Η SarahPinborough έχει ένα ιδιαίτερο ταλέντο, ανάμεσα στα άλλα που τη διακρίνουν: παίρνει αφηγηματικά υλικά που γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά και καταφέρνει να μας κάνει να αμφιβάλλουμε για το είδος της ιστορίας που διαβάζουμε κάθε φορά. Στο «Εμείς ζούμε τώρα εδώ» ξεκινά με ένα από τα παλαιότερα και πιο βασικά μοτίβα του γοτθικού μυθιστορήματος, το στοιχειωμένο σπίτι, και το μεταφέρει στο πεδίο του σύγχρονου ψυχολογικού θρίλερ. Έχουμε ξαναμιλήσει για το μέλλον της πεζογραφίας είδους: είναι τα υβριδικά σχήματα. Και το μυθιστόρημα αυτό παίζει έξοχα με τα είδη, σαν ζογκλέρ.
Η Έμιλι έχει μόλις επιβιώσει από ένα σοβαρό ατύχημα που την άφησε σε κώμα. Καθώς αναρρώνει, εκείνη και ο σύζυγός της, ο Φρέντι, εγκαταλείπουν το Λονδίνο και μετακομίζουν στο Λάρκιν Λοτζ, ένα επιβλητικό παλιό σπίτι στο Ντάρτμουρ. Η αλλαγή παρουσιάζεται σαν ευκαιρία για μια καινούργια αρχή. Η υγεία της Έμιλι παραμένει εύθραυστη, την ίδια στιγμή που ο γάμος τους αρχίζει να εμφανίζει ρωγμές. Το Λάρκιν Λοτζ, από την άλλη, προκαλεί από την αρχή στην Έμιλι ένα αίσθημα απειλής. Ιδίως ένα δωμάτιο στον επάνω όροφο, που μοιάζει να συγκεντρώνει κάτι σκοτεινό. Πατώματα τρίζουν, πόρτες και παράθυρα κινούνται, αντικείμενα μετατοπίζονται, βιβλία πέφτουν από τα ράφια. Και όλα αυτά όταν ο Φρέντι απουσιάζει… Η Έμιλι αρχίζει να πιστεύει ότι κάποιος έχει πεθάνει μέσα στο σπίτι και ότι το παρελθόν του έχει αφήσει εκεί ένα ίχνος. Το πρόβλημα είναι πως η πρόσφατη περιπέτεια της υγείας της μπορεί επίσης να επηρεάζει την αντίληψή της.
Από αυτό το σημείο η Πίνμπορο στήνει πολύ αποτελεσματικά το σκηνικό όπου πάνω του περιστρέφεται μια διπλή αβεβαιότητα. Ο αναγνώστης προσπαθεί να αποφασίσει αν βρίσκεται μέσα σε μια ιστορία φαντασμάτων, ή σε ένα ψυχολογικό θρίλερ με αναξιόπιστη ηρωίδα. Ταυτόχρονα, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι η Έμιλι και ο Φρέντι μεταφέρουν στο καινούργιο σπίτι πολλά από τα παλιά μυστικά τους. Έτσι, τα περίεργα φαινόμενα του Λάρκιν Λοτζ λειτουργούν σαν ένα είδος υλικής έκφρασης της δυσπιστίας που έχει ήδη από καιρό εγκατασταθεί ανάμεσά τους.
Το στοιχειωμένο σπίτι έχει χρησιμοποιηθεί αμέτρητες φορές στη λογοτεχνία τρόμου. Η Πίνμπορο γνωρίζει τους κανόνες του παιχνιδιού και —ας το επαναλάβουμε, γιατί μάς εντυπωσιάζει ο τρόπος που το κάνει— παίζει έξοχα μαζί τους. Η ίδια η απομόνωση του Ντάρτμουρ ενισχύει την κλειστοφοβία, ενώ το σπίτι αποκτά σταδιακά την παρουσία κανονικού χαρακτήρα. Ακόμη και τα κοράκια που εμφανίζονται στην ιστορία παραπέμπουν συνειδητά στη μεγάλη παράδοση του γοτθικού τρόμου, και φυσικά στον Έντγκαρ Άλαν Πόε.
Από την άλλη, η Πίνμπορο ενδιαφέρεται περισσότερο για τη δυσπιστία, την ενοχή, τη χειραγώγηση, και για όσα κρύβουν οι άνθρωποι που ζουν μαζί, παρά για μια απλή ακολουθία τρομακτικών επεισοδίων. Η ένταση χτίζεται με επαναλαμβανόμενες μικρές διαταραχές της καθημερινότητας και με τη σταδιακή αποσταθεροποίηση της Έμιλι. Για κάποιον που περιμένει καθαρόαιμο τρόμο, φαντάσματα που χτυπούν αλυσίδες, πρόσωπα που εμφανίζονται σε παράθυρα ή ταπετσαρίες κ.τ.σ., οι σελίδες αυτές θα φανούν περισσότερο υπαινικτικές παρά πραγματικά τρομακτικές. Και αυτό είναι το ζητούμενο εδώ: η δύναμή τους βρίσκεται ακριβώς στην ατμόσφαιρα και στην αίσθηση ότι κάτι στην εικόνα που έχουμε μπροστά μας είναι (εντελώς) λάθος.
