Χάρτινα τουφέκια

Στον Κήπο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών μια καλοκαιρινή βραδιά ο Τίτος Πατρίκιος και η Κική Δημουλά συζητούν με τον πανεπιστημιακό και ποιητή Νάσο Βαγενά

Γιατί γράφουμε; Είναι πιο σημαντική η ποιητική έμπνευση ή μήπως η σκληρή δουλειά; Οι ερωτήσεις για την ποίηση άστραψαν στη ζεστή βραδιά. Κόσμος πολύς, οκλαδόν, ηλικίες αναπάντεχες, προσηλωμένοι. Καθόμαστε στο γκαζόν, στον αμφιθεατρικό κήπο του Μεγάρου Μουσικής, σαν να είμαστε στη Ν. Υόρκη, σχολιάζει ο Γ.Ψ., ποιητής με φρέσκια ακόμα την καινούργια του συλλογή που κυκλοφόρησε από τον Ίκαρο.

Οι περισσότεροι εδώ θα είστε ποιητές, υποθέτει η Κική Δημουλά, ανάβει το τσιγάρο της δίπλα στον Τίτο Πατρίκιο και τον Νάσο Βαγενά, ανήμερα στα 80στά της γενέθλια, και στρέφεται στον κόσμο γύρω της που συντελεί «στο να μην είναι τα γενέθλιά της μελαγχολικά».

Πώς γράφετε τα ποιήματά σας; «Το απολαμβάνω και με βασανίζει» λέει ο Πατρίκιος που έρχεται από μακριά, από εξορίες σε Μακρόνησο και Αϊ-Στράτη, «θέλω να πω κάτι που δεν έχει φωτίσει κανείς άλλος» λέει η Δημουλά. Ποιους ποιητές εκτιμάς, ποιους θαυμάζεις, ποιους ζηλεύεις; Αναγνωρίζει η γενιά σας κάποιους νεότερους ποιητές; Αισθάνεστε ότι υπάρχει πτώση της ποιητικής γλώσσας; Τι συμβουλεύετε τους νέους; «Να δυσπιστούν απέναντι σε αυτό που κάνουν»… «Το φθαρμένο μάς βολεύει, αλλά πρέπει να το υπερβούμε». Τα κεντρικά θέματα της ποίησης: ο χρόνος, ο έρωτας, ο θάνατος γυρίζουν τους δύο ποιητές στο παρελθόν τους, στις εποχές που ο κόσμος «ήθελε να απορρίψει το παρόν για να έρθει το φωτεινό μέλλον, το αύριο που τραγουδάει... Νομίζαμε ότι μπορούσαμε να κυβερνήσουμε τον χρόνο, αλλά δεν γίνεται. Ο τίτλος μάλιστα του επόμενου βιβλίου μου θα είναι “Συγκατοίκηση με το παρόν”» εξομολογείται ο Τίτος Πατρίκιος.

Η ποιήτρια επιστρέφει στο σύζυγό της: «Η συνέχεια του ξεκινήματος της ποίησής μου οφείλεται στον Άθω Δημουλά. Εξακολουθούσα να είμαι ποιήτρια για να του αρέσω… Έγραψα ποιήματα για να γνωρίσω τον έρωτα. Ήταν η μόνη ασφαλής οδός». Ποιο θα είναι το μέλλον της ποίησης στην ηλεκτρονική εποχή; «Δεν μπορώ να προφητεύσω… Θα επιτευχθεί από κόσμο πιο ευέλικτο σε ψυχισμό…» λέει η Δημουλά, μια πρόταση που μου φάνηκε σαν ο απόηχος της ειρωνείας του Καβάφη που, όπως μας είχε αποκαλύψει νωρίτερα, «δεν αντιγράφεται αλλά νομίζω ότι την έχω».

Μια ώρα αργότερα κανείς μας δεν έχει κουνηθεί. Το αύριο, κι ας λένε οι ποιητές «δεν υπάρχει γιατί δεν έχει συμβεί», βαραίνει πάνω μας. Η πόλη εκεί έξω νιώθει την ανάγκη να απελευθερωθεί από τα δεσμά μιας πραγματικότητας που συνθλίβει. Νιώθω σαν ο κόσμος αποκαρδιωμένος να ζητάει από τους δύο αγαπημένους ποιητές να δώσουν μορφή στο διάχυτο που συμβαίνει. «Θα γίνουμε κάποτε Ευρώπη;» διαβάζει τη σκέψη μας ο Νάσος Βαγενάς «ή μετά από αυτή την κρίση θα γίνουμε μια χώρα τριτοκοσμική;». Θα γίνουμε; Κρατάμε την αναπνοή μας. «Ελπίζω ότι κάποια στιγμή θα πάψουμε να είμαστε τριτοκοσμική χώρα. Υπό μία έννοια, μέχρι τώρα ποτέ δεν πάψαμε να είμαστε». Άλλωστε «κανένας στίχος δεν ανατρέπει καθεστώτα» μας υπενθυμίζουν. Τα ποιήματα, «χάρτινα τουφέκια», λειτουργούν μόνο στις συνειδήσεις.