Βαρκελώνη: Η Σαγράδα Φαμίλια καθιερώνει αποκλειστική περιοχή για σέλφι και βίντεο

Από τα τέλη του 19ου αιώνα δεσπόζει στο κέντρο της Βαρκελώνης, όντας ένα από τα σπουδαιότερα τουριστικά αξιοθέατά της. Η φημισμένη ρωμαιοκαθολική εκκλησία «Σαγράδα Φαμίλια» προσελκύει περισσότερα από 4 εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο, ενώ από το 2005 αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως μέρος του καταλόγου «Έργα του Αντόνι Γκαουντί». Ο σπουδαίος Καταλανός Αρχιτέκτονας αφιέρωσε περισσότερα από 40 χρόνια της ζωής και καριέρας του στην εκκλησία, μέχρι και τον τραγικό θάνατό του το 1926, όταν και χτυπήθηκε από διερχόμενο τραμ. Το κομψοτέχνημά του αποτελεί πόλο έλξης μέχρι σήμερα, δεκαετίες αργότερα, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τα παράπονα από κατοίκους της Βαρκελώνης για το συνωστισμό μπροστά στο Ναό, καθώς και για το γεγονός ότι πολλοί από τους επισκέπτες αρκούνται σε μερικές «σέλφι» αλλά και λήψη βίντεο για το TikTok και άλλες εφαρμογές. Σε μια προσπάθεια μείωσης αυτής της συμφόρησης, οι αρχές της πόλης ανακοίνωσαν σχέδιο για τη δημιουργία ειδικού χώρου, για την ικανοποίηση των συγκεκριμένων αυτών αναγκών των τουριστών.

Όλα αυτά τα χρόνια οι επισκέπτες της Σαγράδα Φαμίλια δημιουργούσαν συχνά κυκλοφοριακό «κομφούζιο», μπλοκάρωντας δρόμους και πεζοδρόμια στην προσπάθειά τους να τραβήξουν την καλύτερη δυνατή φωτογραφία. Υπολογίζεται πως περίπου 16.000 άνθρωποι επισκέπτονται καθημερινά την εκκλησία, ωστόσο μόνο το 20% μπαίνει μέσα σε αυτή, με τους περισσότερους απλά να βιντεοσκοπούν και να φωτογραφίζονται στον περιβάλλοντα χώρο. Το σχέδιο για την αντιμετώπιση της κατάστασης περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός προθαλάμου 6.200 τ.μ., ή μιας μεγάλης πλατείας μπροστά από την είσοδο της εκκλησίας. Κάπως έτσι, οι τουρίστες δε θα μπλέκουν με την κίνηση των οχημάτων, αλλά ούτε θα στέκονται μπροστά στις εισόδους των τοπικών επιχειρήσεων. Η κατασκευή του νέου χώρου αναμένεται να ξεκινήσει μετά το φετινό καλοκαίρι και στόχος είναι να έχει ολοκληρωθεί έως τον Απρίλιο του 2026, λίγο πριν συμπληρωθούν 100 χρόνια από το θάνατο του Αντόνι Γκαουντί. Ο προθάλαμος θα διαχωρίζεται από την παρακείμενη πλατεία «Plaça Gaudí» με έναν μεγάλο περιμετρικό πάγκο που θα λειτουργεί ως όριο μεταξύ των δύο. Το έργο εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 2,7 εκατομμύρια ευρώ. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το Σχέδιο Δράσης:

«Η νέα διαμόρφωση της πλατείας πρέπει να δώσει προσοχή στο πως θα διαχειριστεί το πλήθος των τουριστών, δημιουργώντας παράλληλα έναν κοινοτικό χώρο για τους κατοίκους της περιοχής και τις οργανώσεις της γειτονιάς.».

Σαγράδα Φαμίλια © Unsplash

Χαρακτηριστικό της κατάστασης στον περιβάλλοντα χώρο της Σαγράδα Φαμίλια υπήρξε και το trend της λήψης σέλφι, κατά την έξοδο από τη γραμμή του μετρό στη διασταύρωση των Οδών Marina και Mallorca. Οι αρχές της πόλης αναγκάστηκαν να αφισοκολλήσουν οδηγίες γραμμές σε Καταλανικά, Ισπανικά και Αγγλικά, όπου και απαγόρευαν την τοποθέτηση των τηλεφώνων στις κυλιόμενες σκάλες για εγγραφή video, λόγω του κινδύνου πτώσης ή απώλειας αντικειμένων:

Οι επικείμενες αλλαγές στη Σαγράδα Φαμίλια είναι στη γενικότερη κατεύθυνση της πόλης της Βαρκελώνης για την αντιμετώπιση των συνεπειών του υπερτουρισμού, ενός προβλήματος που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα πολλές μεγάλες ισπανικές πόλεις. Αντίστοιχες ρυθμίσεις αναμένονται και για άλλες 14 περιοχές της πόλης, ενώ χαρακτηριστική είναι η περσινή ανακοίνωση του δημάρχου Jaume Collboni για την απάγορευση των βραχυπρόθεσμων ενοικιάσεων, ξεκινώντας από τον Νοέμβριο του 2028. Οι ανακοινώσεις για τις αλλαγές στη φημισμένη εκκλησία έρχονται ύστερα από μια επεισοδιακή χρονιά για τον τουρισμό, η οποία μεταξύ άλλων σημαδεύτηκε άλλων από διαδηλώσεις χιλιάδων ανθρώπων με σύνθημα «tourists go home», αλλά και με επεισόδια όπου ομάδες με νεροπίστολα επιτέθηκαν σε επισκέπτες και θαμώνες καταστημάτων της πόλης.

Με ιστορία που απαριθμεί περισσότερα από 140 χρόνια, η Σαγράδα Φαμίλια είναι καρπός της έμπνευσης και του έργου του Αντόνι Γκαουντί, του επονομαζόμενου και «Αρχιτέκτονα του Θεού». Μόλις σήμερα 14 Απριλίου 2025, η Καθολική Εκκλησία ενέκρινε διάταγμα για την αγιοποίησή του, αναγνωρίζοντας τις «ηρωικές αρετές» του. Ο αρχικός σχεδιασμός της Σαγράδα Φαμίλια ακολουθούσε τις επικρατούσες τάσεις της εποχής, με ογκοειδή παράθυρα, αντηρίδες, και χαρακτηριστικό «μυτερό» καμπαναριό. Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, ο Ναός υπέστη βανδαλισμό με πολλά σχέδια και φωτογραφίες να καίγονται, αλλά και σημεία του να συνθλίβονται. Στη νέοτερη εποχή και συγκεκριμένα το 1986, ξεκίνησαν βελτιωτικές εργασίες στα θεμέλια, τους κίονες, τους θόλους και σε άλλα σημεία της εκκλησίας. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 2010, όταν και ο Πάπας Βενέδικτος XVI καθαγίασε τον Ναό και του έδωσε το καθεστώς της Βασιλικής, με τους πιστούς να μπορούν να παρακολουθούν πλέον εκεί τη Θεία Λειτουργία.