Η Πίνμπορο έχει συνδέσει το όνομά της με τις μεγάλες ανατροπές ήδη από το «Πίσω από τα μάτια της» (μετάφραση Χρήστος Καψάλης, Ψυχογιός 2017), και φυσικά δεν εγκαταλείπει εδώ τα twist. Έτσι, το στο «Εμείς ζούμε τώρα εδώ» αλλάζει κατεύθυνση όσο προχωρά και επανερμηνεύει πολλά από όσα έχουμε ήδη διαβάσει. Εξ ου και απαγορεύονται αυστηρά τα σπόιλερ. Το αποτέλεσμα είναι ένα ατμοσφαιρικό, κλειστοφοβικό πλην ευανάγνωστο υβρίδιο Gothic μυθιστορήματος, domestic thriller και υπερφυσικού τρόμου.
Είπαμε όμως πάρα πολλά. Σταματάμε, και δίνουμε τον λόγο στη μεταφράστρια του βιβλίου, συγγραφέα Κλαίρη Θεοδώρου, αφού την ευχαριστήσουμε και από εδώ για την προθυμία και τον χρόνο της. Νά τι μας είπε:
Ως μεταφράστρια, έχω μάθει να μην εμπιστεύομαι πάντα τους χαρακτήρες των βιβλίων που μεταφράζω. Με την Έμιλι, όμως, έφτασα στο σημείο να μην εμπιστεύομαι ούτε τον ίδιο μου τον εαυτό. Όσο προχωρούσα στο «Εμείς ζούμε τώρα εδώ», είχα διαρκώς την αίσθηση ότι κάτι μού ξέφευγε, και δεν μπορούσα να αποφασίσω αν αυτό αφορούσε τα έντονα μεταφυσικά στοιχεία του βιβλίου ή την αφηγηματική αναξιοπιστία της πρωταγωνίστριας (και όχι μόνο). Μπήκα μάλιστα στον πειρασμό να διαβάσω το βιβλίο μέχρι τέλους πριν συνεχίσω τη μετάφραση, δεν το έκανα όμως –συγκεκριμένα, δεν το κάνω ποτέ– καθώς δεν θέλω να παρεισφρήσουν, ακόμα και υποσυνείδητα, στοιχεία που εγώ γνωρίζω ήδη στο υπό μετάφραση κείμενο.
Θα μπορούσα λοιπόν να πω ότι η ενασχόλησή μου με αυτό το βιβλίο υπήρξε ιδιαίτερα απολαυστική αλλά και ύπουλη: έπρεπε να διατηρώ στην απόδοση την αμφιβολία χωρίς να προσπαθώ να ξεκαθαρίσω τ’ οτιδήποτε, να αφήνω τις φράσεις να αιωρούνται, να μην προδίδω ούτε για μια στιγμή αν αυτό που διαβάζουμε είναι πραγματικό, φανταστικό ή κάτι πολύ πιο δυσάρεστο. Παράλληλα, όσο γνώριζα καλύτερα την Έμιλι και τον Φρέντι, τόσο περισσότερο ένιωθα ότι το Λάρκιν Λοτζ δεν ήταν απλώς ένα στοιχειωμένο σπίτι, αλλά ένας καθρέφτης του γάμου τους: ένα μέρος όπου οι ρωγμές στους τοίχους δεν ήταν τίποτα μπροστά στις ρωγμές της σχέσης τους.
