Η έκταση της ιρανικής επιρροής στη Γαλλία, και τα δίκτυα προπαγάνδας, κατασκοπείας και πολιτικής διείσδυσης στην κοινωνία
Στην πλατεία της République, όπου γίνονται οι περισσότερες αριστερές συγκεντρώσεις και καταλήγουν οι διαδηλώσεις, έχουν αναρτηθεί πορτρέτα του αγιατολάχ Χομεϊνί και του Αλί Χαμενεΐ· ιρανικές σημαίες κυματίζουν: τις εικόνες μπορεί να δει κανείς σε ένα βίντεο με τίτλο «Το Παρίσι στηρίζει το Ιράν» που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Γαλλοϊρανός influencer Σαχίν Χαζάμι, ο οποίος έχει στο Insta και στο TikTok πάνω από 630.000 ακολούθους. Στο βίντεο ο Χαζάμι χαρακτηρίζει τον Χαμενεΐ «μάρτυρα της αμερικανο-σιωνιστικής επίθεσης» και εκφράζει τη στήριξή του στην 39χρονη Ιρανή Μαχντιέχ Εσφαντάρι που καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση για «απολογία της τρομοκρατίας» και εκφοβισμό πολιτών. Η Εσφαντάρι έδινε πληροφορίες στις ιρανικές αρχές για αντιφρονούντες Ιρανούς στη Γαλλίακαι τροφοδοτούσε τα κοινωνικά δίκτυα με φιλο-ιρανικούς λογαριασμούς σε συνεννόηση με τον διαβόητο ακτιβιστή της άκρας δεξιάς Alain Soral, ο οποίος, ως αντισημίτης, είχε χαιρετήσει την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023.
Στη σφαίρα των social media, οι Ιρανοί είναι εξαιρετικά δραστήριοι· ακόμα πιο δραστήριοι είναι μέσω της ιρανικής πρεσβείας η οποία από το 1980 στρατολογεί διανοουμένους, φοιτητές και πολιτικούς με ένα απλό αφήγημα που έχει δύο σκέλη: αν η Ισλαμική Δημοκρατία καταρρεύσει θα επέλθει χάος σε ολόκληρη την περιοχή· η οικονομική κατάσταση και η εσωτερική δυσαρέσκεια οφείλονται αποκλειστικά στις κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. Για να στηρίξει αυτό το αφήγημα, ο Ιρανός πρέσβης Μοχάμαντ Αμίν Νεζάντ κάλεσε στην πρεσβεία τον Φεβρουάριο του 2025 εκπροσώπους από δώδεκα γαλλικά πανεπιστήμια — και οι εκπρόσωποι πήγαν. Στη συνάντηση τούς εξηγήθηκε η ιρανική εξωτερική πολιτική, οι προοπτικές των ιρανο-αμερικανικών σχέσεων, το παλαιστινιακό ζήτημα και «το βάθος της ιρανικής κουλτούρας» το οποίο, σύμφωνα με τον Νεζάντ, προβάλλει επαξίως το Γαλλοϊρανικό Κέντρο του Παρισιού (CFI), το οποίο διευθύνει ο Αλιρέζα Χαλίλι, συγγραφέας πολλών ακαδημαϊκών άρθρων εναντίον των «οικουμενικών δικαιωμάτων». Παρενθετικά προσθέτω εδώ ότι ο Χαλίλι, αν και καταγγέλλει τη δυτική δημοκρατία και διαχωρίζει την ισλαμική από τις ιδέες των δικαιωμάτων, παραδίδει μαθήματα γεωπολιτικής σε διάφορες σχολές του Παρισιού (ISG, ILERI) μέσω των οποίων ενισχύει το δίκτυο της ιρανικής επιρροής. Σε αυτό το δίκτυο πρόσκειται εδώ και πάνω από μια δεκαετία ο Jacques Myard, ο κεντροδεξιός δήμαρχος του παρισινού προαστίου Maisons-Laffitte, ο σοσιαλιστής Gérard Bapt, ο κεντρώος Frédéric Dumas, ο ιστορικός Jean-Claude Voisin, διάφοροι στρατιωτικοί και δημόσιοι λειτουργοί, καθώς και ο επίτιμος αρχιεπίσκοπος της Ντιζόν Roland Minnerath ο οποίος παρουσιάζει τους μουλάδες ως έναν «συντηρητικό θρησκευτικό σύμμαχο» εναντίον της δυτικής παρακμιακότητας και έκλυσης των ηθών. Μερικοί από αυτούς τους φίλους της Τεχεράνης εμφανίζονται σε τηλεοπτικές εκπομπές όπου εξηγούν την ιρανική πολιτική και ενθαρρύνουν τη συνεργασία με το καθεστώς. Η υπόθεση θυμίζει τα σκάνδαλα δωροδοκίας Ευρωπαίων αξιωματούχων από το Κατάρ με σκοπό τον εξωραϊσμό της δημόσιας εικόνας του.
