξηγεί ότι τα τρόφιμα χωρίζονται στις εξής κατηγορίες:
Φρέσκα τρόφιμα: Φρούτα και λαχανικά με διάρκεια ζωής περίπου δύο ημερών. Φυλάσσονται σε ψυγεία στο σκάφος και καταναλώνονται γρήγορα για να μην αλλοιωθούν. Στέλνονται κυρίως για την ψυχολογική ενίσχυση των αστροναυτών.
Ακτινοβολημένα τρόφιμα: Κρέας και γαλακτοκομικά που έχουν υποστεί ιονίζουσα ακτινοβολία πριν τη συσκευασία, ώστε να αυξηθεί η διάρκεια ζωής και να μειωθεί ο κίνδυνος μικροβιακής μόλυνσης.
Τρόφιμα ενδιάμεσης υγρασίας: Περιέχουν μικρή ποσότητα νερού (αρκετά χαμηλή ώστε να περιορίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών). Είναι συνήθως μαλακά και παρασκευάζονται με μεθόδους όπως αλάτισμα ή αποξήρανση στον ήλιο, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω προετοιμασία.
Πώς προετοιμάζεται το φαγητό;
Ξηροί καρποί, μπισκότα και σοκολάτες περιλαμβάνονται επίσης στη διατροφή, μαζί με γεύματα που μπορούν να ανασυσταθούν με νερό.
Τα λεγόμενα «έτοιμα γεύματα» υφίστανται θερμική επεξεργασία για την εξάλειψη βακτηρίων, ώστε να διασφαλίζεται η υγεία του πληρώματος.
Η δρ. Sonja Brungs, μηχανικός υποστήριξης πληρώματος της European Space Agency, δήλωσε στο BBC:
«Τα θερμοσταθεροποιημένα τρόφιμα μπορούν απλώς να ζεσταθούν, να ανοίξει η συσκευασία και να καταναλωθούν άμεσα. Τα αποξηραμένα με κατάψυξη τρόφιμα χρειάζονται ανασύσταση – προσθέτουν ζεστό νερό, περιμένουν λίγα λεπτά και μετά τα τρώνε απευθείας από το σακουλάκι, όπως και τις σούπες. Η σούπα καταναλώνεται με καλαμάκι, επειδή η μικροβαρύτητα δυσκολεύει την κατανάλωση υγρών.»
Τυπικές τροφές και ροφήματα στο διάστημα
Τα πιο συνηθισμένα τρόφιμα και ποτά περιλαμβάνουν:
15°
