Ιράν: Οι γυναίκες που αρνούνται να γίνουν θύματα και αμφισβητούν την άρχουσα τάξη με το σώμα και την ύπαρξή τους
Η γυναίκα με τα αχτένιστα μαλλιά, με το τσιγάρο στο στόμα και αντί για αναπτήρα – η φλεγόμενη εικόνα του Ιρανού Προέδρου Χαμενεΐ. Αυτή η φωτογραφία, που τραβήχτηκε από μια νεαρή Ιρανή στον Καναδά, έχει κατακλύσει το διαδίκτυο και έχει δημιουργήσει μια τάση: πολλές Ιρανές γυναίκες ποζάρουν με παρόμοιο τρόπο, εν μέσω βίαιων διαδηλώσεων, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι αυτές οι εικόνες θα μπορούσαν να τους κοστίσουν τη ζωή. Αυτή η εικόνα είναι πολύ περισσότερο από μια τάση. Είναι ένα σύμβολο που καταγράφει με σαφήνεια τον θαρραλέο και κρίσιμο ρόλο των γυναικών στον αγώνα για την ανατροπή των Αγιατολάχ.
Η γυναίκα με τα αχτένιστα μαλλιά, δεν υπηρετεί το αφήγημα των «επαναστατών» που επί δύο και πλέον χρόνια επιχειρούν να καταστήσουν Χαμάς, Χεσμολά και Χούθι, τους δορυφόρους του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν, «θύματα» και «αγωνιστές» για την υπεράσπιση των αξιών της ελευθερίας και της αυτοδιάθεσης των λαών. Αυτό ακριβώς το σύμβολο, της γυναίκας με το τσιγάρο στο στόμα, τους χαλάει το αφήγημα και επιχειρούν να το αποδώσουν στον Τράμπ και στο Νετανυάου, ακριβώς για να απονομιμοποιήσουν των αγώνα των Ιρανών γυναικών! Και σιωπούν. Ο Δήμαρχος της Αθήνας σιωπά, το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης που γεννήθηκε η Δημοκρατία σιωπά. Σιωπούν και αδιαφορούν με τόσο ηχηρό τρόπο ώστε να αντιληφθούμε όλοι το μέγεθος της υποκρισίας τους. Γιατί επί δύο χρόνια, αυτό που τους ένοιαζε ήταν να πλήξουν το λαό του Ισραήλ ακόμη κι αν αυτό σήμαινε την ταύτισή τους με το θεοκρατικό καθεστώς των Αγιατολάχ.
Επί σχεδόν 50 χρόνια, το ισλαμιστικό καθεστώς, έχει παραβιάσει τις ελευθερίες όλων των πολιτών, έχει ασκήσει αδιανόητη βία εναντίον των αντιπάλων του και έχει μετατρέψει το Ιράν σε μια χώρα που καταρρέει οικονομικά και κοινωνικά. Οι γυναίκες όμως ήταν αυτές που πλήρωσαν το βαρύτερο τίμημα. Οι Ιρανές υφίστανται διακρίσεις από το ίδιο το Σύνταγμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και σε όλα τα επίπεδα που σχετίζονται με τον γάμο, το διαζύγιο και τον τοκετό. Δεν υπάρχει αμφιβολία όμως ότι το πιο σοβαρό πλήγμα εναντίον τους είναι η βάναυση αστυνόμευση του σώματός τους. Ο νόμος περί χιτζάμπ στο Ιράν απαιτεί από τις γυναίκες να καλύπτουν τα κεφάλια τους και εφαρμόζεται εδώ και χρόνια με τη βοήθεια της τεχνολογίας όπως παρακολούθηση με drone και σάρωση προσώπου. Οι ποινές που επιβάλλονται, εναντίον όσων τόλμησαν να επαναστατήσουν ενάντια στον καταπιεστικό νόμο ξεκινούν από φυλάκιση στη καλύτερη περίπτωση έως σεξουαλική βία, λιθοβολισμός και εκτέλεση, στη χειρότερη.
Το 2018, μια γυναίκα μετέτρεψε τη μαντίλα της σε λευκή σημαία. Το κορίτσι αυτό έγινε σύμβολο και το καθεστώς τη συνέλαβε όπως και πολλές γυναίκες που συμπεριφέρθηκαν ακριβώς όπως εκείνη. Οι τιμωρίες ήταν βάναυσες: μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης και δημόσιες μαστιγώσεις.
Το 2022, η διαμαρτυρία ανανεώθηκε με εξαιρετική ένταση, αφού η αστυνομία συνέλαβε τη Μεχσά Αμινί, με τη κατηγορία ότι δεν φορούσε σωστά τη χιτζάμπ της. Η Αμινί πέθανε στη φυλακή, προφανώς μετά από σοβαρή κακοποίηση. Ο θάνατός της έβαλε φωτιά στους δρόμους. Χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους για μήνες και περισσότεροι από 500 άνθρωποι σκοτώθηκαν. Η διαμαρτυρία για τη χιτζάμπ αποτελεί ένα δραματικό σημείο καμπής και κλιμάκωσης των διαδηλώσεων. Τώρα φτάνουν σε μια κορύφωση που μπορεί να φέρει το τέλος του βάναυσου καθεστώτος.
Στη Βίβλο, στο Βιβλίο της Εξόδου, περιγράφεται η υποδούλωση του εβραϊκού λαού στην Αίγυπτο. Στην περίοδο της σκλαβιάς, οι γυναίκες ήταν αυτές που πρώτες επαναστάτησαν ενάντια στην άρχουσα τάξη. Αρνήθηκαν να σκοτώσουν τα αρσενικά μωρά τους, όπως διέταξε ο Φαραώ. Οι Εβραίες γυναίκες παραβίασαν τους κανόνες και ήταν αυτές που έκαναν δυνατή τη λύτρωση, η οποία ήρθε λίγα χρόνια αργότερα με την «Έξοδο», από τη σκλαβιά της Αιγύπτου προς την ελευθερία. Τώρα, κοιτάζοντας τις διαμαρτυρίες στο Ιράν, μπορεί να ειπωθεί ότι οι Ιρανές γυναίκες με τα αχτένιστα μαλλιά, τσιγάρο στο στόμα και αντί για αναπτήρα – αυτή, τη φλεγόμενη εικόνα του Ιρανού Προέδρου Χαμενεΐ, μπορούν να οδηγήσουν στη λύτρωση τη δική τους και του λαού τους.
Εκατομμύρια άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους του Ιράν, ενώ το καθεστώς απάντησε με μπλακάουτ και καταστολή. Από την Αθήνα, η Νάζια Ματάνι περιγράφει τη στιγμή που «η πλειοψηφία βγήκε επιτέλους στο φως»
6°
