Ο Ody Icons λίγο πριν την πρώτη μεγάλη δισκογραφική του δουλειά μιλά στην ATHENS VOICE για όλα, αλλά κυρίως για τη συμπερίληψη στην Τέχνη επί του πρακτέου
Λίγο πριν συναντηθούμε με τον Ody Icons, (κατά κόσμον Οδυσσέας Κωνσταντίνου) κάπου στο Θησείο, θυμάμαι τι σκεφτόμουν την πρώτη φορά που είχα δει δουλειά του. Σπουδαία φωνή, αλλά όχι μόνο τραγουδιστής. Τρομερή κίνηση, αλλά όχι μόνο περφόρμερ. Με έναν τρόπο άνθρωπος της εποχής του, αλλά και πάλι όχι ακριβώς. Με σιγουριά πάντως, όχι παρτάκιας καλλιτέχνης και όχι μόνο μία διάσταση και μία ανάγνωση.
Όταν ξεκινάμε να μιλάμε, το αγόρι απέναντί μου, με μεταπτυχιακό στη δραματουργία και τη σκηνοθεσία θεάτρου στο Παρίσι, που θέλει κάθε κομμάτι της Τέχνης του να είναι προσβάσιμο και συμπεριληπτικό για όλ@ εκεί έξω, καταφέρνει μέσα σε μιάμιση ώρα να «ακουμπήσει» στο τραπέζι όλα τα μπαγκάζια του, χωρίς να το σπάσει.
Τη δουλειά για τον Λαπαθιώτη και τα live του, το ντεμπούτο του το 2021 με το single Working Out My Little Muscles, το άλμπουμ POLYDRAMA (2023) σε αγγλικά, ελληνικά και κυπριακά και το ρεμίξ του, τα βίντεο κλιπ του που όλα συνοδεύονται από μετάφραση στη νοηματική γλώσσα, την είσοδό του στην Kiki Music και τον νέο δίσκο που ετοιμάζει (με experimental tsifteteli, μεσογειακή ποπ και γενναίες δόσεις θεατρικότητας) και κυρίως την ολοζώντανη υπενθύμιση ότι συμπερίληψη και ασφάλεια χωρίς διαρκή φροντίδα δεν υπάρχει.
Ody Icons: Μουσική, συμπερίληψη και ένα τσιφτετέλι χωρίς καλούπια
— Τι χαρακτήρα έχει αυτό που ετοιμάζεις με την Kiki Music, δεδομένου ότι βρίσκεσαι πίσω από πολλά τραγούδια του label τόσο σε ό,τι αφορά τη μουσική όσο και τους στίχους και κατά πόσο πρέπει να περιμένουμε κάτι πιο mainstream σε σχέση με αυτό που εισπράτταμε από εσένα μέχρι τώρα;
Ό,τι έχει γίνει μέχρι τώρα, έχει γίνει πολύ οργανικά και με μια πίστη στην ορμή που υπάρχει. Δεν με ενδιαφέρει να καλουπωθώ. Είμαι ένας άνθρωπος καλυμμένος. Τι εννοώ; Έχω σπουδάσει, έχω κάνει το μεταπτυχιακό μου, είμαι από τους τυχερούς που εργάζομαι ασταμάτητα, όμως, γιατί; Όταν με ρωτάνε, ας πούμε, «με τι ασχολείσαι;», η απάντηση είναι «ασχολούμαι με το θέατρο και τη μουσική από διάφορα πόστα». Και αυτή είναι η αλήθεια. Δεν με ενδιαφέρει αυτή τη στιγμή να κάνω κάτι για να μπω στο mainstream πεδίο. Με ενδιαφέρει, όμως, αυτό που κάνω να καλύπτεται από ένα πλαίσιο στήριξης για να μη χρειαστεί να ξεπατώνομαι για να κάνω αυτό που αγαπώ και που όταν το κάνω είμαι στο κέντρο μου, νιώθω ευθυγραμμισμένος με όσα πιστεύω. Οπότε δεν θα σταματήσει τίποτα απ’ όσα συνέβαινε στ’ αλήθεια. Απλώς αυτό που ετοιμάζω τώρα ίσως να είναι λίγο πιο προσωπικό, πιο ιδιοσυγκρασιακό και το πρώτο μου πρότζεκτ που θα είναι, ως επί το πλείστον, στα ελληνικά. Η σχέση μου και με το ποιος είμαι στα ελληνικά λόγω Κύπρου. Το ξέρεις και εσύ ότι η γλώσσα αποκαλύπτει πτυχές της προσωπικότητας.
