Η Αφροδίτη Σακκά, μεταφράστριά του βιβλίου, γράφει για όλα όσα πρεσβεύει η Tori Dunlap στο βιβλίο της «Financial Feminist - Ξεπερασε τις πατριαρχικές μ*λακίες, πάρε τον έλεγχο των οικονομικών σου και σχεδίασε τη ζωή που θέλεις»
Αν είστε γυναίκα, κανείς ποτέ δεν σας δίδαξε τι να κάνετε με τα χρήματά σας και επιπλέον είστε βέβαιη πως το θέμα δεν σας αφορά, είναι αυτή ακριβώς η βεβαιότητα που επιχειρεί να καταρρίψει το Financial Feminist της Tori Dunlap.
Το Financial Feminist κυκλοφόρησε το 2022, έγινε αμέσως bestseller των New York Times, Wall Street Journal και Amazon, ενώ έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και έχει μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Η συγγραφέας του, Tori Dunlap, δεν είναι η τυπική οικονομολόγος - στα 25 της είχε αποταμιεύσει 100.000 δολάρια, παραιτήθηκε από μια λαμπρή καριέρα σε Fortune 500 εταιρεία και ίδρυσε το Her First 100K - μια πλατφόρμα αφιερωμένη αποκλειστικά στην οικονομική εκπαίδευση των γυναικών. Σήμερα έχει βοηθήσει πάνω από τρία εκατομμύρια γυναίκες να διαπραγματευτούν τον μισθό τους, να ξεχρεώσουν δάνεια, να αρχίσουν να επενδύουν. Το podcast της είναι No1 business podcast σε Spotify και Apple, σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ έχει μιλήσει στον Λευκό Οίκο, σε συνέδρια της Microsoft, της Adobe και της Shopify.
Το βιβλίο της Dunlap είναι μια ριζοσπαστική και ταυτόχρονα πρακτική επανεκτίμηση της σχέσης που έχουν οι γυναίκες με το χρήμα. Γιατί δεν ξέρουν, γιατί φοβoύνται, γιατί ντρέπονται. Ποιά είναι τα στερεότυπα που ακόμα κυνηγούν τις γυναίκες, αλλά και πώς μπορούν να εφαρμόσουν τις συμβουλές της για να καταφέρουν οικονομική ισότητα και ανεξαρτησία. Τώρα, το Financial Feminist κυκλοφορεί και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Key Books, φέρνοντας αυτή τη συζήτηση και στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό.
Η μεταφράστρια του «Financial Feminist», Αφροδίτη Σακκά, γράφει για όλα όσα πρεσβεύει η Tori Dunlap
» Νομίζω ότι λίγες γυναίκες της γενιάς μου θα μπορούσαν να πουν ότι δεν αναγνωρίστηκαν, σε κάποιον βαθμό σ' αυτή την παραδοχή. Μεγαλώσαμε μαθαίνοντας πως τα οικονομικά είναι «ανδρική υπόθεση», πως με το χρηματιστήριο και τις επενδύσεις ασχολούνται μόνο άνδρες με κοστούμια σε στυλ «Wolf of Wall Street» και ό,τι «αυτά δεν είναι για σένα» (όπου «αυτά»: χρηματοοικονομική διαχείριση). Τα παραπάνω ισχύουν ακόμη και σε σπίτια που στην πραγματικότητα η διαχείριση του νοικοκυριού, ανάμεσα σε άλλα, γίνεται από τη μητέρα. Μπορεί να ξέρεις να κάνεις οικονομία, αλλά να μην ξέρεις τι να κάνεις με τα χρήματα που μένουν, για παράδειγμα. Όπως αναφέρει και Dunlap στο βιβλίο, δεν πρόκειται για αδυναμία των γυναικών - το σύστημα είναι σχεδιασμένο έτσι.
