9 Οκτωβρίου 1967: Ο θάνατος του Τσε Γκεβάρα

Το φθινόπωρο του 1967, ο Ερνέστο Γκεβάρα βρισκόταν στη Βολιβία με μια μικρή ομάδα ανταρτών προσπαθώντας να κινητοποιήσει τους χωρικούς. Οι σύντροφοί του πεινούσαν κι αρρώσταιναν ο ένας μετά τον άλλον: ο Φιντέλ Κάστρο δεν στήριζε τη βολιβιανή περιπέτεια και το τοπικό κομμουνιστικό κόμμα είχε γυρίσει την πλάτη στον Τσε. Το ξημέρωμα της 8ης Οκτωβρίου 1967 στο φαράγγι Quebrada del Yuro, την ομάδα του Τσε περικύκλωσαν 2.000 Βολιβιανοί στρατιώτες: ακολούθησε τρίωρη μάχη· τρεις από τους αντάρτες σκοτώθηκαν, ένας τραυματίστηκε σοβαρά, άλλοι τράπηκαν σε φυγή· ο στρατός τούς έπιασε όλους την επόμενη μέρα. Ο Τσε και ο Simeуn Cuba Sarabia αιχμαλωτίστηκαν: οι στρατιώτες τούς έβαλαν σε ένα παλιό σχολικό κτίριο στο χωριό La Higuera περιμένοντας οδηγίες από τον συνταγματάρχη Ζenteno Anaya και τον πράκτορα της CIA που ήταν γνωστός με το όνομα Felix Rodríguez. Tην επόμενη μέρα προστέθηκε στους αιχμαλώτους ο Juan Pablo Chang, που έπιασαν οι στρατιώτες στη ζούγκλα. Οι χωρικοί συνωστίζονταν έξω από το σχολείο για να δουν τον περίφημο «Αργεντίνο γιατρό» που είχε έρθει από την Κούβα.

Οι στρατιώτες έλαβαν την εντολή για την εκτέλεση εκείνο το πρωί – ο λοχίας Mario Terán ανέλαβε να κάνει τη βρόμικη δουλειά: όχι πυροβολισμός στο πρόσωπο· να μη φαίνεται σαν εκτέλεση. Η σύντομη συνάντηση του Τσε με τον Rodríguez ήταν έντονη: σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ο Τσε τον έφτυσε κατάμουτρα και τον αποκάλεσε προδότη. Πρώτα εκτελέστηκαν ο Simeуn Cuba και ο Chang· ύστερα ο Τσε με δύο σφαίρες. Μαζεύτηκε πλήθος έξω από το σχολείο: μερικές γυναίκες προσπάθησαν να πάρουν μια τούφα από τα μαλλιά του, όσοι είχαν φωτογραφικές μηχανές έβγαζαν φωτογραφίες· παρόντες ήταν Αμερικανοί, Βρετανοί και Νοτιοαμερικανοί δημοσιογράφοι.

Οι Βολιβιανοί δεν ήξεραν τι να κάνουν τη σορό του Τσε: να τη θάψουν; Να τη στείλουν στον Κάστρο; Να την εξαφανίσουν; Τελικά αποφάσισαν να θάψουν όλους τους εκτελεσθέντες σε μυστικό σημείο – κάτω από τον αεροδιάδρομο ενός επαρχιακού αεροδρομίου, όπου ανακαλύφθηκαν 30 χρόνια αργότερα.

© Yosvany Garcia / Pixabay

Ποιος ήταν ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα

Ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα είχε γεννηθεί στο Ροσάριο της Αργεντινής το 1928 και συμμετείχε στο κίνημα της 26ης Ιουλίου που πέτυχε την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος του Φουλχένσιο Μπατίστα στην Κούβα. Διατέλεσε μέλος της επαναστατικής κουβανικής κυβέρνησης από το 1959. Το 1965, έφυγε από την Αβάνα με στόχο την οργάνωση νέων επαναστατικών κινημάτων στο Κονγκό και αργότερα στη Βολιβία, Ο Ερνέστο Γκεβάρα ανέπτυξε θεωρίες πάνω στη στρατηγική και την τακτική του μοντέρνου ανταρτοπολέμου τις οποίες προσπάθησε να εφαρμόσει στην πράξη.Ανάμεσα στα αντικείμενα του που είχαν ενδιαφέρον για τους διώκτες του, ήταν το ημερολόγιό του, όπου κατέγραφε αυτές τις ιδέες, καθώς και τα γεγονότα που σχετίζονταν με τη δράση των ανταρτών στη Βολιβία.