Οι Ορφανοί. Μια ιστορία του Μπίλι δε Κιντ του Ερίκ Βυϊγιάρ

Έχει σημασία ποιος διηγείται μια ιστορία. Την ιστορία του Μπίλι δε Κιντ, του διαβόητου πιστολά, την διηγήθηκε ο Νόμος. Σύμφωνα με την διήγηση αυτή, το 1877 στο Καμπ Γκραντ ένας αδίστακτος κακοποιός σκότωσε έναν έντιμο τεχνίτη, έναν σιδηρουργό με το όνομα Φρανκ Κέιχιλ. Μόνο που ο «αδίστακτος κακοποιός» είναι μόνο δεκαεπτά χρονών. Είναι δηλαδή ακόμα παιδί. Στα εικοσιένα του σκοτώθηκε, προλαβαίνοντας να γίνει θρύλος. Τον Ερίκ Βυϊγιάρ τον ενδιαφέρει το παιδί. Το παιδί μέσα στο πλαίσιο. Το πλαίσιο είναι η Αμερική. Όχι αυτή που είναι σήμερα (αν και ως προς το όργιο της βίας δεν έχει αλλάξει και πολύ). Τότε η αυτοκρατορία στηνόταν με αρπαγές εδαφών, σφαγές, αλκοόλ, τζόγο, πορνεία, ιεραποστολές, σερίφηδες, γαιοκτήμονες, και τις πρώτες «μεγάλες οικογένειες», ιδιοκτήτες αχανών εκτάσεων γης.

Θέλοντας να πιάσει την ιστορία από την αρχή ο Βυϊγιάρ, στο βιβλίο «Οι Ορφανοί. Μια ιστορία του Μπίλι δε Κιντ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, ανατρέχει σε ροκανισμένα από το χρόνο αρχεία. Πολλές ασάφειες επιμένουν, νέα «ίσως» προκύπτουν, όμως το σημαντικό «ένα» παραμένει απαράλλακτο. Ο Μπίλι δε Κιντ είναι ορφανός, και θα αποδοθεί στην ιστορία με το ταπεινό, οδυνηρό παρατσουκλι «το παιδί»-the kid. Ο Βυϊγιάρ τινάζοντας τη σκόνη του χρόνου μας δείχνει την αρχή. Ο μικρός είναι ορφανός και όχι ντόπιος. Ο «έντιμος τεχνίτης» αποδεικνύεται ότι έχει μαγαζί δίπλα σε ένα σαλούν το οποίο οι θαμώνες αποκαλούν hogranch, δηλαδή χοιροστάσιο, κι ο ίδιος αποκαλείται σιδηρουργός, black-smith, που στην αργκό της μεθορίου σημαίνει μαστροπός. Η αστυνομία θα επιμείνει στις επίσημες ονομασίες και με αυτήν θα φτιάξει την επίσημη εκδοχή. Πλάι στην επίσημη εκδοχή κι απέναντι από τον δεκαεπτάχρονο φονιά, θα σταθεί όλη η πόλη, μια ενιαία κερδοσκοπική εταιρία που ορίζεται από συμφέροντα. Εξάλλου ο μικρός έχει ήδη αυτό που λέμε ποινικό μητρώο. Είχε κλέψει μερικές λίβρες βούτυρο και ένα μπόγο ασπρόρουχα για τα οποία είχε κάνει φυλακή, από την οποία ωστόσο απέδρασε μέσα από την καμινάδα. Ήταν τότε δεκαέξι χρονών.

Μετά το φόνο θα είναι για πάντα φυγάς. Σε κείνη την περίοδο της ζωής του (μας λέει ο Βυϊγιάρ) θα πρέπει να είχε καταραστεί πολλούς ανθρώπους. Κοιμόταν στην ύπαιθρο, ζητιάνευε και τον έδιωχναν. Λογικά (μας λέει) θα ήθελε να ξεκοιλιάσει την απλή ζωή των ανθρώπων, την κάθε οικογένεια, αυτός ο εξόριστος έφηβος που δεν τον αγάπησε κανείς. Μαθαίνει να κλέβει άλογα. Τα καβαλάει ασέλωτα και τα πουλάει στο επόμενο αγρόκτημα. Καταλήγει σε μια συμμορία παρανόμων, επικεφαλής της οποίας είναι ο Τζέσε Έβανς, ορφανός κι αυτός, ένα εικοσάχρονο αλάνι, μισός Τσερόκι. Επιτέλους ο Μπίλι δε Κιντ νιώθει ζωντανός. Και δεν είναι μόνος. Ο Έβανς και η παρέα του στραβοκοιτάζουν τη ζωή, μπουκάρουν σε τράπεζες, πυροβολούν, ουρλιάζουν, θέλουν τα πάντα, δεν ξέρουν τι θέλουν, δεν θέλουν τίποτα, θα πεθάνουν. Είμαστε στο 1878, η ζωή του Τζέσε Έβανς τελειώνει το 1882, του Μπίλι δε Κιντ το 1881. Ήταν μια ορδή αγοριών ικανή μόνο για φασαρία, παιδιά που τους αρέσει να τρομάζουν τον κόσμο και τις Αρχές του. Δεν έχουν σχέδια, περιπλανιούνται.

