Billy Garvey: «Δέκα πράγματα που χρειάζεται να ξέρεις για την ψυχική υγεία του παιδιού σου»

Billy Garvey, «Δέκα πράγματα που χρειάζεται να ξέρεις για την ψυχική υγεία του παιδιού σου» (μετάφραση Χαρά Παπαδοπούλου, Εκδόσεις Παπαδόπουλος)

Ένας πρακτικός, τεκμηριωμένος και ιδιαίτερα χρήσιμος οδηγός για γονείς που έρχονται αντιμέτωποι με το άγχος, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και τις συναισθηματικές προκλήσεις των παιδιών τους. Ο συγγραφέας, αναπτυξιακός παιδίατρος με εικοσαετή εμπειρία, αξιοποιώντας την κλινική του γνώση και την προσωπική του ιδιότητα ως γονέας, συγκεντρώνει τις βασικές αρχές που θεωρεί κρίσιμες για την υποστήριξη της ψυχικής ανάπτυξης των παιδιών από τη νηπιακή ηλικία έως την εφηβεία.

Μέσα από το έργο του, τονίζει ότι κάθε παιδί διαθέτει την εσωτερική δυνατότητα να ανθήσει, αρκεί να κατανοηθούν οι μηχανισμοί πίσω από τις δύσκολες συμπεριφορές και την κλιμάκωση των συναισθημάτων του. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε θέματα όπως η ΔΕΠΥ, την οποία ο Garvey ορίζει ως πρόβλημα εκτελεστικής λειτουργίας και όχι ως αμιγώς συναισθηματική διαταραχή. Επισημαίνει ότι η διάγνωση συχνά διαφεύγει στα κορίτσια λόγω έλλειψης της κλασικής υπερκινητικότητας, ενώ υπογραμμίζει την ανάγκη διαχωρισμού των συμπτωμάτων από τη λειτουργικότητα του ατόμου.

Αναλύει πώς οι σχέσεις, η συναισθηματική ρύθμιση, η αυτοεκτίμηση και η κοινωνική ανάπτυξη διαμορφώνονται στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, και παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες καθ’ όλη τη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας

Ο Garvey ξεκινά από την παραδοχή ότι δεν υπάρχει «κακό παιδί» αλλά παιδιά που παλεύουν με εσωτερικές δυσκολίες και συχνά δεν έχουν την κατάλληλη καθοδήγηση. Παρουσιάζει δέκα βασικά σημεία που θεωρεί σημαντικά για την κατανόηση της ψυχικής υγείας, εστιάζοντας στις ρίζες των συμπεριφορών και των συναισθηματικών δυσκολιών. Αναλύει πώς οι σχέσεις, η συναισθηματική ρύθμιση, η αυτοεκτίμηση και η κοινωνική ανάπτυξη διαμορφώνονται στα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, και παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες καθ’ όλη τη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας. Παράλληλα, τονίζει την ωφελιμότητα της πρώιμης παρέμβασης.

Στο βιβλίο περιλαμβάνονται πρακτικές στρατηγικές για γονείς, όπως πώς να αναγνωρίζουν πρώιμα σημάδια δυσκολιών, πώς να ανταποκρίνονται στα συναισθήματα των παιδιών τους πριν εξελιχθούν σε σοβαρά προβλήματα, και πώς να χτίζουν θετικές σχέσεις και βασικές δεξιότητες. Ο συγγραφέας τονίζει ότι η καλή ψυχική υγεία δεν είναι κάτι που συμβαίνει αυθόρμητα με τον χρόνο, αλλά κάτι που καλλιεργείται με συνειδητή προσπάθεια και κατάλληλη υποστήριξη στο σπίτι και στην κοινότητα.

Το ύφος του βιβλίου είναι σαφές και προσανατολισμένο σε καθημερινές εφαρμογές. Σε όλη την έκταση των κεφαλαίων ο Garvey συνδέει την επιστημονική γνώση με παραδείγματα από την κλινική πρακτική, ώστε να προσφέρει στον αναγνώστη μια εργαλειοθήκη για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των παιδιών και των εφήβων. Το βιβλίο προσφέρει εφαρμόσιμες στρατηγικές για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας και της αυτοεκτίμησης, λειτουργώντας σαν ένα πολύτιμο εργαλείο για τη διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών σε κάθε ηλικία.

• Διαβάστε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το βιβλίο:

Η ΔΕΠΥ έχει τις εξής βασικές συνιστώσες: υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα, καθώς και ελλειμματική προσοχή.

Τα σημάδια υπερκινητικότητας και παρορμητικότητας περιλαμβάνουν αίσθημα ανησυχίας, δυσκολία να κάθονται ακίνητα ή να περιμένουν τη σειρά τους, φλυαρία και διακοπή των άλλων. Αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως γύρω στα τέσσερα και κορυφώνονται γύρω στα οκτώ έτη. Πολλοί έφηβοι δεν θα εμφανίσουν αυτές τις δυσκολίες.

Στα σημάδια της ελλειμματικής προσοχής περιλαμβάνονται η δυσκολία στη διατήρηση της συγκέντρωσης, καθώς και ότι φαίνονται σαν να μην ακούνε, κάνουν απρόσεκτα λάθη, εμφανίζουν αδυναμία ολοκλήρωσης εργασιών, απώλεια πραγμάτων συχνά, κακή οργάνωση, αποφυγή δύσκολων εργασιών και εύκολη απόσπαση της προσοχής. Αυτές οι δυσκολίες εμφανίζονται συνήθως αργότερα, γύρω στα εννέα χρόνια.

