Grotowski-Next Questions. Κοιτώντας προς το Μέλλον

Mε το διεθνές εκπαιδευτικό πρόγραμμά του, αφιερωμένο φέτος στον Πολωνό σκηνοθέτη Γιέρζι Γκροτόφσκι, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών έγινε και πάλι ένας δυναμικός, συλλογικός χώρος για τους νέους, όπου το σώμα και το πνεύμα, η φύση και το θέατρο συνδιαλέχτηκαν δημιουργικά.

Τέσσερα χρόνια συνεισφοράς

Με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Grotowski-Next Questions/ Grotowski-Επόμενες Ερωτήσεις στους Δελφούς, που διεξήχθη από τις 7 ως τις 10 Ιουλίου, σε συνδιοργάνωση του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και του Ινστιτούτου Γκροτόφσκι του Bρότσλαβ της Πολωνίας, ολοκληρώνεται ένας πρώτος τετραετείς κύκλος εκπαιδευτικών προγραμμάτων για σπουδαστές δραματικών σχολών, νέους ηθοποιούς και σκηνοθέτες, αφιερωμένος σε μεγάλους σκηνοθέτες του παγκόσμιου θεάτρου, μάστορες στην τέχνη του ηθοποιού.

Ξεκινώντας το 2018 με το αφιέρωμα στον Θεόδωρο Τερζόπουλο, «Η Επιστροφή του Διόνυσου», συνεχίζοντας το 2019 με το αφιέρωμα στον Eugenio Barba, «Οντίν και Διόνυσος - Το Πνεύμα του Εργαστηρίου», το 2021 στο Ρώσο Anatoli Vassiliev, «Ο Ανατόλι Βασίλιεφ στους Δελφούς», και φέτος στον Jerzy Grotowski, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών έδωσε την ευκαιρία σε πολλούς νέους να γνωρίσουν διαφορετικά συστήματα υποκριτικής και προσεγγίσεις στο ρόλο που μπορεί να παίξει ένας ηθοποιός στην τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα όπου ζει και δημιουργεί, αλλά και στη διαμόρφωση του μέλλοντος, ως φορέας μνήμης και ιστορίας, ως κοινωνός ιδεών και συναισθημάτων, ως αναμεταδότης ερωτημάτων και οραμάτων, ως ζωντανός μάρτυρας της αξίας που έχει το ανθρώπινο σώμα και η φωνή.

Κάθε φορά και με κάθε αφιέρωμα σε έναν πρωτεργάτη του θεάτρου και της τέχνης του ηθοποιού, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο των Δελφών μετατρεπόταν σε μια κυψέλη ιδεών και πρακτικών του θεάτρου. Μακριά από τις υψηλές ταχύτητες της καθημερινότητας, τις πιέσεις του επαγγελματικού ανταγωνισμού και τις σειρήνες της κουλτούρας της διασημότητας, διαμόρφωνε ένα ζωντανό, δυναμικό, συλλογικό χώρο, όπου το σώμα, το πνεύμα, η φύση και ο ανθρωπογενής πολιτισμός συνεργάζονταν για αυτό που έρχεται, περνώντας μέσα από το παρελθόν, την ιστορία και τη μνήμη.

Grotowski-Next Questions/Grotowski-Οι Επόμενες Ερωτήσεις

Tο φετινό εκπαιδευτικό πρόγραμμα Grotowski-Next Questions/ Grotowski-Επόμενες Ερωτήσεις βασίστηκε στις μεθόδους εργασίας ηθοποιών και ομάδων που συνεργάζονται με το Ινστιτούτο Grotowski στο Βρότσλαβ της Πολωνίας. Στόχος ήταν να δημιουργήσει ο κάθε εκπαιδευόμενος το δικό του «Σύνταγμα», τους θεμελιώδεις νόμους και τις αρχές του σώματός του (αυτό που ο Jaroslaw Fret, διευθυντής του Ινστιτούτου Grotowski, ονομάζει «Body Constitution»).

Πιο συγκεκριμένα, 41 νεαροί ηθοποιοί, σκηνοθέτες και σπουδαστές των Δραματικών Σχολών του Ωδείου Αθηνών, του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, του Εθνικού Θεάτρου, του Θεάτρου Τέχνης και του Νέου Ελληνικού Θεάτρου Γιώργου Αρμένη, συμμετείχαν σε εργαστήρια με τους Jaroslaw Fret, Przemysław Wasilkowski, Aleksandra Kotecka και Tomasz Wierzbowski, παρακολούθησαν παρουσιάσεις μεθόδου εργασίας, εκπαιδευτικά ντοκιμαντέρ και βιντεοσκοπημένες τις ιστορικές παραστάσεις Ακρόπολις και O Αλύγιστος Πρίγκηπας, σε σκηνοθεσία Jerzy Grotowski.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα συμπλήρωσε η περφόρμανς-εγκατάσταση Crumbs της ηθοποιού Μonika Wachowicz σε συνεργασία με τον Jarosław Fret, ένα πρότζεκτ σε εξέλιξη για τη θέση της γυναίκας στη μετα-κομμουνιστική εποχή. Με φόντο την πρόσφατη απαγόρευση των αμβλώσεων στην Πολωνία, που αντανακλά τη γενικότερη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου στη χώρα, το Crumbs διερευνά το συνεχιζόμενο αγώνα της για ελευθερία και σωματική και πνευματική αυτονομία. 

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με έναν κύκλο διαλέξεων, με θέμα «Grotowski. Σώμα και Μνήμη» και ομιλητές από την Ελλάδα (Γιώργος Ζαμπουλάκης, Γιώργος Σαμπατακάκης, Πηνελόπη Χατζηδημητρίου), την Πολωνία (Jaroslaw Fret, Przemyslaw Wasilkowski) και την Αμερική (Jairo Cuesta, James Slowiak). Την ημερίδα έκλεισε ο σκηνοθέτης Θεόδωρος Τερζόπουλος με μια παρέμβαση που τόνισε τις κοινωνικές προκλήσεις για τις νέες θεατρικές γενιές και τις ευθύνες τους για το μέλλον. 

Εν κατακλείδι

Στους κλειστούς και στους ανοιχτούς χώρους του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών－από τις αίθουσες συσκέψεων και εργαστηρίων μέχρι το αίθριο του Κέντρου, τους κήπους του και το υπαίθριο θέατρο Φρύνιχος－οι νεαροί συμμετέχοντες έγιναν μέρος αυτής της αρμονικής συμβίωσης του ανθρωπογενούς και του φυσικού περιβάλλοντος που χαρακτηρίζει το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών: Η υψηλή αισθητική και οι αισθήσεις, η φύση, ο πολιτισμός και ο άνθρωπος αποκαλύφθηκαν για μια ακόμα φορά ως ο πιο δημιουργικός και ουσιαστικός δρόμος για το μέλλον του θεάτρου και όχι μόνο.

Tα εκπαιδευτικά προγράμματα του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών, από το 2018 ως σήμερα, δημιουργούν τις προϋποθέσεις και τις πρόσφορες συνθήκες για να διερευνηθεί το πνευματικό μοντέλο που προωθείται παγκοσμίως και να αναζητηθεί μέσω του θεάτρου η καθετότητα, αυτή η βαθιά πορεία μέσα στην ιστορία του πολιτισμού.

Χωρίς αυτή την καθετότητα η κουλτούρα χάνει το βάθος της και γίνεται μια επιφάνεια όπου όλα είναι ανταλλάξιμα γιατί μετριούνται σε νούμερα. Χωρίς αυτή την καθετότητα, δεν καλλιεργείται αλλά χάνεται ένα βασικό ζητούμενο στη θεατρική εκπαίδευση: Να δημιουργήσει έναν τύπο ηθοποιού που με τα πολύτιμα εργαλεία της τέχνης του να μπορεί να πάρει ενεργό, παρεμβατικό μέρος σε διαδικασίες, αναζητήσεις και εγχειρήματα στον καλλιτεχνικό και στον κοινωνικό χώρο. Αυτό το ζητούμενο έχει υπηρετήσει το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών στα χρόνια της λειτουργίας του και στα εκπαιδευτικά του προγράμματα-αφιερώματα σε μεγάλους σκηνοθέτες του θεάτρου. Περιμένουμε με χαρά τη συνέχεια.