— Ναι, σαφώς, αλλά γιατί νιώθεις έτσι;
Γιατί ούτε στα κυπριακά ούτε στα αγγλικά ένιωθα ολόκληρος. Γιατί τα κυπριακά τα σταμάτησα στα 20 και τώρα είμαι πολύ μακριά από εκεί. Οπότε κάνω δρόμο για να με φτάσω και να με ξανασυναντήσω εκεί που με άφησα στα 20. Δηλαδή, οι φίλοι μου στην Κύπρο με κοροϊδεύουν, γιατί έχω χάσει την κυπριακότητά μου, αν μπορούμε να το πούμε έτσι.
— Το αξάν;
Το αξάν, τη γλώσσα, το λεξιλόγιο. Επίσης, αυτή είναι μια δουλειά που συμπεριλαμβάνει και το ερωτικό κομμάτι που είχα μια δημιουργική απόσταση από αυτό. Μέχρι τώρα δεν ένιωθα ότι είχα συμφιλιωθεί με το να εκθέτω αυτό το πεδίο της ζωής μου. Ένιωθα ότι είναι ανώφελο, ότι δεν αφορά κανέναν. Ένιωθα περίεργα να μιλάς για έρωτες, ενώ ο κόσμος καίγεται. Μέχρι ενός σημείου πιο πολύ έγραφα ποιητικής μορφής κείμενα για τον έρωτα και οι στίχοι μου αφορούσαν άλλη περιοχή. Τώρα κάπως ενώνονται κομμάτια. Την ευθυγράμμιση που σου έλεγα παραπάνω; Ε, τη βιώνω και στη ζωή μου.
— Βοήθησε καθόλου ο Λαπαθιώτης σ’ αυτό; (σ.σ.: πέρσι ο Ody είχε ενσαρκώσει τον «καταραμένο» ποιητή στο σπουδαίο πρότζεκτ της bijoux de kant, Κάπου Περνούσε Μια Φωνή)
Ο Λαπαθιώτης βοήθησε από τη μέρα που ξεκίνησα να τον διαβάζω! Αν μη τι άλλο, βοηθάει να ξέρεις ότι κάποιος έχει υπάρξει πολύ γενναίος σε εποχές που εμείς δεν τις διανοούμαστε καν! Αρκεί να σκεφτείς ότι δεν υπάρχει καν οπτικό υλικό από αυτή την εποχή. Είναι μια εποχή που πρέπει να τη φανταστείς και να την καταλάβεις μόνο μέσα από τις αφηγήσεις των ανθρώπων. Οπότε το να είναι κάποιος τόσο γενναίος και θρασύς εμένα μου φαίνεται ηρωικό. Ο ίδιος σίγουρα θα αφόριζε αυτόν τον όρο, αλλά σίγουρα βοήθησε. Βοήθησαν όλοι αυτοί που σου λένε ότι δεν είσαι ένα φύλλο που απλώς έπεσε κατά λάθος κάπου. Βοηθούν αυτές οι ιστορίες που σου λένε ότι έπεσαν κι αλλού φύλλα και κατάφεραν να γίνουν δέντρα και καρποί. Είναι καθησυχαστικό.
— Έχεις φροντιστική γλώσσα και φροντιστικές χειρονομίες στις δουλειές σου. Νομίζω είσαι ο μόνος που έχεις εντάξει τη νοηματική γλώσσα στα βίντεο κλιπ σου, είσαι πολύ προσεκτικός με τις ορολογίες...