Υπάρχει μια ακόμη λεπτομέρεια που έρχεται στην επιφάνεια από το δόγμα «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου». Στην εποχή του Εθνικού Μετώπου, όταν επικεφαλής του κόμματος ήταν ο Ζαν-Μαρί Λεπέν και ο αντι-εβραϊσμός αποτελούσε συστατικό της ιδεολογίας του, οι Ιρανοί θεωρούνταν «αντιστασιακοί έναντι του διεθνούς σιωνισμού». Μάλιστα, το 2006 ο Λεπέν ετοιμαζόταν να ταξιδέψει στην Τεχεράνη για να συναντηθεί με τον τότε πρόεδρο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, αλλά η Μαρίν πάτησε πόδι και το ταξίδι ματαιώθηκε. Πάντως, η διάχυτη ιδέα στον χώρο της ακροδεξιάς ήταν για πολλά χρόνια αυτό που είχε εκφράσει ο Alain Soral: ότι το καθεστώς των μουλάδων ύψωνε το ανάστημά του μπροστά στην αμερικανική ολιγαρχική παγκοσμιοποίηση. Πράγμα στο οποίο αναφερόταν στον πρώτο τόμο των απομνημονευμάτων του ο Ζαν-Μαρί Λεπέν στηρίζοντας το Ιράν έναντι των ΗΠΑ με λεξιλόγιο παρόμοιο με εκείνο της αριστεράς. Κατά τη γνώμη του Λεπέν, οι ΗΠΑ απειλούσαν την «ταυτότητα» των εθνών τα οποία από την πλευρά τους διεκδικούν το δικαίωμα να επιλέγουν δικτατορικά και θεοκρατικά καθεστώτα. Όλα τούτα είναι συζητήσιμα υπό την έννοια ότι μπορεί να συμφωνήσει κανείς στο ότι η δημοκρατία δεν είναι εξαγώγιμη και στο ότι δεν αποτελεί την πρόθεση των αμερικανικών επεμβάσεων — όμως εδώ εξετάζω την ιρανική ήπια ισχύ και το πώς διαδίδει το αφήγημά της στα πολιτικά άκρα, όχι την αμερικανική επιθετικότητα.
Μια ανεξάρτητη έκθεση που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 2025 προειδοποιούσε για την «έντονη διείσδυση» ιρανικών δικτύων σε διάφορους τομείς της γαλλικής κοινωνίας
Το σίγουρο είναι ότι το Ιράν επιδίδεται σε ιδεολογική κατήχηση μέσω τζαμιών και πολιτιστικών κέντρων: αν και στη Γαλλία η σιιτική κοινότητα αποτελεί μικρή μειοψηφία εντός του μουσουλμανικού πληθυσμού (περίπου το 5% από 8-9 εκατομμύρια μουσουλμάνους) λειτουργούν πάνω από 60 σιιτικοί χώροι λατρείας. Μερικοί, όπως το Κέντρο Zahra (στην Grande-Synthe), το οποίο απεδείχθη όργανο των Φρουρών της Επανάστασης και έκλεισε με απόφαση των αρχών το 2018-2019, χρηματοδοτούνται από το ιρανικό κράτος. Άλλοι χρηματοδοτούνται από οργανώσεις-βιτρίνες οι οποίες εξαρτώνται από τον θεσμό Ahlul Bayt World Assembly, που ελέγχεται από τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν. Υπολογίζεται ότι 15 κέντρα στη Γαλλία έχουν στενούς δεσμούς με αυτή την οργάνωση ή δέχονται έμμεση στήριξη (υλικό, εκπαίδευση ιμάμηδων, χρηματοδότηση εκδηλώσεων). Μόλις από το 2024 οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες (DGSI) άρχισαν να παρακολουθούν τις ροές χρημάτων προς όλες αυτές τις σιιτικές ενώσεις που θεωρούνται προσκείμενες στην ιδεολογία της Ισλαμικής Επανάστασης και να ελέγχουν τους ιμάμηδες που στέλνει το Ιράν για τις μεγάλες θρησκευτικές εορτές των σιιτών (όπως η Ασούρα).
