Σαλμάν Ρούσντι: Ξεκίνησε η δίκη για την απόπειρα δολοφονίας εναντίον του συγγραφέα

Η δίκη ενός άνδρα που φέρεται να μαχαίρωσε τον διάσημο Βρετανοϊνδό συγγραφέα Σαλμάν Ρούσντι το 2022, αφήνοντάς τον τυφλό στο ένα μάτι, ξεκίνησε τη Δευτέρα στην πολιτεία της Νέας Υόρκης.

Η επίθεση, η οποία καταγράφηκε σε βίντεο, σημειώθηκε στο ιστορικό Ινστιτούτο Τσοτόκουα στη βορειοδυτική Νέα Υόρκη, όπου ο Σαλμάν Ρούσντι επρόκειτο να δώσει διάλεξη.

Ο Χάντι Ματάρ, ένας 27χρονος από το Νιου Τζέρσεϊ, αντιμετωπίζει κατηγορίες για απόπειρα δολοφονίας και επίθεση. Έχει δηλώσει αθώος.

Τι συνέβη στον Σαλμάν Ρούσντι;

Ο Σαλμάν Ρούσντι, 77 ετών, επρόκειτο να δώσει μια διάλεξη στο Ινστιτούτο Τσοτόκουα τον Αύγουστο του 2022, όπου θα συζητούσε το πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν ασφαλές καταφύγιο για εξόριστους συγγραφείς.

Κατά τη διάρκεια της διάλεξης, ένας άνδρας, ο οποίος σύμφωνα με τους εισαγγελείς είναι ο Χάντι Ματάρ, όρμησε στη σκηνή και επιτέθηκε στον Ρούσντι και σε έναν συνομιλητή του. Σύμφωνα με τις αρχές, ο Ρούσντι μαχαιρώθηκε τουλάχιστον μία φορά στον λαιμό και στην κοιλιά, ενώ υπέστη και ζημιά στο ήπαρ.

Ο συνομιλητής του, Χένρι Ρις, τραυματίστηκε ελαφρά στο κεφάλι και μεταφέρθηκε σε τοπικό νοσοκομείο. Ο Ρούσντι διακομίστηκε αεροπορικώς σε νοσοκομείο στο Έρι της Πενσυλβάνια, όπου υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και τοποθετήθηκε σε αναπνευστήρα.

Το περιστατικό παρακολούθησαν πολλοί από τους παρευρισκόμενους στη διάλεξη. Ένα βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο δείχνει τη στιγμή που άνθρωποι όρμησαν στη σκηνή αμέσως μετά την επίθεση, ενώ η αστυνομία ανέφερε ότι ένας γιατρός από το κοινό προσέφερε τις πρώτες βοήθειες στον Ρούσντι. Η αστυνομία συνέλαβε τον Ματάρ, ο οποίος ήταν 24 ετών τη στιγμή του περιστατικού, λίγο αργότερα.

Γιατί ο Σαλμάν Ρούσντι δεχόταν απειλές θανάτου;

Για πολλά χρόνια, ο Σαλμάν Ρούσντι ήταν στόχος απειλών κατά της ζωής του μετά τη δημοσίευση του μυθιστορήματός του «Σατανικοί Στίχοι» το 1988. Το σουρεαλιστικό, μεταμοντέρνο μυθιστόρημα ήταν εμπνευσμένο από τη ζωή του προφήτη Μωάμεθ. Προκάλεσε έντονες αντιδράσεις μεταξύ ορισμένων μουσουλμάνων, που το θεώρησαν βλάσφημο, και απαγορεύτηκε σε αρκετές χώρες.

Οι απειλές ανάγκασαν τον Ρούσντι να ζει κρυμμένος για εννέα χρόνια, ενώ συχνά ταξίδευε με ομάδα ασφαλείας, φοβούμενος για τη ζωή του. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, ο 77χρονος συγγραφέας είχε δηλώσει ότι πίστευε πως οι απειλές εναντίον του είχαν μειωθεί. Δύο εβδομάδες πριν από την επίθεση, είχε πει σε ένα γερμανικό περιοδικό ότι ένιωθε πως η ζωή του ήταν «σχετικά φυσιολογική».

Ποιος είναι ο Χάντι Ματάρ;

Ο Χάντι Ματάρ, ο ύποπτος στην υπόθεση, κατάγεται από το Φέρβιου του Νιου Τζέρσεϊ. Γεννήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες από γονείς που είχαν μεταναστεύσει από τον Λίβανο. Τη στιγμή της σύλληψής του, η αστυνομία ανέφερε ότι δεν είχε προσδιοριστεί κάποιο κίνητρο για την επίθεση.

