Από στοχευμένες επιθέσεις και αλλαγή καθεστώτος έως περιφερειακή ανάφλεξη και παγκόσμιο οικονομικό σοκ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνονται έτοιμες να προχωρήσουν σε στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν μέσα στις επόμενες ημέρες, εάν δεν επιτευχθεί μια συμφωνία της τελευταίας στιγμής με την Τεχεράνη.
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση, ενώ οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο παρακολουθούν με έντονη ανησυχία.
Αν και οι πιθανοί στόχοι μιας τέτοιας επίθεσης θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμοι - στρατιωτικές υποδομές, πυραυλικά συστήματα και το πυρηνικό πρόγραμμα - οι συνέπειες είναι κάθε άλλο παρά βέβαιες. Από περιορισμένες, «χειρουργικές» επιθέσεις έως μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή σύγκρουση που θα μπορούσε να βυθίσει τη Μέση Ανατολή στο χάος, το φάσμα των πιθανών εξελίξεων είναι εξαιρετικά ευρύ.
Ακολουθούν επτά σενάρια για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια αμερικανική στρατιωτική επέμβαση και ποιους κινδύνους εγκυμονεί, όπως αναφέρει το BBC.
1. Στοχευμένες, χειρουργικές επιθέσεις, ελάχιστες απώλειες μεταξύ των αμάχων, μετάβαση στη δημοκρατία
Οι αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ διεξάγουν περιορισμένες, ακριβείς επιθέσεις με στόχο στρατιωτικές βάσεις του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν και της μονάδας Basij - μιας παραστρατιωτικής δύναμης υπό τον έλεγχο του IRGC - τοποθεσίες εκτόξευσης και αποθήκευσης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ένα ήδη αποδυναμωμένο καθεστώς ανατρέπεται, μεταβαίνοντας τελικά σε μια πραγματική δημοκρατία όπου το Ιράν μπορεί να επανενταχθεί στον υπόλοιπο κόσμο.
Αυτό είναι ένα εξαιρετικά αισιόδοξο σενάριο. Η δυτική στρατιωτική επέμβαση τόσο στο Ιράκ όσο και στη Λιβύη δεν έφερε μια ομαλή μετάβαση στη δημοκρατία. Αν και τερμάτισε τις βάναυσες δικτατορίες και στις δύο περιπτώσεις, προκάλεσε χάος και αιματοχυσία.
2. Το καθεστώς επιβιώνει αλλά αποδυναμωμένο
Αυτό θα μπορούσε γενικά να ονομαστεί «Βενεζουελανικό μοντέλο», όπου η ταχεία, ισχυρή δράση των ΗΠΑ αφήνει το καθεστώς άθικτο, αλλά με τις πολιτικές του μετριοπαθείς.
Στην περίπτωση του Ιράν, αυτό θα σήμαινε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία επέζησε, κάτι που δεν θα ικανοποιήσει μεγάλο αριθμό Ιρανών, αλλά αναγκάζεται να περιορίσει την υποστήριξή της προς βίαιες πολιτοφυλακές σε όλη τη Μέση Ανατολή, να σταματήσει ή να περιορίσει τα εγχώρια πυρηνικά και βαλλιστικά πυραυλικά της προγράμματα, καθώς και να χαλαρώσει την καταστολή των διαμαρτυριών.
Και πάλι, αυτό το σενάριο δεν είναι και πολύ πιθανό με την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας να παρέμεινε ακλόνητη εδώ και 47 χρόνια. Φαίνεται ανίκανη να αλλάξει πορεία τώρα.
3. Κατάρρευση του καθεστώτος και αντικατάσταση με στρατιωτική κυβέρνηση
Πολλοί πιστεύουν ότι αυτό είναι το πιο πιθανό αποτέλεσμα.
Ενώ το καθεστώς των Μουλάδων είναι μισητό από πολλούς και κάθε διαδοχικό κύμα διαμαρτυρίας το αποδυναμώνει περαιτέρω, παραμένει ένα τεράστιο και διάχυτο βαθύ κράτος ασφαλείας με έννομο συμφέρον στο status quo.
Οι κύριοι λόγοι για τους οποίους οι διαμαρτυρίες μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να ανατρέψουν το καθεστώς είναι επειδή δεν έχουν υπάρξει σημαντικές αποστασίες προς το μέρος τους, ενώ όσοι έχουν τον έλεγχο είναι έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν απεριόριστη βία και βαρβαρότητα για να παραμείνουν στην εξουσία.
