Darling, πώς τελειώνουν οι ανθρώπινες ιστορίες;

Ο Φρέντερικ Ραφαέλ δεν χρειάζεται συστάσεις. Το σύντομο βιογραφικό του αποκαλύπτει έναν βιρτουόζο της πλοκής που τιμήθηκε και παρέμεινε στην κορυφή κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας. Το μυθιστόρημά του με τίτλο «Darling» αποτελεί το αντικείμενο αυτού του σημειώματος που συστήνει την ατμοσφαιρική και ανθρώπινη γραφή του Ράφαελ στο ελληνικό, βιβλιόφιλο κοινό που θέλει ιστορίες ζωής για να αναμετρηθεί μαζί τους. Κοινό που εξελίσσεται δίχως όμως να παύει να επιστρέφει σε αυτό που συνοψίζει μια αξία έξω και πέρα από τους όρους του διεθνούς εμπορίου. Οι εκδόσεις Βακχικόν επαναφέρουν στο προσκήνιο τον σημαντικό συγγραφέα του βιβλίου που στην κινηματογραφική μεταφορά του θα αποφέρει στον ίδιο το Οσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου για το 1965. Η σεναριογραφική του συνεισφορά στο ύστατο φιλμ του Στάνλεϊ Κιούμπρικ «Μάτια Ερμητικά Κλειστά» σφραγίζει την πολυετή του παρουσία στον χώρο του θεάματος.

Το βιβλίο του Φρέντερικ Ράφαελ μιλά σε άπταιστη βρετανική διάλεκτο. Συμπίπτει με την έναρξη της κορύφωσης ενός ολόκληρου κοινωνικού και πολιτιστικού ρεύματος με αφετηρία τις πρωτοπορίες στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Όταν μιλάμε για τον αμερικανισμό, darling, κάνουμε λόγο για κάθε είδους -ισμό που έκτοτε γεννιέται από το τίποτε, γυρεύει μια εποχή για να γαντζωθεί και να περάσει στην αιωνιότητα. Η εργατική Αγγλία της τρίτης βιομηχανικής επανάστασης και του εμπορίου μεταμορφώνεται στο θέατρο αυτού του μπιτ μυθιστορήματος, γεμάτου αντιήρωες, όμορφα κορίτσια με μια δόση αφέλειας, συνοικίες του Μπρίστολ και εξοχικά προάστια με πλατιές εξοχές και σποραδικές βιοτεχνίες. Και έρωτα προικισμένου με μια αδάμαστη δόση ελευθερίας, διαμορφωμένης κάτω από τα ρεύματα και τις κοινωνικές πρωτοπορίες. Και τα δυο της χείλη, πρόσωπο του τελευταίου Ιωάννη. Το κορίτσι του βιβλίου, η ατμόσφαιρα των 60s, η απαράμιλλη ομορφιά τους που έχει ήδη αρχίσει να ξεθωριάζει συγκρατώντας μονάχα κάτι αναμνήσεις διακοσμητικού τύπου, σκόρπιες πόζες και φθαρμένες συνόψεις. Ο καινούργιος κόσμος πολύ αργότερα θα επιβεβαιώσει την αβάσταχτή του ελαφρότητα, κινηματογραφική και αυτή. Ο κόσμος του Φ. Ράφαελ διαθέτει οικήματα σε στιλ a prairie, κάπως απομονωμένα, με επικλινείς στέγες, ευρύχωρους κήπους και ένα μεγάλο ορθογώνιο παράθυρο. 