Κοίτα, δεν αντιλαμβάνομαι τη ζωή χωρίς τη φροντίδα. Για να καταλάβεις, εγώ δεν έχω κανένα κωφό άτομο στην οικογένειά μου, δεν έχω νοηματική γλώσσα στα βίντεο κλιπ μου επειδή συνδέομαι συναισθηματικά κάπως... Έτσι αντιλαμβάνομαι τα πράγματα, έτσι αντιλαμβάνομαι τη συμπερίληψη, την κοινωνία, τη ροή της ζωής. Η μικροκοινότητα των φίλων μου λειτουργεί με αυτή τη φροντίδα, η οικογένεια μου στην Κύπρο μου την έχει δείξει αυτή τη φροντίδα εμπράκτως, δεν νιώθω οικεία στη μη φροντίδα.
— Νιώθεις να σε κοιτάνε περίεργα λόγω αυτών των θέσεων σου; Γιατί είναι θέση να πεις στον σκηνοθέτη του βίντεο κλιπ «χρυσέ μου, κάπου σκασίλα μου για την αρτιότητα του πλάνου σου, εγώ θέλω να με καταλαβαίνουν όλ@».
— Να μην μπω στον πειρασμό να σε ρωτήσω τη γνώμη σου γι’ αυτό που λένε «άλλο πράγμα ο καλλιτέχνης κι άλλο πράγμα ο άνθρωπος»;
Βοήθεια! Το συζητούσαμε προχθές με φίλους αυτό. Για το πώς είναι να βλέπεις, π.χ, μια ταινία, πριν μάθεις το τι θηριωδίες μπορεί να έχει κάνει ο δημιουργός της και πώς νιώθεις, όταν πια γνωρίζεις. Και λες ότι, ναι εντάξει, τη θαυμάσαμε τότε, συνεχίζουμε να αναγνωρίζουμε την καλλιτεχνική της αξία, αλλά δεν μπορείς να τη δεις πια με τίποτα, γιατί κουβαλάει ένα κακοποιητικό αφήγημα. Τι να σε συγκινήσει από αυτό; Δεν υπάρχει περίπτωση τώρα πια να δω το American Beauty χωρίς να ανέβουν οι ώμοι μου στα αυτιά μου, χωρίς να στεγνώσει η ψυχή μου. Το ίδιο ένιωσα και πέρσι στη Μαδρίτη, πήγα στο Μουσείο και έπεσα πάνω στον Πικάσο. Ε, δεν γίνεται. Πώς να το θαυμάσω αυτό το πράγμα;! Δεν είμαι εκεί καθόλου. Μπορώ να αντιληφθώ το καλλιτέχνημα, αλλά δεν μπορεί να με συγκινήσει. Και για ‘μένα βασική ορμή της Τέχνης είναι η συγκίνηση. Αν έχεις κακοποιήσει τόσο κόσμο, τι να μου πουν και οι πίνακες και τα τραγούδια και οι ταινίες σου όσο ψηλά κι αν έφτασες; Το ότι μπορούμε και το κάνουμε, να ξεχνάμε δηλαδή τα έργα και τις ημέρες του ανθρώπου και να θυμόμαστε τον καλλιτέχνη είναι συνεπακόλουθο του τρόπου ζωής μας. Συνεχίζουμε να συνυπάρχουμε με τον Λιγνάδη, τον Κιμούλη, τον Φιλιππίδη.... Κι αυτοί είναι εδώ μαζί μας, δεν μιλάμε για κάποιον που πέθανε πριν από 60 χρόνια.