Ωστόσο, το Κεφάλαιο που τότε έστηνε το νοικοκυριό του, αποφασίζει ότι χρειάζεται τον Έβανς και την παρέα του. Kάποιος Ντόλαν που δέσποζε στην οικονομία της Κομητείας, ο οποίος προμήθευε κατ΄αποκλειστικότητα τον αμερικανικό στρατό με βοδινό κρέας, καθώς οι τιμές που έδινε ο στρατός ήταν πολύ χαμηλές αναγκαζόταν να κλέβει τα ζώα με τα οποία προμήθευε τον στρατό. Για να εξασφαλίζει με ευκολία κλεμμένα βόδια, προσλαμβάνει τον Έβανς και την παρέα του, οι οποίοι από τη μια μέρα στην άλλη, αποκτούν εξουσία. Τους έχουν ανάγκη οι μεγαλογαιοκτήμονες, οι επιχειρηματίες, ο στρατός, το κογκρέσο. Με τέτοιους προστάτες, στην κυριολεξία το γλεντάνε, καθώς ο Ντόλαν είναι στενός φίλος του σερίφη της περιοχής, του Μπρέιντι. Μόνο που κάποια στιγμή εμφανίζεται κάποιος Τάνστολ ο οποίος αφού συνεταιρίστηκε με ένα δικηγόρο της περιοχής τον Αλεξάντερ ΜακΣουίν, ανοίγει μια επιχείρηση ίδια με του Ντόλαν. Ο Ντόλαν που δεν θα άφηνε να του πάρουν την κουτάλα από τα χέρια, συνεργάζεται με το φίλο του το σερίφη και επιβάλει κατάσχεση σε βάρος της επιχείρησης του Τάνστολ. Κι εκεί που φαίνεται ότι τον Τάνστολ και τις επιχειρήσεις του θα τους πάρει ο διάολος, παρεμβαίνει ένα ειρηνοδίκης που αντιτάσσεται στην απόφαση του σερίφη, και στις ορέξεις του Ντόλαν.

Στο σημείο αυτό πρέπει να επαναφέρω στην τάξη, όποιον τυχόν χάρηκε που βρέθηκε ένας ειρηνοδίκης να αντιταχθεί στον Ντόλαν, το διεφθαρμένο αφεντικό της περιοχής, και στον Μπρέιντι,τον διεφθαρμένο σερίφη της περιοχής, και καθώς η απόφαση του ειρηνοδίκη μας μοιάζει δίκαιη, λυπάμαι αλλά πρέπει να σας πληροφορήσω ότι η απόφαση αυτή υπαγορεύεται από έναν κύκλο πιο σκοτεινών συμφερόντων, όπου εμπλέκονται άνθρωποι απείρως πιο σημαντικοί από τον Ντόλαν, τον προμηθευτή κλεμμένων βοδιών.

Στο σημείο αυτό θα σταματήσω τις αποκαλύψεις σε σχέση με το περιεχόμενο του βιβλίου, καθώς απομένουν εκατό ολόκληρες απολαυστικές σελίδες ακόμα, από τις συνολικά 159 του βιβλίου, όπου καλείστε να περιπλανηθείτε σε μια ιστορία ατιμίας, στην οποία οι μικροκακοποιοί προσλαμβάνονται εδώ κι εκεί ανάλογα με τις ανάγκες σαν εποχικοί εργάτες. Ο δε πολυβραβευμένος Βυϊγιάρ, μυθιστοριογράφος και ερευνητής εν προκειμένω, διηγείται μια σπαρακτική ιστορία με τον μοναδικό του τρόπο, με ωμό ρεαλισμό που αντί να αποδυναμωθεί λαμπρύνεται όταν καταφεύγει στην ποίηση γράφοντας φράσεις όπως «Λένε ότι το κενό ακτινοβολεί, ότι η νιότη είναι ατρόμητη, ότι το άχυρο ζεσταίνει και ο ήλιος πεθαίνει ουρλιάζοντας πίσω από τους λόφους.»