Υπάρχουν τρία σημαντικά πράγματα που πρέπει να έχετε κατά νου:

Πρώτον, τα παραπάνω συμπτώματα και σημεία πρέπει να επηρεάζουν τη λειτουργικότητα. Κι εγώ αντιμετωπίζω πολλές από αυτές τις δυσκολίες που απαριθμούνται, ιδίως την ελλειμματική προσοχή σε συγκεκριμένα σημεία, αλλά δεν επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργώ στη ζωή μου.

Δεύτερον, δεν είναι απαραίτητο να συνυπάρχουν τόσο τα συμπτώματα υπερκινητικότητας και παρορμητικότητας όσο και εκείνα της ελλειμματικής προσοχής για να πληρούνται τα διαγνωστικά κριτήρια. Πολλά παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν μόνο δυσκολίες σε μία από τις δύο ομάδες συμπτωμάτων.

Τρίτον, και ίσως το πιο σημαντικό, η ΔΕΠΥ δεν είναι συναισθηματικό πρόβλημα. Είναι ένα πρόβλημα εκτελεστικής λειτουργίας που μπορεί να προκαλέσει συναισθηματικές δυσκολίες (π.χ. να νιώθουν απογοήτευση επειδή χάνουν πράγματα) ή να σημαίνει ότι τα παιδιά δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους (αντιδρούν γρήγορα όταν θυμώνουν επειδή είναι παρορμητικά). Κινδυνεύουμε να αγνοήσουμε τις συναισθηματικές δυσκολίες όταν πιστεύουμε ότι αποτελούν μέρος της ΔΕΠΥ, αλλά τα παιδιά με ΔΕΠΥ όντως διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο συναισθηματικών δυσκολιών και, αν αυτές υφίστανται, θα πρέπει πάντα να αναζητούμε έναν λόγο για τον οποίο αυτό δεν είναι ΔΕΠΥ.

• Νά και το οπισθόφυλλο:

Στις μέρες μας, παιδιά και έφηβοι έρχονται αντιμέτωποι με άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολίες στη συμπεριφορά και συναισθηματικές προκλήσεις. Συχνά, η αναζήτηση της κατάλληλης βοήθειας μοιάζει με έναν μακρύ και μοναχικό δρόμο. Κι όμως, ένα πράγμα ισχύει πάντα: υπάρχει ελπίδα.

Ο Dr Billy Garvey, αναπτυξιακός παιδίατρος με περισσότερα από είκοσι χρόνια εμπειρίας, έχει σταθεί δίπλα σε οικογένειες στις πιο δύσκολες στιγμές τους. Μέσα από τη δουλειά του στην κλινική, αλλά και ως γονιός ο ίδιος, γνωρίζει πόσο εύκολο είναι να νιώσεις χαμένος όταν το παιδί σου δυσκολεύεται. Σε αυτό το βιβλίο καταρρίπτει τον μύθο των «κακών παιδιών» και υπενθυμίζει κάτι ουσιαστικό: κάθε παιδί έχει μέσα του τη δυνατότητα να ανθίσει.

Φωτίζει τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τις δύσκολες συμπεριφορές, τον τρόπο με τον οποίο τα συναισθήματα κλιμακώνονται και τις δεξιότητες που στηρίζουν την αυτοεκτίμηση και την ψυχική ανθεκτικότητα των παιδιών.

Με πρακτικές, εφαρμόσιμες στρατηγικές για παιδιά κάθε ηλικίας, προσφέρει στήριξη και θετική κατεύθυνση. Ένα πολύτιμο εργαλείο για κάθε γονιό που θέλει να σταθεί δίπλα στο παιδί του και να το βοηθήσει να μεγαλώσει με ασφάλεια και ψυχική υγεία.

• Και ένα μικρό βιογραφικό του συγγραφέα:

Ο Dr Billy Garvey είναι αναπτυξιακός παιδίατρος με πάνω από 20 χρόνια εμπειρίας, που εργάζεται σε ένα από τα μεγαλύτερα παιδιατρικά νοσοκομεία του κόσμου. Εξετάζει οικογένειες, εκπαιδεύει επαγγελματίες και διεξάγει έρευνα στον τομέα της ανάπτυξης και της ψυχικής υγείας των παιδιών. Είναι ιδρυτής της Guiding Growing Minds, μιας κοινωνικής επιχείρησης που στοχεύει να δώσει σε όλα τα παιδιά τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους και να ζήσουν μια πλήρη και ουσιαστική ζωή. Στο πλαίσιο αυτό δημιουργεί και το podcast Pop Culture Parenting. Αυτή την περίοδο εκπονεί διδακτορική διατριβή για τη στήριξη της συναισθηματικής και συμπεριφορικής ανάπτυξης των παιδιών στα δημοτικά σχολεία.

Βρείτε το στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας, ή όπου αλλού σάς αρέσει να προμηθεύεστε τα βιβλία σας.

* * *

Το Ημερολόγιο κυκλοφορεί κάθε Τρίτη και Πέμπτη. Κάθε Σάββατο, παρουσιάζουμε το πορτρέτο μιας «άγνωστης» γυναίκας πρωτοπόρου του περασμένου καιρού. Τις Κυριακές, η στήλη μεταμορφώνεται στο Βιβλίο της Εβδομάδας. Στείλτε μας μέιλ αν θέλετε να μας πείτε ή να μας ρωτήσετε κάτι — οτιδήποτε. Σας ευχαριστούμε πολύ.