Στη σύγχυση που προκαλείται από τυχόν αμερικανικές επιθέσεις, είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει να κυβερνάται από μια ισχυρή, στρατιωτική κυβέρνηση που αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από στελέχη του IRGC.
4. Το Ιράν αντεπιτίθεται σε αμερικανικές δυνάμεις και γείτονες
Το Ιράν έχει ορκιστεί να αντιδράσει σε οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση, λέγοντας ότι «το δάχτυλό του είναι στη σκανδάλη».
Υπάρχουν αμερικανικές βάσεις και εγκαταστάσεις διάσπαρτες κατά μήκος της αραβικής πλευράς του Κόλπου, κυρίως στο Μπαχρέιν και το Κατάρ, αλλά το Ιράν θα μπορούσε επίσης, αν το επέλεγε, να στοχεύσει ορισμένες από τις κρίσιμες υποδομές οποιουδήποτε έθνους που θεωρούσε συνένοχο σε μια αμερικανική επίθεση, όπως η Ιορδανία.
Η καταστροφική επίθεση με πυραύλους και drone στις πετροχημικές εγκαταστάσεις της Saudi Aramco το 2019, που αποδόθηκε σε μια υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή στο Ιράκ, έδειξε στους Σαουδάραβες πόσο ευάλωτοι ήταν σε ιρανικούς πυραύλους.
Οι Άραβες γείτονες του Ιράν στον Κόλπο, όλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, είναι εύλογα εξαιρετικά νευρικοί αυτή τη στιγμή ότι οποιαδήποτε στρατιωτική δράση των ΗΠΑ θα καταλήξει να τους χτυπήσει.
5. Το Ιράν αντεπιτίθεται τοποθετώντας νάρκες στον Κόλπο
Κάτι τέτοιο αποτελεί πιθανή απειλή εδώ και καιρό για την παγκόσμια ναυτιλία και τον εφοδιασμό με πετρέλαιο. Στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ του 1980-88, το Ιράν πράγματι ναρκοθέτησε τις ναυτιλιακές οδούς και τα ναρκαλιευτικά του Βρετανικού Ναυτικού βοήθησαν στον καθαρισμό τους.
Το στενό Στενό του Ορμούζ μεταξύ Ιράν και Ομάν αποτελεί κρίσιμο σημείο ναυσιπλοΐας. Περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και μεταξύ 20-25% του πετρελαίου και των παραπροϊόντων πετρελαίου διέρχονται από αυτό το στενό κάθε χρόνο.
Το Ιράν έχει πραγματοποιήσει ασκήσεις για την ταχεία ανάπτυξη θαλάσσιων ναρκών. Εάν το έκανε αυτό, τότε αναπόφευκτα θα επηρέαζε το παγκόσμιο εμπόριο και τις τιμές του πετρελαίου.
6. Το Ιράν αντεπιτίθεται, βυθίζοντας ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο
Σε αυτό το σενάριο το Ιράν εκτοξεύει τόσα πολλά drone και τορπιλάκατους σε έναν ή πολλαπλούς στόχους που ακόμη και οι αμυντικές ικανότητες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ δεν είναι σε θέση να τα εξαλείψουν όλα εγκαίρως.
Η βύθιση ενός αμερικανικού πολεμικού πλοίου, συνοδευόμενη από την πιθανή σύλληψη επιζώντων μεταξύ του πληρώματός του, θα ήταν μια τεράστια ταπείνωση για τις ΗΠΑ.
Ενώ αυτό το σενάριο θεωρείται απίθανο, το αντιτορπιλικό USS Cole, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, υπέστη βλάβη από επίθεση αυτοκτονίας της Αλ Κάιντα στο λιμάνι του Άντεν το 2000, σκοτώνοντας 17 Αμερικανούς ναύτες.
Πριν από αυτό, το 1987, ένας Ιρακινός πιλότος εκτόξευσε κατά λάθος δύο πυραύλους Exocet σε ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο, το USS Stark, σκοτώνοντας 37 ναύτες.
7. Κατάρρευση καθεστώτος και χάος σε όλη τη χώρα
Αυτός είναι ένας πραγματικός κίνδυνος και αποτελεί μια από τις κύριες ανησυχίες γειτόνων όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.
17°