— Γιατί πιστεύεις ότι άργησε τόσο το θέμα της ένταξής σου σε μία δισκογραφική; Ήταν θέμα ήχου; Θέμα οσμώσεων και προσωπικών κόκκινων γραμμών; Τι;
Μα, δεν έψαχνα να μπω σε μια δισκογραφική εταιρεία για να κάνω δίσκο. Έχω επιλέξει αυτόν τον δρόμο, όπου πρέπει να κάνεις κάτι παράλληλα για να συντηρείσαι. Επειδή τα τελευταία τρία χρόνια δούλευα με την Τάμτα, κάνουμε πολύ ωραία παρέα και... συμπαθιόμαστε –αυτό είναι το αστείο μας- όταν ξεκίνησα να φτιάχνω αυτά τα τραγούδια, είπα ΟΚ. Είναι συνεργάτες μου και μπορεί να μην ταιριάζω ακριβώς στην Kiki που έχει ένα πιο ευρωπαϊκό προφίλ, αλλά είναι άνθρωποι που με ξέρουν. Έστειλα, λοιπόν, ένα τραγούδι, τους άρεσε, αποφάσισαν κι αυτοί να κάνουν λίγο χώρο στην Kiki που να μπορεί να υπάρξει αυτός ο ήχος, τα βρήκαμε στις δημιουργικές συζητήσεις και στο συμβόλαιο, ήταν πολύ ανοιχτοί και στο κομμάτι της προσβασιμότητας, οι άνθρωποι που είναι εκεί έχουν τρελή όρεξη για δουλειά, οπότε κουμπώσαμε.
Ε, έχω μια τάση προς λαϊκούς ήχους. Της ανατολικής Μεσογείου που έχουν ένα ποπ στοιχείο. Εμείς θέλαμε να δούμε πώς μπορεί το τσιφτετέλι να έχει ένα texture που να ακούγεται και να σε γοητεύει, να μην το απορρίπτεις, αλλά να το ακούς στα κρυφά. Εντόπισα και έναν συνεργάτη –τον Άγγελο Κράλη, έναν φανταστικό καλλιτέχνη- που το κατάλαβε αυτό, ότι, ναι μπορεί να κινείται και στη mainstream περιοχή, αλλά ο ήχος είναι λαϊκός. Ο Άγγελος επειδή είναι και εικαστικός και μουσικός, με βαθιά παιδεία, βρήκα καταφύγιο και ησυχία στη συνεργασία μας. Τα studio sessions μας είναι ένα δώρο! Έχει μπει αγάπη και κόπος σε όλο αυτό και συναντηθήκαμε στο λαϊκό κομμάτι, γιατί και αυτός έχει ένα πεδίο έρευνας με την αναλογική μουσική. Οπότε όλος ο δίσκος είναι αναλογικά φτιαγμένος, έχει κάτι crafting, που το κάνουν πιο ζωντανό και τρισδιάστατο που μας εκφράζει.
— Ελληνικά;
Θα σου πω ως επί το πλείστον και θα σας αφήσω να το ανακαλύψετε!
— Έχεις δουλέψει και ως καθηγητής φωνής. Μπαίνεις στον πειρασμό να βγάζεις συμπεράσματα από τη φωνή ενός ανθρώπου;
Ντρέπομαι που το λέω, αλλά ναι. Όχι κριτικά, αλλά κάπως βάσει της ιστορίας που με βάζει να πλάσω η φωνή του. Κοίτα, κατανοούμε πράγματα από τη φωνή των ανθρώπων, αλλά είναι κάτι που μας συμβαίνει αυτόματα. Επίσης, έχω πιάσει τον εαυτό μου ελαφρώς...
— Προκατειλημμένο;
Προκατειλημμένο όχι ακριβώς, αλλά ελαφρώς παρεμβατικό τύπου «τι συμβαίνει με τη φωνή σου;». Έχω στείλει κόσμο στον γιατρό, δηλαδή...
