Κοσμος

«First we take Greenland, then we take Berlin»: Μιας προσάρτησης, μύριες αποσχίσεις έπονται

Όταν η Ιστορία επαναλαμβάνεται ως κακόγουστη φάρσα

Βαγγέλης Ακτσαλής
Βαγγέλης Ακτσαλής
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
First we take Greenland, then we take Berlin: Μιας προσάρτησης, μύριες αποσχίσεις έπονται
© GIAN EHRENZELLER / EPA

«First we take Greenland, then we take Berlin»: Το Νταβός και η φαιο-πορτοκαλί εκδοχή του λαϊκισμού

Στη Φύση- στην οποία ανήκουμε ως είδος - συχνά απαντώνται επαναλαμβανόμενα μοτίβα, πανομοιότυπες- εγγεγραμμένες πλέον στο βαθύ πυρήνα του γονιδιώματος του κάθε είδους- συμπεριφορές και πρακτικές, που συνιστούν τρόπον τινά μέρος του πεπρωμένου του.

Ακολουθώντας τέτοιους φυσικούς, πατρογονικούς, αλλά και προπατορικούς νόμους η ανθρώπινη Ιστορία τείνει επίσης να επαναλαμβάνεται, κατά Μαρξ σαν φάρσα.

Στην Ιστορία δεν υπάρχει παρθενογένεση: (σχεδόν) όλα- σε παραλλαγές συνθηκών και με διαφορετικούς πρωταγωνιστές, οπωσδήποτε- έχουν ήδη συμβεί με τον τρόπο που ορίζουν οι νόμοι της ανθρώπινης θνητής, φθαρτής αλλά και ματαιόδοξης φύσης. Παρεμφερείς ανθρώπινες συμπεριφορές σε παραπλήσιες περιστάσεις είχαν σχεδόν όμοια αποτελέσματα.

Η ιστορία διδάσκει, εμείς διδασκόμαστε;

Τα όσα ανεκδιήγητα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό στη διεθνή σκηνή, δεν είναι πρωτοφανή. Έχουν ξαναγίνει στην Αυστρία το 1938, όταν αυτή προσαρτήθηκε στη «μαμά- Γερμανία», με τη Σουδητία (το γερμανόφωνο τμήμα της Τσεχοσλοβακίας) και την Τσεχοσλοβακία ολόκληρη να έχουν την ίδια μοίρα μόλις μήνες αργότερα.

Αντικαθιστώντας την Αυστρία με τη Γροιλανδία και την Τσεχοσλοβακία με τον Καναδά, τη Βενεζουέλα ή και την Ισλανδία, την οποία άλλωστε στην πρόσφατη ομιλία του στο Νταβός ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανειλημμένα ανέφερε, πιθανώς αντί της Γροιλανδίας λόγω της γραφικής, ογκώδους άγνοιάς του επί παντός επιστητού, ποιος θα μπορούσε όμως ν’ αποκλείσει ότι δεν προοικονομούσε τις μελλοντικές του βλέψεις;- μπορεί κανείς ν’ αντιληφθεί το επί Τραμπ zeitgeist.

Η φαιο-πορτοκαλί εκδοχή του λαϊκισμού δεν είναι πανομοιότυπη, έχει όμως αυτούσια την ίδια κεντρική ιδέα που είχε ο ιταλο-γερμανικός Άξονας στην Πολωνία το 1939 και την Πίνδο το 1940: «νόμος είναι το δίκαιο του δυνατού».

Αν η εκθρόνιση (και απαγωγή) του Μαδούρο δικαιολογείται επειδή «ήταν δικτάτορας», γιατί το ίδιο να μην συμβαίνει και στην περίπτωση Μεταξά το 1940, που επίσης ήταν δικτάτορας; Ποιος ορίζει το σημείο που η εθνική κυριαρχία μιας χώρας αντικαθίσταται από την (αυθαίρετη) δικαιοδοσία μιας άλλης ισχυρότερης;

Τα όσα συμβαίνουν με τις διώξεις του I.C.E. (Immigration and Customs Enforcement) έχουν ξαναγίνει με κάποιους άλλους ανθρώπους, που εξαναγκάστηκαν να βάλουν ένα κίτρινο αστέρι στο πέτο ώστε αρχικά ν’ απομονωθούν και τελικά να εξοντωθούν.

