Ο Μαμντάνι της ινδικής ελίτ

Η γελοιογραφία δημοσιεύτηκε στον «New Yorker». Δείχνει τρεις δεινόσαυρους κρυμμένους πίσω από έναν βράχο και στο βάθος μια σύγχρονη πόλη με ουρανοξύστες. «Με το τρία», λέει ο ένας δεινόσαυρος, «βγαίνουμε και φωνάζουμε: “Έκπληξη, δεν έχουμε εξαφανιστεί!”». Το βρήκα σαν μια αλληγορία για τις αυτοκρατορίες. Δεν εξαφανίστηκαν, όπως μαθαίναμε στο σχολείο με τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Απλώς κάποιες κατέρρευσαν και αντικαταστάθηκαν από άλλες. Εξακολουθούν να επηρεάζουν τις ζωές μας και μας βοηθούν να καταλάβουμε πολλά απ’ όσα συμβαίνουν γύρω μας.

Ο Zohran Mamdani ως προϊόν της Βρετανικής Αυτοκρατορίας

Για παράδειγμα, την εκλογή του Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη. Έχει δοθεί μεγάλο βάρος στο ότι είναι μουσουλμάνος. Όμως αυτό που τον καθορίζει περισσότερο και από τη θρησκεία είναι το ότι αποτελεί τυπικό προϊόν της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Πιο κοσμικός δεν γίνεται. Ο πατέρας του είναι μέλος της ινδικής διασποράς. Των Ινδών, δηλαδή, οι οποίοι ως το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποτέλεσαν τον διοικητικό και οικονομικό βραχίονα της Βρετανίας, όχι μόνο στην Ινδία αλλά και στις υπόλοιπες βρετανικές αποικίες. Κατ’ εξοχήν στις χώρες του Κόλπου και σε χώρες της Αφρικής όπως η Ουγκάντα, όπου βρέθηκε η οικογένεια του πατέρα του. Αποτέλεσαν και σε ορισμένες περιπτώσεις εξακολουθούν να αποτελούν μια μάλλον κοσμοπολίτικη ελίτ, η οποία έμεινε πίσω μετά την αποχώρηση των Βρετανών. Προκαλούσαν δε την μήνι των ντόπιων, εξού και οι διωγμοί των Ινδών στην Ουγκάντα, επί Ίντι Αμίν τη δεκαετία του ’70. 

Το ότι ο πατέρας του βρέθηκε στις ΗΠΑ δεν προκαλεί απορία. Θα μπορούσε να είναι και πάλι μια τυπική περίπτωση της διασποράς. Ήταν μαθημένοι στις μετακινήσεις. Η Βρετανική Αυτοκρατορία ήταν ένας ενιαίος χώρος μέσα στον οποίο κινούνταν ελεύθερα, και το νέο κέντρο της αυτοκρατορίας είναι πια η Νέα Υόρκη. Το γεγονός ότι ανήκει σε μια ελίτ εξηγεί ενδεχομένως και την αυτοπεποίθησή του. Το ότι δηλαδή, σε μια εποχή όπου το woke είναι σε αποδρομή, δεν δίστασε να προβάλει επιθετικά την ξεχωριστή του ταυτότητα. Επιλογή η οποία του έδωσε τη δυνατότητα να επικοινωνήσει και να κινητοποιήσει τις εθνικές και πολιτισμικές μειονότητες της Νέας Υόρκης. Γιατί αυτό είναι επίσης ένα χαρακτηριστικό των αυτοκρατοριών: είναι συνήθως πολυεθνικές και πολυπολιτισμικές. Τον ψήφισαν λοιπόν πολίτες οι οποίοι σε άλλες εκλογές απείχαν. Ήταν ένα από τα μυστικά της επιτυχίας του όχι μόνο στις εκλογές, αλλά και στις προκριματικές στο Δημοκρατικό κόμμα. Εκεί όπου αντίπαλός του ήταν ένας εκπρόσωπος του επονομαζόμενου Δημοκρατικού κατεστημένου. Αλλά είναι και ο λόγος για τον οποίο αυτή η επιτυχία δεν μπορεί να επαναληφθεί σε εθνικό επίπεδο. Στις κρίσιμες εκλογικά Πολιτείες μια τέτοια ατζέντα θα είναι βούτυρο στο ψωμί των τραμπιστών. Μεγαλύτερη σημασία για τις προσεχείς προεδρικές εκλογές έχει η νίκη δύο μετριοπαθών Δημοκρατικών υποψηφίων στις Πολιτείες της Βιρτζίνια και του Νιου Τζέρσεϊ.