Αργότερα, ο ύποπτος παραχώρησε συνέντευξη από τη φυλακή στην εφημερίδα New York Post, όπου εξέφρασε τον θαυμασμό του για τον Αγιατολάχ Χομεϊνί, τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, ο οποίος είχε εκδώσει φετφά – δηλαδή θρησκευτικό διάταγμα – ζητώντας την εκτέλεση του Σαλμάν Ρούσντι μετά την κυκλοφορία των Σατανικών Στίχων.

Ωστόσο, ο Ματάρ δεν επιβεβαίωσε αν οι φερόμενες πράξεις του επηρεάστηκαν από αυτόν τον φετφά. Στην ίδια συνέντευξη, ανέφερε ότι είχε διαβάσει μόνο λίγες σελίδες του μυθιστορήματος. Πρόσθεσε ότι αποφάσισε να πάει στο Τσοτόκουα όταν είδε ένα tweet που ανακοίνωνε την επίσκεψη του Ρούσντι. «Δεν νομίζω ότι είναι καλός άνθρωπος», φέρεται να είπε ο Ματάρ. «Είναι κάποιος που επιτέθηκε στο Ισλάμ».

Ο Χάντι Ματάρ έχει δηλώσει αθώος στην υπόθεση της Κομητείας Τσοτόκουα. Σε κάποια φάση, η νομική του ομάδα προσπάθησε ανεπιτυχώς να μεταφέρει τη δίκη σε άλλη κομητεία, υποστηρίζοντας ότι κινδύνευε να μην έχει δίκαιη δίκη λόγω της έλλειψης αραβοαμερικανικής κοινότητας στην περιοχή και της μεγάλης δημοσιότητας που έχει λάβει η υπόθεση.

Παραμένει υπό κράτηση στη φυλακή της Κομητείας Τσοτόκουα. Αν κριθεί ένοχος τόσο για απόπειρα δολοφονίας όσο και για επίθεση, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως και 32 ετών.

Τι ήταν ο φετφάς του Αγιατολάχ Χομεϊνί κατά του Σαλμάν Ρούσντι;

Στον ισλαμικό κόσμο, πολλοί μουσουλμάνοι αντέδρασαν με οργή στη δημοσίευση του βιβλίου «Σατανικοί Στίχοι», ενώ ο Σαλμάν Ρούσντι δέχθηκε απειλές θανάτου. Αναγκάστηκε να κρυφτεί, ενώ η βρετανική κυβέρνηση του παρείχε αστυνομική προστασία. Το Ιράν αντέδρασε έντονα και διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις του με το Ηνωμένο Βασίλειο.

Έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία του βιβλίου, ο Αγιατολάχ Χομεϊνί εξέδωσε φετφά, δηλαδή ένα θρησκευτικό διάταγμα, ζητώντας την εκτέλεση του Ρούσντι. Παράλληλα, πρόσφερε αμοιβή 3 εκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 2,4 εκατομμύρια λίρες) για τον φόνο του συγγραφέα.

Η επικήρυξη για τον Ρούσντι παραμένει ενεργή. Αν και η ιρανική κυβέρνηση έχει αποστασιοποιηθεί από το διάταγμα του Χομεϊνί, ένα ημιεπίσημο θρησκευτικό ίδρυμα του Ιράν πρόσθεσε επιπλέον 500.000 δολάρια στην αμοιβή το 2012. Μετά την επίθεση εναντίον του το 2022, το Ιράν «κατηγορηματικά» αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με τον δράστη.

Πώς είναι η κατάσταση του Σαλμάν Ρούσντι τώρα;

Ο Σαλμάν Ρούσντι πέρασε έξι εβδομάδες στο νοσοκομείο μετά την επίθεση. Επιβίωσε, αλλά υπέστη σοβαρά τραύματα, που περιλαμβάνουν ζημιά στο ήπαρ, απώλεια όρασης από το ένα μάτι και παράλυση του ενός χεριού λόγω νευρικής βλάβης στο μπράτσο του. Έκτοτε, κυκλοφόρησε τα απομνημονεύματά του σχετικά με την επίθεση με τίτλο «Knife».

Ο συγγραφέας αναμένεται να καταθέσει στη δίκη, αν και προηγουμένως είχε δηλώσει στο BBC ότι δεν ήταν σίγουρος αν ήθελε να βρεθεί πρόσωπο με πρόσωπο με τον φερόμενο ως δράστη στο δικαστήριο. «Ένα κομμάτι του εαυτού μου θέλει να σταθεί στο δικαστήριο και να τον κοιτάξει, αλλά ένα άλλο κομμάτι μου απλά δεν έχει καμία διάθεση να το κάνει», είπε.

Με πληροφορίες από BBC