— Πες το μου αυτό! Δηλαδή;
Ρε παιδί μου, αν ακούσω ότι μια φωνή είναι τραυματισμένη και ο άλλος σου λέει «έτσι είναι η φωνή μου», ε, αγάπη δεν είναι έτσι η φωνή σου. Έχεις κάτι και πρέπει να το δεις. Και τις περισσότερες φορές είναι όζοι ή κάλοι... Γιατί αυτά εμποδίζουν τον αέρα να βγει, οπότε βγαίνει η φωνή πιο θαμπή, με λιγότερο μέταλλο. Και επειδή από πολύ μικρή ηλικία ήμουν σε χορωδία, σε περιβάλλον πολύ φροντισμένο και πολύ αγαπητικό που η φωνή είναι μέρος του ποιοι είναι οι άνθρωποι δίπλα σου, γύρω σου, κάπως έτσι έμαθα να βλέπω τον κόσμο, μέσα από τη φωνή. Και έτσι έχω μάθει να επικοινωνώ και τον δικό μου κόσμο προς τους άλλους. Ας πούμε, τις μέρες που η φωνή μου είναι κάπως, εμένα κλονίζεται μέσα μου κάτι υπαρξιακό. Για να διδάξεις, πρέπει να κάνεις χώρο, ώστε να υπάρξει και ο άλλος. Και για να τραγουδήσεις, πρέπει να τονώσεις αυτό που είσαι για να σταθείς απέναντι σε 100-200 άτομα. Ήταν πολύ αντικρουόμενο όλο αυτό και πρακτικά αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο σταμάτησα τη διδασκαλία.
— Είσαι ένα πλάσμα που κινείται στο πεδίο – τι λες σε ανθρώπους που έρχονται στα λάιβ σου και να έχουν περάσει δύσκολα με κάποια από τις ταυτότητές τους;
Πρόσφατα ξεκίνησα μαθήματα κουνγκ – φου. Ένιωσα την ανάγκη να συμφιλιωθώ με τη βία που προκύπτει από ‘μένα ως απάντηση στη βία που δέχομαι. Γιατί για πάρα πολλά χρόνια έχω καταφέρει σε πολύ μεγάλο βαθμό να εκλογικεύσω και να τοποθετήσω κάπου, να κατανοήσω –που να πάρει η ευχή!- από πού πηγάζει η βία που δέχομαι, η βία που δέχονται τα κουίρ άτομα, όλη αυτή η βία που δέχονται οι γυναίκες, οι πρόσφυγες και οι μετανάστες. Υπάρχουν πολλές μελέτες που μπορεί να διαβάσει κανείς για να καταλάβει, αλλά το βίωμα την ώρα που σε κυνηγάνε και ψάχνεις καταφύγιο, συγνώμη, αλλά αυτό το καταφύγιο δεν είναι η λογική. Γιατί αν εσύ εκείνη την ώρα προσπαθείς να εκλογικεύσεις το Τέρας που σε πλησιάζει για να σε δείρει, να σε μαχαιρώσει, να σε τσακίσει, δεν θα βγεις από εκεί ζωντανός.
Κι ο Ζακ προσπαθούσε να εξηγήσει σε αυτούς που τον έδειραν μέχρι θανάτου ότι τον κυνηγάνε. Με όρους λογικής προσπάθησε και φυσικά δεν τα κατάφερε. Και έχω αποφασίσει αυτό που λέει one day I wake and I chose violence. Ως άνθρωπος και ως όριο. Ως καλλιτέχνης επιλέγω τα live μου, η μουσική μου, η φωνή μου, οι επιλογές μου, ο τρόπος που άγομαι και φέρομαι μέσα στη ζωή να είναι το ψέκασμα ενός πολύ ωραίου και καθησυχαστικού αρώματος. Κάπως να μαλακώνει η ψυχή μας εκείνη τη ώρα. Δεν το κάνω γιατί με αυτό νιώθω καλύτερα. Το κάνω γιατί αυτό έχω μάθει να κάνω και σε αυτό πιστεύω, στην έννοια της κοινότητας και της αλληλοφροντίδας.
Από τον Γιώργο Ζαμπέτα στο Happening, τους Magic De Spell και τη Rockarolla. Θυμάται το καλοκαίρι που ξεκίνησαν όλα και μιλά για μια ζωή που κύλησε ολόκληρη μέσα στη μουσική
Για περισσότερα από σαράντα χρόνια, σε ένα κτίριο στην κορυφή της Αγίας Παρασκευής, λειτουργούσε ο μοναδικός πυρηνικός αντιδραστήρας της Ελλάδας. Η ATHENS VOICE μπήκε στον χώρο.
17°