Το γεγονός ότι ανήκει σε μια ελίτ εξηγεί και την αυτοπεποίθησή του, σε μια εποχή όπου το woke είναι σε αποδρομή, να προβάλει επιθετικά την ξεχωριστή του ταυτότητα

Η ίδια επιφύλαξη ισχύει και για το αριστερό του πρόγραμμα. Το οποίο παρεμπιπτόντως δεν είναι τόσο αριστερό όσο το παρουσίαζαν. Για παράδειγμα, πάγωμα ενοικίων σε ακίνητα όπου ισχύουν τα ελεγχόμενα ενοίκια έχει επιβληθεί και στο παρελθόν. Πείραμα με δωρεάν μετακινήσεις έχει γίνει και σε άλλες πόλεις. Όσο για τον φόρο στα κέρδη, θα αυξηθεί σημαντικά, μόνο όμως για να εξισωθεί με το γειτονικό Νιου Τζέρσεϊ. Το πιο ριζοσπαστικό μέτρο στην πραγματικότητα είναι οι δωρεάν παιδικοί σταθμοί, οι οποίοι θα χρηματοδοτηθούν από έναν φόρο 2% για τα εισοδήματα πάνω από 1.000.000 δολάρια. Δύσκολα θα εφαρμοστεί, αλλά δεν το λες και κομμουνισμό.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Ο Ζοχράν Μαμντάνι και η ορατότητα των Μουσουλμάνων στη Δύση

Εύα Στάμου 10.11.2025, 12:30

Παρ’ όλα αυτά, η νίκη του Μαντάνι προσφέρεται για ευρύτερα συμπεράσματα, τα οποία είναι ενδεχομένως χρήσιμα και για τα καθ’ ημάς. Το πρώτο είναι η σημασία της επικοινωνίας. Ένας χαρισματικός υποψήφιος υπερβαίνει όσα η ψυχρή λογική θα θεωρούσε ανυπέρβλητα εμπόδια. Ιδίως όταν, όπως ο Μαμντάνι, μπορεί να χειρίζεται με τέτοια άνεση τα κοινωνικά δίκτυα.

Το δεύτερο είναι να μπορείς να πιάνεις τον σφυγμό της κοινωνίας. Ο Μαντάνι δεν είχε ένα λεπτομερές και επεξεργασμένο πρόγραμμα. Είχε απλώς κάποιες καλές ιδέες, σημεία ενός προγράμματος, αν προτιμάτε. Το οποίο, όμως, έμπαινε κάτω από τον γενικό τίτλο affordability. Θα μπορούσε να μεταφραστεί ως η ανάγκη να μπορεί ο απλός πολίτης να τα βγάλει πέρα. Στην επαύριο της πληθωριστικής έξαρσης, με την ακρίβεια το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα, αυτή η επιλογή αποδείχτηκε εξαιρετικά αποτελεσματική. Ήταν το ιδανικό προεκλογικό αφήγημα. Θα μπορούσε να είναι και για τα δικά μας πολιτικά κόμματα, όσα τουλάχιστον δεν έχουν εξαντλήσει την αξιοπιστία τους. Φυσικά και για την κυβέρνηση η οποία πελαγοδρομεί τσαλαβουτώντας στην ανεξάντλητη καθημερινότητα.