Είναι να απορεί κανείς αν τάχα το πανέμορφο κορίτσι του εξωφύλλου των εκδόσεων Βακχικόν διαθέτει έστω μια ελάχιστη συναίσθηση της τόσης ομορφιάς του. Αν την ώρα που ταξιδεύει σε κάποιο προάστιο, με την καρδιά της ελεύθερη, αν προφέρει με κυνισμό ή πίκρα τα λόγια της έξοχης μετάφρασης της Πηνελόπης Ζαλώνη που με ξεχωριστή φροντίδα μεταφέρει στη δική μας συνείδηση τις αυταπάτες ενός ολόκληρου, άλλου κόσμου. Ρυθμική, στακάτη, εντατική, αφήνοντας υπαινιγμούς με τα σημεία της στίξεως, μικρές ανάσες, ευεργεσίες του λόγου όταν καθίσταται προφορικός και ανθρώπινος, στα πρότυπα ενός πρωτόπειρου τραγουδιού. Η μεταφραστική επάρκεια της έκδοσης συνίσταται στη δυνατότητα αυτού του ξεφτισμένου κόσμου να προβάλλεται ξανά με τη γλαφυρή και νευρώδη ορολογία της αποτυχίας του, την ευτυχία του που δεν κατορθώνεται και το όραμα του καινούργιου Άμλετ που αντικρίζει ακόμη καπνούς και αίματα από έναν μεγάλο και οδυνηρό πόλεμο. Ψυχραιμία φωτογραφική και η αλήθεια της ζωής αρκούν ως συστατικά στοιχεία για να μεταδώσουν ψυχή και παλμό στο μυθιστόρημα του Ράφαελ. Όλα υπηρετούν τη ζωή και την εποχή της, τόπους-τόπους υπάρχει όση ποίηση απαιτείται για να λάμψει η ομορφιά. Ναι, darling, αυτή που μπορεί και υπάρχει στις πανομοιότυπες εργατικές κατοικίες του Ίπσουιτς, με τα μοντέρνα σαλόνια, τα φωτιστικά από πρεσαριστό μέταλλο, την γραφικότητα, την γραφικότητα των κατοικιών τύπου Μέγιερ, την πριονωτή κάτοψη από καπνισμένες στέγες. 

Στο μυθιστόρημα του Ράφαελ η λέξη αγαπημένη διαθέτει μια μελαγχολία, αντίστοιχη με την σπαραχτική ζωή εκείνης της ολόχρυσης γενιάς που περνά ταπεινωμένη σήμερα το κατώφλι της νέας χιλιετίας. Λίγος ηρωισμός και η κούραση στα πορτραίτα του Φρέντερικ Ράφαελ, στον τρόπο που τελείται το μυστήριο του έρωτα, στις γρήγορες τροχιές. Σκόρπια χαρτιά, τζάγκουαρ, σκοτεινές παμπ, παράταιρες συνευρέσεις, καταστροφές. Ο συγγραφέας ακολουθεί έναν ολόκληρο κόσμο ως τη φθορά του, ο κόσμος του κυκλωτικός, κόσμος που αλλάζει σε αυτό που σήμερα ο αιώνας μας σφραγίζει. 

Πώς τελειώνουν οι ανθρώπινες ιστορίες; Τι πάει να πει μοιραίος ή κρίσιμος δρόμος ή το πεπρωμένο μιας ψυχής; Μα η απάντηση περιέχεται σε όσα δεν εκφέρουν οι ήρωες του Φρέντερικ Ράφαελ. Στις φιγούρες μιας αθωότητας, ζωγραφισμένης με ιταλικά σανδάλια και ολόχρυσες αλογοουρές. Στα αγόρια που πολύ αργότερα θα γίνουν πρωταγωνιστές στον φλεγόμενο κόσμο του Μισέλ Ουέλμπεκ, στα αγόρια που χάνονται ανάμεσα σε στατιστικές και μυρωδιές από μαγειρεμένο μπέικον μες στην καρδιά του μικρού διαμερίσματος. Βαθιά μες στους χαρτοφύλακες εκείνων των νέων που κυλούν σαν αίμα μες στις φλέβες της έξαλλης πολιτείας. Ναι, darling, η απάντηση περιέχεται εκεί ακριβώς. Στο μέτρο και το ρίσκο μιας προφορικότητας που δεν αφαιρεί παρά ενσωματώνει στη μετάφραση αυτών των ζωών, κάτι από την ψυχική λειτουργία και ίσως τα απόφωνα μιας συναρπαστικής εποχής. Εμπρός από τα φώτα εκείνου του θεάτρου που διαλύεται οι γνώριμοι παλιάτσοι που περνούν και χάνονται, που κερδίζουν και χάνουν τις ζωές τους στο ωραίο και αμετάκλητο κύλημα του χρόνου. Πάντα εμείς.

Ο ρυθμός και η εποχή του. Αυτό είναι το μεγαλείο της έκπληξης των εκδόσεων Βακχικόν που φτάνει στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Η μετάφραση της Πηνελόπης Ζαλώνη συνιστά το άλλο σπουδαίο γεγονός αυτού του μυθιστορήματος. Αυτή η εποχή, με τη μελωδία και τις κραυγές της, είναι η Αριάδνη του Φρέντερικ Ράφαελ, από τα δικά της χέρια κρατιέται ο μίτος του. Γραμμένο για όμορφα κορίτσια. Για σπουδαία χρόνια που κάηκαν.