» Αυτό το στερεότυπο είναι βαθιά ριζωμένο στις σύγχρονες κοινωνίες και συνεχίζει να διαιωνίζεται σε διαφορετικές μορφές. Το στερεότυπο της «σπάταλης» και της «απερίσκεπτης» μας κυνηγά σε όλη την ενήλικη ζωή μας. Ακόμα κι αν οι χαρακτηρισμοί αυτοί δεν λέγονται ανοιχτά, υπονοούνται με διάφορους τρόπους - κάθε διαφήμιση που συνδέει μια γυναίκα με αγορές, κάθε αστείο για «παπούτσια και τσάντες», όλα αυτά είναι το ίδιο αφήγημα με άλλα λόγια. Στην πραγματικότητα, δεν φταίει ο καφές που παίρνουμε απ' έξω. Φταίει η έλλειψη χρηματοικονομικής εκπαίδευσης, ένα πατριαρχικό σύστημα που ενισχύει και υποθάλπτει την ανισότητα και ένας κόσμος που εργάζεται δραστήρια για να μας κρατήσει στο επίπεδο του να μην έχουμε μεγάλες φιλοδοξίες.
» Είναι σημαντικό να πούμε σε αυτό το σημείο πως, όπως αναφέρει και η Dunlap, το προνόμιο παίζει μεγάλο ρόλο - το να είσαι μια cisgender, στρέιτ, αρτιμελής, λευκή γυναίκα σε τοποθετεί αυτόματα ένα βήμα πιο μπροστά σε σχέση με γυναίκες που ανήκουν σε κοινωνικά περιθωριοποιημένες ομάδες. Όπως γράφει στο βιβλίο: «Είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναγνωρίσουμε πως δεν μπορούμε να ελέγξουμε εντελώς την οικονομική μας εμπειρία. Τα προσωπικά μας οικονομικά είναι περίπου 20% προσωπική επιλογή και 80% ζήτημα περιστάσεων. Ωστόσο, ιστορικά, οι νουθεσίες των οικονομολόγων υπονοούν πως, αν είσαι φτωχή, έχεις χρέη ή δυσκολεύεσαι οικονομικά, το φταίξιμο είναι εντελώς δικό σου.
» Δεν μπορούμε να συζητήσουμε τα προσωπικά χρηματοοικονομικά, τα χρήματα ή τα οικονομικά, χωρίς να μιλήσουμε για τη συστημική καταπίεση. Οι εξωτερικές δυνάμεις - συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, του ρατσισμού, των ατόμων με αναπηρίες, της ομοφοβίας, της ύφεσης, των φυσικών καταστροφών και της έλλειψης πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη, την άδεια μετ' αποδοχών ή τα έξοδα ανατροφής ενός παιδιού - ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για ότι μπορεί να δυσκολεύεσαι οικονομικά».
Το ταμπού για το χρήμα
» Η Dunlap στο βιβλίο δίνει λεπτομερείς συμβουλές για το πώς να φτιάξεις το budget σου και αργότερα πώς να αρχίσεις να επενδύεις, με εξαιρετική καθοδήγηση, έχοντας όμως ανοίξει πρώτα μια πολύ ειλικρινή συζήτηση σχετικά με το γιατί ξοδεύουμε. Πχ. γιατί ξοδεύουμε όταν είμαστε λυπημένες, γιατί αισθανόμαστε ενοχή όταν αγοράζουμε κάτι για τον εαυτό μας, για το πώς η σχέση μας με το χρήμα συχνά συνδέεται με την αίσθηση της αξίας μας ως άτομα. Προτείνει μάλιστα να κρατάμε ένα ημερολόγιο χρημάτων -όχι μόνο για να καταγράφουμε τα έξοδά μας, αλλά και τους λόγους πίσω από κάθε αγορά- κάτι που μπορεί να βοηθήσει στο πώς βλέπουμε τον εαυτό μας!
» Υπάρχει μια νέα γενιά γυναικών που αρχίζει να καταλαβαίνει - κυρίως λόγω του ίντερνετ, των social media και γυναικείων φωνών όπως της Dunlap - αλλά για την πλειονότητα, το χρήμα εξακολουθεί να είναι φορτισμένο με ενοχή. Κυριαρχεί αυτή η ιδέα πως αν μιλάς ανοιχτά για χρήματα, για μισθούς ή για επενδύσεις είσαι «φιλάργυρη», στην καλύτερη, ενώ κυκλοφορούν κι άλλοι χαρακτηρισμοί που δεν θα αναφέρω. Σαν να είναι ανάρμοστο για μια γυναίκα να θέλει και να διεκδικεί πολλά. Αυτή είναι μια ιδέα που καταρρίπτει το Financial Feminist. Σκοπός του είναι εξάλλου να βοηθήσει κάθε γυναίκα να έχει εκείνη τον έλεγχο, αντί να την ελέγχει κάποιος άλλος. Και κυρίως, να έχει την επιλογή - είτε αυτό σημαίνει να μπορεί να φύγει από ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον ή μια κακοποιητική σχέση, είτε να ζει τη ζωή της ακριβώς όπως θέλει, ταξιδεύοντας τον κόσμο, για παράδειγμα.
