Πλάτων: Μια φιλοσοφική βιογραφία

Οι πηγές για την προσωπική ζωή του μεγάλου φιλοσόφου είναι ισχνές και αναξιόπιστες, οι πληροφορίες σποραδικές και αβέβαιες. Δεν μπορούμε να καθορίσουμε με ακρίβεια ούτε τη χρονολογία συγγραφής των έργων του. Ο Πλάτων δεν αναφέρεται σχεδόν καθόλου στον εαυτό του στους «Διαλόγους» και ποτέ δεν μιλά ο ίδιος: πρωταγωνιστής είναι ο Σωκράτης που συνομικεί με μαθητές και άλλους σοφούς. Όμως, ο Βρετανός φιλόλογος Robin Waterfield επιχειρεί να απαντήσει σε ερωτήματα όπως «Τι είδους συγγραφέας ήταν;» «Πώς πρέπει να διαβάζουμε τους ‘Διαλόγους’;» «Είναι ο αποκαλούμενος ‘πλατωνισμός’ πιστός στο πνεύμα του Πλάτωνα;» «Τι κάνει τη φιλοσοφία του αγέραστη στο πέρασμα των αιώνων;» Και τι την κάνει τόσο αμφιλεγόμενη στον 20ό και στον 21ο αιώνα;

O Robin Waterfield, ειδικός στα πλατωνικά κείμενα, μεταφραστής της «Πολιτείας», του «Συμποσίου», του «Γοργία» και του «Φαίδρου», προσπαθεί να κάνει τον Πλάτωνα προσιτό στο ευρύ κοινό. Το βιβλίο του, λιγότερο βιογραφία και περισσότερο εγχειρίδιο εισαγωγής στη φιλοσοφία, φωτίζει τα χρόνια της μαθητείας, το πνευματικό περιβάλλον της Αθήνας κατά τον 5ο και 4ο αιώνα π.Χ., το πέρασμα του Πλάτωνα από την πολιτική στη φιλοσοφία, την ίδρυση της περίφημης Ακαδημίας και την επεισοδιακή παραμονή του Αθηναίου στις Συρακούσες. Ο Waterfield παρουσιάζει τα πολλά πρόσωπα του φιλοσόφου που από μαθητής του Σωκράτη και δάσκαλος του Αριστοτέλη έγινε ένας από τους στυλοβάτες του δυτικού πολιτισμού ασκώντας τεράστια επιρροή στη φιλοσοφική παράδοση μέχρι σήμερα.

Η ζωή του ήταν γεμάτη γεγονότα: ο Πλάτων γνώρισε τον Σωκράτη σε ηλικία 20 ετών και έμεινε κοντά του μέχρι τον θάνατό του δασκάλου του το 399 π.Χ. Μετά τη θανάτωσή του Σωκράτη παρέμεινε στην Αθήνα για περίπου τρία χρόνια· κατόπιν. κατέφυγε στα Μέγαρα, κοντά στον συμμαθητή του, τον Ευκλείδη, και άλλους σωκρατικούς. Ύστερα γύρισε στην Αθήνα, όπου για 10 χρόνια ασχολήθηκε με τη συγγραφή φιλοσοφικών έργων, ενώ στη συνέχεια φαίνεται πως ταξίδεψε στην Αίγυπτο, στην Κυρήνη —όπου σχετίστηκε με τον μαθηματικό Θεόδωρο— στη Σικελία και στην Κάτω Ιταλία όπου το 387 π.Χ. γνώρισε τους πυθαγόρειους, η σκέψη των οποίων τον επηρέασε. Όταν εκδιώχτηκε από τη Σικελία —είχε προκαλέσει τις υποψίες του Διονυσίου για συνωμοσία— κατέφυγε στην Αίγινα όπου παρ’ ολίγο να πουληθεί σε σκλαβοπάζαρο― ευτυχώς, τον έσωσε ο Κυρηναίος φίλος του ο Αννίκερις ο οποίος εξαγόρασε την ελευθερία του. Επιστρέφοντας στην Αθήνα ίδρυσε τη φιλοσοφική σχολή του, την Ακαδημία, αλλά ξαναπήγε στη Νότια Ιταλία και παρέμεινε στην αυλή του Διονυσίου ως φιλοξενούμενος και αιχμάλωτος μέχρι το 365. Πέθανε στην Αθήνα έχοντας ολοκληρώσει ένα έργο που σφράγισε τη νομική, τη φιλοσοφία και τη θεολογία.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση Μενέλαου Αστερίου.