Explainer: Γιατί η Σομαλιλάνδη έχει στρατηγική σημασία για το Ισραήλ

Η Σομαλιλάνδη, ένα κατά κύριο λόγο άγνωστο στο ευρύ κοινό de facto κράτος στην Ανατολική Αφρική, βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας μετά την επίσημη αναγνώρισή της από το Ισραήλ.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε την αναγνώριση του «ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους» της Σομαλιλάνδης, που είχε ανακηρύξει την ανεξαρτησία της από τη Σομαλία στις 18 Μαΐου 1991, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει λάβει διεθνή αναγνώριση. Παρά την έλλειψη επίσημης αναγνώρισης, η Σομαλιλάνδη λειτουργεί στην πράξη ως ανεξάρτητο κράτος με δική της κυβέρνηση, στρατό, αστυνομία, νόμισμα και θεσμούς, προσφέροντας σχετική σταθερότητα σε σχέση με την υπόλοιπη Σομαλία, η οποία πλήττεται από πολιτική αστάθεια και επιθέσεις ισλαμιστών ανταρτών Σεμπάμπ.

Η Σομαλιλάνδη βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της Σομαλίας, στη Χερσόνησο του Κέρατος της Αφρικής, με πρωτεύουσα τη Χαργκέισα και πληθυσμό περίπου 6,2 εκατομμυρίων κατοίκων. Ιστορικά, αποτέλεσε βρετανικό προτεκτοράτο (British Somaliland) μέχρι την ανεξαρτησία της το 1960 και την ενοποίηση με την Ιταλική Σομαλιλάνδη για τη δημιουργία της Σομαλικής Δημοκρατίας.

Μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Σιάντ Μπάρε και το ξέσπασμα εμφυλίου, ανακήρυξε την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της το 1991 και έκτοτε λειτουργεί αυτόνομα, διαθέτοντας σύνταγμα, εκλεγμένο πρόεδρο και κοινοβούλιο, δικαστικό σύστημα, δικές της δυνάμεις ασφαλείας και νόμισμα (Somaliland shilling). Παρά την σταθερότητα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Σομαλία, η περιοχή αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, υψηλή ανεργία και περιορισμένη πρόσβαση σε διεθνή χρηματοδότηση λόγω έλλειψης αναγνώρισης, ενώ οι συγκρούσεις στο ανατολικό τμήμα με το Πούντλαντ περιορίζουν τον έλεγχο του κράτους.

Η αναγνώριση από το Ισραήλ εντάσσεται σε γεωστρατηγικό πλαίσιο, καθώς η Σομαλιλάνδη βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο στην είσοδο των στενών Μπαμπ ελ Μάντεμπ, κοντά σε σημαντικές θαλάσσιες οδούς που συνδέουν τον Ινδικό Ωκεανό με τη Διώρυγα του Σουέζ. Όπως αναφέρει το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS) του Τελ Αβίβ, η προσέγγιση με τη Σομαλιλάνδη παρέχει στο Ισραήλ πιθανή πρόσβαση σε στρατηγικά πεδία επιχειρήσεων, ειδικά εν όψει πιθανών αντιπαραθέσεων με τους Χούθι της Υεμένης. Παράλληλα, η Σομαλιλάνδη επιδιώκει διεθνή αναγνώριση, με υψηλότερη επιθυμία αυτή των ΗΠΑ, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει και άλλες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους, αλλά προκάλεσε ήδη αντιδράσεις από Σομαλία, Τζιμπουτί, Αίγυπτο και Τουρκία.

Με πληροφορίες από ΕΡΤ