» Η συγγραφέας δεν αρκείται στο να πει «μη ντρέπεσαι για τα χρήματά σου» - εξηγεί γιατί υπάρχει αυτή η ντροπή, πώς καλλιεργήθηκε συστηματικά και ποιον εξυπηρετεί. Μια γυναίκα που ντρέπεται να μιλήσει για χρήματα δεν διαπραγματεύεται, δεν επενδύει, δεν διεκδικεί. Κι αυτό βολεύει συγκεκριμένα συμφέροντα. Η συγγραφέας έχει γενικότερα μια ανατρεπτική ειλικρίνεια, όχι με σκοπό απλώς να κατακρίνει, αλλά να βοηθήσει να αναγνωρίσουμε την πραγματικότητα και να φέρουμε την αλλαγή, ξεκινώντας από εμάς. Επιπλέον, είναι σημαντικό να πούμε πως δεν πρόκειται για ένα θεωρητικό βιβλίο - είναι ουσιαστικά ένας οδηγός γραμμένος με απλό λόγο, χωρίς περίπλοκες ορολογίες, με πολύ χιούμορ και διαβάζεται αργά και μεθοδικά - σκοπός είναι να εφαρμόσουμε τις αλλαγές πριν πάμε στο επόμενο κεφάλαιο.
» Το πρότυπο της Dunlap- 100.000 δολάρια μέχρι την ηλικία των 25- δεν είναι κάτι που μπορεί να επιτύχει η πλειονότητα των γυναικών παγκοσμίως, ούτε αν κάνουν ακριβώς ό,τι λέει το βιβλίο. Η Dunlap μεγάλωσε σε μια οικογένεια με οικονομική παιδεία, είχε μια καλά αμειβόμενη εργασία και ζει σε μια χώρα με διαφορετικές συνθήκες αγοράς. Ωστόσο, η αξία του βιβλίου έγκειται στη νοοτροπία, και αυτή τη νοοτροπία μπορεί να υιοθετηθεί από οποιαδήποτε γυναίκα, ανεξαρτήτως εισοδήματος.
» Το μήνυμα από το βιβλίο Financial Feminist είναι ότι τα χρήματα δεν είναι εχθρός μας και η επιθυμία να έχουμε περισσότερα δεν μας κάνει ούτε ρηχές, ούτε άπληστες. Έχουμε πειστεί πως η γυναίκα που «δεν ασχολείται με χρήματα» είναι πιο αξιοσέβαστη, πιο ανιδιοτελής, πιο καλή. Αυτό είναι ένα πολύ βολικό ψέμα για όσους επωφελούνται από την άγνοιά μας. Όπως αναφέρει και η Dunlap «Σκοπός είναι να αγκαλιάσουμε τη δύναμη που έχουμε ήδη για να βοηθήσουμε τους εαυτούς μας και μετά τους άλλους για να φτάσουμε στην οικονομική ισότητα. Να μπορούμε να είμαστε σταθερές, γεμάτες και να ανθίζουμε».
» Και για εμένα, να θυμόμαστε πάντα πως η οικονομική ανεξαρτησία είναι ελευθερία.
Info: Financial Feminist της Tori Dunlap, εκδόσεις Key Books, σελ.317
Ο βραβευμένος Σουηδός μεταφραστής γράφει στην Athens Voice για το Φεστιβάλ Λογοτεχνίας του Μπέργκεν της Νορβηγίας αλλά και για τη λογοτεχνία εν καιρώ πολέμου στην πολύπαθη Ουκρανία
Μια συζήτηση με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου για το Απόλυτο Κακό, τα ανείπωτα τραύματα του Εμφυλίου και τη λογοτεχνία ως τρόπο να κοιτάξουμε κατάματα όσα δεν αντέχουμε
12°