Για παρηγοριά και ως επίφαση μιας κάποιας προόδου η τρέχουσα φα(-ρ-)σίζουσα εκδοχή της Ιστορίας είναι βελτιωμένη της αυθεντικής στο ό,τι τα στρατόπεδα συγκέντρωσης έχουν αντικατασταθεί από «απλές» διώξεις και απελάσεις οποιουδήποτε δεν μοιάζει «σωστός Αμερικάνος», με την «αμερικανοσύνη» να τεκμαίρεται κατά το δοκούν από τις ορέξεις του εκάστοτε σερίφη ή ρέιντζερ.

Δόγμα 200 Μαΐων

Μπορεί σε πρώτη ανάγνωση η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά του προέδρου των Η.Π.Α. να ζημιώνει τον υπόλοιπο πλανήτη, όμως εκείνο που πρωτίστως πλήττεται είναι το κύρος των ίδιων των Η.Π.Α. ως αξιόπιστου συμμάχου και εταίρου. Οι δασμοί που κυρώνονται το πρωί και καταργούνται το βράδυ- ενδεχομένως αναλόγως με το αν ήταν εύστοχη η τελευταία βολή στην παρτίδα γκολφ του προέδρου- ροκανίζουν την αξιοπιστία της χώρας του, θέτοντας εν αμφιβόλω έναν ως πρότινος θέσφατο πυλώνα της αρχιτεκτονικής ασφαλείας του δυτικού- και κατά προέκταση ολόκληρου του- κόσμου: την εδραιωμένη εδώ και δεκαετίες Pax Americana.

Η ανερμάτιστη τακτική των Η.Π.Α. αίρει παγκόσμιες σταθερές λίγο πριν αυτές γίνουν αιωνόβιες. Αν το δόγμα Τρούμαν -του 1945- θεωρείται εύλογα ξεπερασμένο, η αντικατάστασή του από εκείνο του Monroe -ηλικίας δυο αιώνων- όχι απλά δεν συνιστά πρόοδο, αλλά αντιθέτως είναι ένα ιστορικό πισωγύρισμα.

Αντί το παλιό δόγμα να δώσει τη θέση του σε ένα νέο- φορέα νέων αξιών και ιδανικών, που θα στόχευαν σ’ έναν δικαιότερο και πιο ειρηνικό κόσμο, τη δίνει σε αυτό του 1823, που πρεσβεύει την πάση θυσία δογματική- ως δόγμα που είναι- κυριαρχία των Η.Π.Α. στο δυτικό ημισφαίριο.

Καναδάς - Φινλανδία - Συμμαχία

Η στροφή των Η.Π.Α. στον απομονωτισμό, με την υπερδασμολόγηση αγαθών, το ερμητικό σφράγισμα των συνόρων και την κυριαρχία του M.A.G.A. κινήματος συνιστούν μια κοσμογονία που καθιστά αναγκαία την αναπροσαρμογή ρόλων και την αναθεώρηση αντιλήψεων εκ μέρους όλων. Ήδη ο αμεσότερα πληττόμενος -ως γειτνιάζων- Καναδός πρόεδρος στην ομιλίας του στο Davos οριοθέτησε την ανοχή του στον παραλογισμό, εκκινώντας ουσιαστικά ένα μέτωπο λογικής απέναντι στον υπερφίαλο αναθεωρητισμό.

Η συγκεκριμένη ομιλία έρχεται σε ευθεία συνέχεια μιας άλλης στην ολομέλεια του ΟΗΕ μήνες νωρίτερα, στην οποία ο Φινλανδός πρόεδρος έθεσε εμφατικά επί τάπητος ζητήματα θεμελιωδών αξιών και αδιαπραγμάτευτων αρχών που οφείλουν να γίνονται σεβαστές ανεξαιρέτως στην παγκόσμια σκακιέρα.

Όσο νωρίτερα συνταχθεί σ’ αυτή τη γραμμή η ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική- δράττοντας την ευκαιρία για μια ελέω συνθηκών ταχεία ωρίμανσή της, ώστε να γίνει πιο ενιαία και δυναμική- τόσο το καλύτερο για όλους.

Όσο για την αντιπέρα όχθη του Ατλαντικού, κρίνοντας από την κατάληξη της αυτοκαταστροφικής αλαζονείας των ιδεολογικά ομογάλακτων προτύπων του προέδρου των Η.Π.Α. το 1945 αναπόφευκτα αναρωτιόμαστε: Μανχάταν, όπως Βερολίνο;

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY