Θέατρο Αλκμήνη: Η σάτιρα του Μαγιακόφσκι συναντά τον καθρέφτη της σύγχρονης γραφειοκρατίας

Η παράσταση «Το μπάνιο» του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι παρουσιάζεται στο θέατρο Αλκμήνη σε σκηνοθεσία του Μαξίμ Σπηλιώτης Γκοντορόζα, σε επιμέλεια κειμένου από τη Σήλια Μαυρομάτη και μουσική του Nick Zisou. 

«Το μπάνιο» του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι στο θέατρο Αλκμήνη

Όταν ο Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι έγραψε «Το μπάνιο» το 1929, κατάφερε να συμπυκνώσει σε ένα κείμενο όλη την εκρηκτική ορμή της ρωσικής πρωτοπορίας αλλά και τη βαθιά απογοήτευση από τη σταδιακή επικράτηση της γραφειοκρατικής ακινησίας. Η πρεμιέρα του έργου, τον Ιανουάριο του 1930, στο Θέατρο «Το Σπίτι του Λαού» στο Λένινγκραντ προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και οξύτατες επιθέσεις από τον Τύπο και την Ένωση Προλεταριακών Συγγραφέων, σφραγίζοντας την οριστική ρήξη του ποιητή με το κατεστημένο της εποχής του. Σχεδόν έναν αιώνα μετά, το θεατρικό αυτό κείμενο παραμένει εκπληκτικά ζωντανό, λειτουργώντας ως μια αιχμηρή, γκροτέσκα κριτική της πολιτικής υποκρισίας και της κοινωνικής αδράνειας.

Το κεντρικό πρόσωπο του έργου είναι ένας ιδεαλιστής Επιστήμονας, ο οποίος καταφέρνει να κατασκευάσει μια λειτουργική χρονομηχανή, φιλοδοξώντας να ανοίξει έναν δίαυλο επικοινωνίας με το αύριο. Ωστόσο, η εφεύρεση αυτή έρχεται αντιμέτωπη με τον τοίχο ενός δυσκίνητου και αδιάφορου γραφειοκρατικού μηχανισμού. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκεται ο πομπώδης κύριος Πρόεδρος, πλαισιωμένος από παράγοντες και διοικητικά γρανάζια που ενδιαφέρονται αποκλειστικά για τη διατήρηση των προνομίων και της κοινωνικής τους εικόνας. Μέσα σ’ έναν δαιδαλώδη λαβύρινθο αρμοδιοτήτων, η ευθύνη μετατοπίζεται συνεχώς από γραφείο σε γραφείο και από υπογραφή σε υπογραφή, μετατρέποντας το «δεν είναι δική μου αρμοδιότητα» σε κυρίαρχη στάση ζωής. Αυτή η τακτική αποποίησης της ευθύνης είναι τόσο έντονη, που φτάνει να θέτει σε άμεσο κίνδυνο ακόμα και ανθρώπινες ζωές.

​Στη νέα σκηνική ανάγνωση που παρουσιάζεται στο Θέατρο Αλκμήνη, ο Μαξίμ Σπηλιώτης Γκοντορόζα υπογράφει τη μετάφραση, τη διασκευή και τη σκηνοθεσία της παράστασης. Η σκηνοθετική του προσέγγιση αντλεί έμπνευση από τη λαϊκή σλαβική παράδοση των «σκαμαρόχ», αξιοποιώντας παράλληλα τις τεχνικές του σωματικού θεάτρου και τη δημιουργική χρήση του φωτός. Μ’ αυτόν τον τρόπο, στήνεται επί σκηνής ένας κόσμος όπου η εξουσία έχει απολέσει κάθε ηθικό έρεισμα. Μέσα από τη διαρκή σύγκρουση ανάμεσα στον γραφειοκράτη που παραμένει αιχμάλωτος του παρόντος και στον οραματιστή που διεκδικεί μια αλλαγή, το γέλιο μετατρέπεται σε φιλοσοφικό και κριτικό εργαλείο, αναδεικνύοντας την απόσταση ανάμεσα στην υφιστάμενη πραγματικότητα και σε αυτό που οφείλει να είναι η κοινωνία.

Η παράσταση στηρίζεται στη δυναμική παρουσία μιας συμπαγούς ομάδας ηθοποιών, την οποία απαρτίζουν αλφαβητικά οι Θωμάς-Ερνέστο Γερούλης, Νικόλαος Ζήσου, Σάκης Παπαδόπουλος, Νικολέτα-Καλυψώ Ρουπάκα, Γιώργος Σατιλμής, Λήδα Φόστερ και Λένα Χερουβείμ. Με συντονισμένο ρυθμό, σωματική ακρίβεια και αδιάκοπη ενέργεια, οι ερμηνευτές ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ενός κειμένου που ζητά τη μετάβαση από το παράλογο κωμικό στοιχείο στο βαθιά υπαρξιακό. Οι χαρακτήρες που υποδύονται συμπλέκονται στη σκηνή, μετατρέποντας τον χώρο σε έναν ζωντανό οργανισμό όπου το γέλιο δεν λειτουργεί ως απλή εκτόνωση, αλλά ως μέσο εμβάθυνσης στα νοήματα του έργου.

Τον ατμοσφαιρικό χαρακτήρα της παραγωγής συμπληρώνει η πρωτότυπη μουσική που συνέθεσε ο Nick Zisou, η επιμέλεια κειμένου από τη Σήλια Μαυρομμάτη, καθώς και ο εικαστικός σχεδιασμός των σκηνικών και κοστουμιών από την ομάδα ΑΑΑ.

ΙΝFO
Παραστάσεις Δευτέρα στις 21:00