Πέθανε ο συγγραφέας Μάρτιν Έιμις, ένας γίγαντας των αγγλικών γραμμάτων

Συγγραφέας μυθιστορημάτων που καθόρισαν την εποχή τους αλλά και την αγγλόφωνη λογοτεχνία των τελευταίων δεκαετιών, ο Μάρτιν Έιμις πέθανε σε ηλικία 73 ετών στο σπίτι του στη λίμνη Γουόρθ στη Φλόριντα.

Σύμφωνα με δήλωση της συζύγου του, αιτία του θανάτου του ήταν ο καρκίνος του οισοφάγου.

Ο Μάρτιν Έιμις υπήρξε ομότεχνος αλλά και μέλος μιας διάσημης ομάδας μυθιστοριογράφων, συμπεριλαμβανομένων των Σάλμαν Ρούσντι, Ίαν ΜακΓιούαν και Τζούλιαν Μπαρνς, τα έργα των οποίων καθόρισαν τη βρετανική λογοτεχνική σκηνή τη δεκαετία του 1980.

Το μυθιστόρημά του «Χρήμα», γραμμένο το 1984, (κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη) συγκαταλέχθηκε από τον Guardian ανάμεσα στα 100 καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν ποτέ στα αγγλικά.

Ποιος ήταν ο Μάρτιν Έιμις

Γεννημένος στις 25 Αυγούστου 1949 στην Οξφόρδη, ο γιος του διάσημου συγγραφέα Κίγκσλεϊ Έιμις πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής τους στο Σουόνσι της Ουαλίας, όπου δίδασκε ο πατέρας του.

Στη συνέχεια βρέθηκε στο Πρίνστον για ένα χρόνο, πριν επιστρέψει μαζί με την οικογένειά του στο Κέμπριτζ. Ήταν δώδεκα ετών όταν χώρισαν οι γονείς του και βρέθηκε στην Ισπανία, ακολουθώντας τη μητέρα και τα αδέρφια του. Την επόμενη χρονιά επέστρεψε στην Αγγλία και έπαιξε στον κινηματογράφο. Στη συνέχεια δεν του επετράπη να επιστρέψει στο σχολείο. Ολοκλήρωσε τα μαθήματά του σε ειδικά σχολεία, χωρίς να δείξει ιδιαίτερες ικανότητες.

Με τη βοήθεια της μητριάς του, Ελίζαμπεθ Τζέιν Χάουαρντ μπήκε στο Έξετερ Κόλλετζ της Οξφόρδης, αποφοίτησε από την Αγγλική Φιλολογία με άριστα. Εργάστηκε ως κριτικός βιβλίων στον Observer το 1971 και στη συνέχεια συμμετείχε ως συντάκτης στα έντυπα Times Literary Supplement, New Statesman και "Observer", όπου διετέλεσε ειδικός συγγραφέας από το 1980.

Έχει τιμηθεί με το βραβείο Σόμερσετ Μομ το 1974 για το αμετάφραστο στα ελληνικά βιβλίο του «The Rachel Papers» ενώ το μυθιστόρημά του «Το βέλος του χρόνου» (1991) ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Booker.

Μάρτιν Έιμις, ένας συγγραφέας με περιπετειώδη δημόσιο βίο

Ο Μάρτιν Έιμις και ο στενός του φίλος Κρίστοφερ Χίτσενς ήταν μέρος μιας ομάδας μυθιστοριογράφων και στοχαστών με δημόσιο προφίλ που εκτεινόταν πολύ πέρα από τις σελίδες των βιβλίων.

Το 2002, ο Έιμις δημοσίευσε το «Koba the Dread: Laughter and the Twenty Million», ένα πεζογράφημα για τον Μεγάλο Τρόμο του Στάλιν. Το βιβλίο πυροδότησε μεγάλη λογοτεχνική διαμάχη, εν μέρει λόγω της επίθεσής του στον Χίτσενς, τον οποίο ο Έιμις κατηγόρησε ότι έτρεφε συμπάθεια για τον Στάλιν και τον κομμουνισμό.

Στην προσωπική του ζωή, ο Έιμις ξεκίνησε μια σχέση με την Αμερικανο-Ουρουγουανή συγγραφέα Ιζαμπέλ Φονσέκα και το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1996, αποκτώντας δύο κόρες. Η σύζυγός του στράφηκε αργότερα στη μυθοπλασία.

Μάρτιν Έιμις: Οι αιρετικές απόψεις και οι κατηγορίες για ισλαμοφοβία

Ο Έιμις κατηγορήθηκε για ισλαμοφοβία μετά από μια συνέντευξη το 2006, στην οποία είπε ότι «η μουσουλμανική κοινότητα θα πρέπει να υποφέρει μέχρι να τακτοποιήσει το σπίτι της». Μιλώντας στον Guardian το 2020, δήλωσε μετανοημένος.

Κάποτε ζήτησε επίσης «θαλάμους» ευθανασίας στις γωνίες των δρόμων για την αντιμετώπιση του γηράσκοντος πληθυσμού της Βρετανίας και αποχώρησε από τον εκδότη του, Τζόναθαν Κέιπ αφού αρνήθηκαν να πληρώσουν προκαταβολή 500.000 λιρών για το μυθιστόρημά του «Η πληροφορία», απόφαση για την οποία αργότερα είπε ότι μετάνιωσε.

Το πιο πρόσφατο βιβλίο του Amis ήταν το Inside Story του 2020, το οποίο προκρίθηκε για το βραβείο μυθοπλασίας του National Book Critics' Circle.

Πρόκειται για μια «μυθιστορηματική αυτοβιογραφία» δύο δεκαετιών στη συγγραφή, η οποία περιλαμβάνει συγγραφικές συμβουλές, παράλληλα με τις αναμνήσεις των Χίτσενς, Σαούλ Μπέλοου και Φίλιπ Λάρκιν.

Ο τελευταίος εκδότης του, Vintage Books, εξέδωσε δήλωση το βράδυ του Σαββάτου.

«Είμαστε συντετριμμένοι από τον θάνατο του συγγραφέα και φίλου μας, Μάρτιν Έιμις, υπέρτατου μυθιστοριογράφου, δοκιμιογράφου, απομνημονευματολόγου, κριτικού και στιλίστα», ανέφερε.

«Ήταν σημαντικός για τόσους πολλούς αναγνώστες και συγγραφείς τον τελευταίο μισό αιώνα. Κάθε φορά που έβγαζε ένα νέο βιβλίο ήταν γεγονός. Θα τον θυμόμαστε ως έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της εποχής του και τα βιβλία του θα αντέξουν στη δοκιμασία του χρόνου, δίπλα σε μερικούς από τους αγαπημένους του συγγραφείς: τον Σολ Μπέλοου, τον Τζον Απντάικ και τον Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ».

Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα έργα του «Το καλοκαίρι του έρωτα», «Ιδιωτικές συναντήσεις», (εκδόσεις Μεταίχμιο), «Χρήμα», Νυχτερινό τρένο», «Η πληροφορία» (εκδόσεις Πατάκη), καθώς και το εξαντλημένο «Το βέλος του χρόνου» (Νεφέλη).

Ο Martin Amis ζωντανεύει το Ολοκαύτωμα στο «The Zone of Interest»