Η Πίνμπορο μας τρομάζει περισσότερο με αυτά που κατανοούμε για την ανθρώπινη φύση παρά με αυτά που δεν μπορούμε να εξηγήσουμε. Ακόμη και τα κοράκια, που στην αρχή μοιάζουν απλώς μ’ ένα ανατριχιαστικό γοτθικό μοτίβο, αποκτούν τελικά τη δική τους θέση σε αυτή την παράξενη, σκοτεινή ισορροπία. Κι αν κατάλαβα κάτι μεταφράζοντας αυτό το έργο, είναι πως το αρχέτυπο της σχέσης θηλυκού-αρσενικού μπορεί να αποδειχτεί πολύ πιο τρομαχτικό από οποιοδήποτε στοιχειωμένο σπίτι. Και, μεταξύ μας, όχι μόνο για τους ανθρώπους. Τα κοράκια έχουν κάθε λόγο να κρατούν τις αποστάσεις τους…
Νά και το οπισθόφυλλο:
Ύστερα από ένα ατύχημα που παρά λίγο να της στοιχίσει τη ζωή, η Έμιλι και ο σύζυγός της, ο Φρέντι, μετακομίζουν από το Λονδίνο σε μια πανέμορφη εξοχική κατοικία στο Ντάρτμουρ, που ονομάζεται Λάρκιν Λοτζ. Το σπίτι είναι υπέροχο, επιβλητικό –όμως η Έμιλι έχει την αίσθηση πως κάτι δεν πάει καθόλου καλά με αυτό. Τα παλιά σανίδια τρίζουν τη νύχτα, η φωτιά στο τζάκι σβήνει και τα βιβλία πέφτουν από τα ράφια, ενώ όλα μοιάζουν να πηγάζουν από την τρομακτική παρουσία που αισθάνεται να παραμονεύει στο δωμάτιο του τρίτου ορόφου. Όμως τα πάντα συμβαίνουν μόνο όταν η Έμιλι είναι μόνη, οπότε συμβαίνουν όντως; Η υγεία της εξακολουθεί να είναι εύθραυστη· και το μετασηψαιμικό σύνδρομο μπορεί να προκαλεί ψευδαισθήσεις, γεγονός που δεν της επιτρέπει να εμπιστεύεται πλήρως τις αισθήσεις της. Ο Φρέντι δεν παρατηρεί τίποτα παράξενο και είναι χαρούμενος που έχουν τη ευκαιρία να κάνουν μια καινούργια αρχή. Η Έμιλι, όμως, αρχίζει να πιστεύει πως το σπίτι είναι στοιχειωμένο από κάποιον που δολοφονήθηκε μέσα σε αυτό, αν και δεν μπορεί να βρει καμία απόδειξη ότι διαπράχθηκε εκεί όντως κάποιος φόνος. Καθώς τα αλλόκοτα γεγονότα πληθαίνουν και ο γάμος της αρχίζει να καταρρέει, η Έμιλι πρέπει πάση θυσία να ανακαλύψει την αλήθεια γύρω από το Λάρκιν Λοτζ. Αν όμως το σπίτι κρύβει μυστικά, το ίδιο ισχύει και για την Έμιλι και τον σύζυγό της. Και τώρα ζουν αυτοί εδώ…
Και ένα μικρό βιογραφικό της συγγραφέως:
Η Σάρα Πίνμπορο είναι βραβευμένη συγγραφέας και σεναριογράφος. Τα βιβλία της, bestsellers των New York Times, των Sunday Times και διεθνώς, έχουν εκδοθεί σε περισσότερες από τριάντα χώρες. Έχει δημοσιεύσει πάνω από είκοσι πέντε μυθιστορήματα διαφόρων ειδών, μεταξύ των οποίων το «Πίσω από τα μάτια της», που πλέον έχει σημειώσει τεράστια επιτυχία ως limited σειρά στο Netflix, το «13 Minutes», το οποίο ετοιμάζει με την Carnival/NBC, το «The Death House», που έχει διασκευάσει η ίδια για την Compelling Pictures, και το πιο πρόσφατο βιβλίο της, το «Insomnia», το οποίο επίσης διασκεύασε η ίδια και προβάλλεται τώρα στο Paramount+. Ζει με τον σκύλο της, τον Τέντι, τον οποίο έχει υιοθετήσει από καταφύγιο, στην ιστορική πόλη Στόουνι Στράτφορντ.
Στα ράφια του φιλοξενούνται περισσότεροι από 20.000 τίτλοι, κυρίως εκπαιδευτικά βιβλία για όλες τις δημοφιλείς γλώσσες, αλλά και για λιγότερο διαδεδομένες, όπως τα κινεζικά, τα κορεατικά και τα αραβικά
Τι γίνεται όταν μια instagrammable trad wife καλείται να ζήσει με κάθε λεπτομέρεια τον ρόλο της παραδοσιακής συζύγου που υποδύεται μπροστά στις κάμερες του Insta;
Από τα σημερινά επίσημα εγκαίνια μέχρι συζητήσεις για τη φαντασία, τα manga, τις βιβλιοθήκες και την ευρωπαϊκή λογοτεχνία – το πρόγραμμα από 7 έως 13 Σεπτεμβρίου
Από τις 4 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, το μεγάλο ραντεβού του βιβλίου επιστρέφει στην Αθήνα, με 285 περίπτερα, παρουσιάσεις, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις και δράσεις για μικρούς και μεγάλους
Με την έκδοση των δύο συλλογικών τόμων «Εκατό και είκοσι φωνές» και το προσεχές φεστιβάλ, το δίκτυο «Η Φωνή της» επιδιώκει να αποτελέσει ένα ανάχωμα στην έμφυλη βία
17°