Προπάντων, ο τομέας στον οποίο οργιάζει το Ιράν είναι η κατασκοπεία. Οι Ιρανοί πράκτορες στη Γαλλία εργάζονται σε τρεις τομείς: την παρακολούθηση των αντιφρονούντων που φιλοξενούνται στη Γαλλία· τη χρήση ποινικών δικτύων (κυρίως συμμοριών ναρκωτικών) ως «υπεργολαβία» για επιθέσεις και δολιοφθορές, προκειμένου να εξασφαλίζεται η εύλογη μη αποδοχή ευθύνης (plausible deniability)· και τέλος, όπως είπα, την αξιοποίηση προσώπων που λειτουργούν ως πράκτορες επιρροής σε πανεπιστήμια, δεξαμενές σκέψης και μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπου προωθούν τις θέσεις του καθεστώτος. Ένα από τα πρόσφατα περιστατικά (το 2024) ήταν η υπόθεση Μπασίρ Μπιαζάρ, κατά το οποίο ένας Ιρανός υπήκοος συνελήφθη και απελάθηκε από τη Γαλλία με την κατηγορία ότι, ως πράκτορας των Φρουρών της Επανάστασης, στοχοποιούσε Ιρανούς αντιφρονούντες και Εβραίους. Την ίδια εποχή, οι γαλλικές αρχές εξάρθρωσαν ένα ακόμα δίκτυο των Φρουρών της Επανάστασης που σχεδίαζε δολοφονίες και εμπρησμούς στη Γαλλία και στη Γερμανία με πρωταγωνιστή κάποιον Aμντελκρίμ Σ., γνωστό ως “Krimo”. Ο Krimo είχε γαλλική υπηκοότητα και βαρύ ποινικό μητρώο και είχε στρατολογηθεί από τους Ιρανούς με σκοπό να πραγματοποιήσει εμπρησμούς σε επιχειρήσεις στο Παρίσι και τη νότια Γαλλία κατ' εντολή της Τεχεράνης.
Μια ανεξάρτητη έκθεση που δημοσιεύθηκε στα τέλη του 2025 προειδοποιούσε για την «έντονη διείσδυση» ιρανικών δικτύων σε διάφορους τομείς της γαλλικής κοινωνίας, ζητώντας αυστηρότερη επιτήρηση. Πρωταγωνιστής στις έρευνες ήταν και παραμένει ο Γαλλοϊρανός Εμμανουέλ Ραζαβί, δημοσιογράφος, συγγραφέας (μεταξύ άλλων, του βιβλίου «Το χταπόδι της Τεχεράνης») και αναλυτής, από τις πληροφορίες του οποίου ξεκίνησε μεγάλη επιχείρηση κατά των ιρανικών δικτύων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Ραζαβί είδε κι έπαθε ώσπου να εισακουστεί: τώρα δηλώνει ξανά και ξανά ότι η Ευρώπη άργησε να αντιληφθεί την έκταση των ιρανικών επιχειρήσεων στο έδαφός της, θεωρώντας τες λανθασμένα ως μεμονωμένα περιστατικά. Πάντως, ως αποτέλεσμα των πληροφοριών του Ραζαβί, η Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Ασφαλείας έχει πλέον τοποθετήσει την ιρανική δραστηριότητα ψηλά στις προτεραιότητές της, δίπλα στη ρωσική και την κινεζική, πασχίζοντας να εξαρθρώσει δίκτυα «κρατικής τρομοκρατίας» μέσω τρίτων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Γαλλία αποφεύγεται να δοθεί έμφαση σε γεγονότα χωρίς ανθρώπινα θύματα: επιθέσεις με βόμβες μολότοφ και πυροβολισμούς όπως εκείνη τον Μάιο του 2023 στο τηλεοπτικό κανάλι της ιρανικής αντιπολίτευσης στο Saint-Ouen-l'Aumône, κοντά στο Παρίσι, δεν συζητούνται ευρέως. Οι δράστες συλλαμβάνονται και οι υποθέσεις κλείνουν. Συνέβη με τον Krimo και τους δύο συνεργάτες του στο προαναφερθέν κανάλι· συνέβη και με τον Γαλλοτυνήσιο Μεχρέζ Αγιαρί που συνελήφθη για την απόπειρα δολοφονίας του Alejo Vidal-Quadras, πρώην αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στη Μαδρίτη. Στο μεταξύ, το ιρανικό καθεστώς κρατά ομήρους από τον Μάιο του 2022 δύο Γάλλους τουρίστες, τη Cécile Kohler και τον Jacques Paris, τους οποίους ανάγκασε, με την απειλή βίας, να ομολογήσουν μπροστά στην κάμερα ότι είναι πράκτορες των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών. Τώρα οι μουλάδες ζητούν την ανταλλαγή της Kohler και του Paris με τον Αγιαρί και τον Krimo. Αλλά το γενικό κοινό δεν ασχολείται καθόλου με τέτοια πράγματα: η Γαλλία έχει τους δικούς της κ. Λαφαζάνηδες. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση διστάζει να χαρακτηρίσει τους Φρουρούς της Επανάστασης «τρομοκρατική οργάνωση» όπως έχει προτείνει η Γαλλία: για να γίνει κάτι τέτοιο απαιτείται ομόφωνη απόφαση του Συμβουλίου. Πρωτίστως απαιτείται το ήθος και το θάρρος που μας λείπουν.
17°
