Πώς η ρωσική προπαγάνδα για την Ουκρανία διαδίδεται μέσω TikTok - Αποκαλύψεις του BBC

Eκστρατεία ρωσικής προπαγάνδας που περιλαμβάνει χιλιάδες ψεύτικους λογαριασμούς στο TikTok, οι οποίοι διαδίδουν παραπληροφόρηση σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία αποκαλύφθηκε από το BBC.

Τα βίντεο προσελκύουν συνήθως εκατομμύρια προβολές και έχουν προφανή στόχο να υπονομεύσουν τη δυτική υποστήριξη, όπως αναφέρει το βρετανικό δίκτυο.

Σύμφωνα με το BBC, χρήστες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν υποβληθεί σε ψευδείς ισχυρισμούς ότι ανώτεροι Ουκρανοί αξιωματούχοι και οι συγγενείς τους αγόρασαν πολυτελή αυτοκίνητα ή βίλες στο εξωτερικό μετά την εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022.

Πλαστά βίντεο στο TikTok έπαιξαν ρόλο στην απόλυση του Ουκρανού υπουργού Άμυνας

Τα πλαστά βίντεο στο TikTok έπαιξαν ρόλο στην απόλυση του Ουκρανού υπουργού Άμυνας Ολέκσι Ρέζνικοφ τον περασμένο Σεπτέμβριο, σύμφωνα με την κόρη του Αναστάσια Στάινχαουζ.

Το BBC υπογραμμίζει ότι έχει αποκαλύψει σχεδόν 800 ψεύτικους λογαριασμούς από τον Ιούλιο. Η TikTok λέει ότι ήδη ερευνούσε το ζήτημα και λέει ότι έχει αφαιρέσει περισσότερους από 12.000 ψεύτικους λογαριασμούς που προέρχονται από τη Ρωσία.

Η Αναστάσια Στάινχαουζ είπε στο BBC ότι έμαθε για τη ρωσική εκστρατεία παραπληροφόρησης όταν έλαβε ένα εκπληκτικό τηλεφώνημα από τον σύζυγό της, ενώ βρισκόταν σε διακοπές.

«Εντάξει, τώρα έχεις μια βίλα στη Μαδρίτη», της είπε, πριν στείλει έναν σύνδεσμο σε ένα βίντεο του TikTok που αφηγείται μια φωνή που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη, η οποία ισχυριζόταν ότι είχε αγοράσει ένα σπίτι στην ισπανική πρωτεύουσα.

Η κ. Στάινχαουζ αρχικά απέρριψε το βίντεο ως μεμονωμένο, αλλά το επόμενο πρωί της εστάλη ένα παρόμοιο κλιπ στο TikTok, που ισχυριζόταν ότι είχε αγοράσει μια βίλα στη Γαλλική Ριβιέρα. Τα βίντεο κυκλοφορούσαν μεταξύ των φίλων της πριν φτάσουν τελικά στον σύζυγό της.

Η κ. Στάινχαουζ λέει ότι δεν έχει ιδιοκτησία στην Ισπανία ή τη Γαλλία ή «οπουδήποτε αλλού εκτός της Ουκρανίας».

Η υπηρεσία Verify του BBC εντόπισε επίσης τις φωτογραφίες των σπιτιών στη Μαδρίτη και τις Κάννες σε δύο τοπικούς ιστότοπους ακινήτων. Kαι τα δύο ακίνητα ήταν ακόμα προς πώληση.

Άλλα βίντεο στόχευαν απευθείας τον πατέρα της.

Τεράστιο δίκτυο ψεύτικων λογαριασμών TikTok με έδρα τη Ρωσία

Τα βίντεο που στάλθηκαν στην κα Στάινχαουζ ανήκουν σε ένα τεράστιο δίκτυο ψεύτικων λογαριασμών TikTok με έδρα τη Ρωσία, που παρουσιάζονται ως πραγματικοί χρήστες από τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Πολωνία, το Ισραήλ και την Ουκρανία.

Χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό αναζητήσεων hashtag και συστάσεων του ίδιου του TikTok, το BBC Verify μπόρεσε να εντοπίσει εκατοντάδες παρόμοια βίντεο που στοχεύουν δεκάδες Ουκρανούς αξιωματούχους.

Η προσπάθεια διασποράς ψευδών ειδήσεων φάνηκε να είναι συντονισμένη: μερικές φορές βίντεο κυκλοφόρησαν από διαφορετικούς λογαριασμούς την ίδια μέρα και παρουσίαζαν πανομοιότυπα ή πολύ παρόμοια σενάρια.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, το BBC Verify βρήκε συνεπή, έμμεσα στοιχεία που υποδεικνύουν πιθανή ρωσική προέλευση του δικτύου.

Αυτό περιλάμβανε γλωσσικά λάθη τυπικά για τους Ρωσόφωνους, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ρωσικών φράσεων που δεν χρησιμοποιούνται σε άλλες γλώσσες. Επίσης, πολλά από τα βίντεο περιείχαν συνδέσμους προς έναν ιστότοπο που είχε προηγουμένως εκτεθεί από τη Meta ως μέρος ενός δικτύου συνδεδεμένου με τη Ρωσία που υποδύθηκε νόμιμες δυτικές ειδησεογραφικές ιστοσελίδες.

Στόχος να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη στην ηγεσία της Ουκρανίας

Πολλά από τα βίντεο που αναλύθηκαν από το BBC Verify είχαν στόχο τον κ. Ρέζνικοφ, τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και άλλους Ουκρανούς αξιωματούχους, παρουσιάζοντάς τους ως εμμονικούς με τα χρήματα και αδιαφορώντας για τους απλούς Ουκρανούς ή την πολεμική προσπάθεια.

Απέφευγαν τους άμεσους ισχυρισμούς για αδικήματα, αλλά υπονοούσαν ότι οι πολιτικοί είχαν αγοράσει πολυτελή περιουσία ή αγαθά σε περίοδο πολέμου - ισχυρισμοί που, όταν ελέγχονταν, αποδεικνύονταν πάντα ψευδείς.

Ο Ρόμαν Όσαντσουκ από το Digital Forensic Research Lab του Atlantic Council, ο οποίος ερεύνησε το δίκτυο σε συνεργασία με το BBC, είπε ότι οι ψεύτικοι λογαριασμοί που στόχευαν Ουκρανούς προσπαθούσαν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη τους στην ηγεσία της χώρας.

(Με πληροφορίες του BBC News)