Η δημοκρατία που δεν κληρονομείται αλλά κατακτάται καθημερινά και οι ευθύνες του πολίτη
Ο Παρθενώνας θεωρείται το σύμβολο της Δημοκρατίας.
Ο Κλεισθένης, ~ 570 – 507 Π.χ. ο λεγόμενος πατέρας της δημοκρατίας, μετέτρεψε την παραδοσιακή αθηναϊκή διακυβέρνηση, που ελεγχόταν από τις κυρίαρχες φυλές, στην πρώτη κυβέρνηση «του λαού», τη Δημοκρατία.
Αβραάμ Λίνκολν: Δημοκρατία είναι η κυβέρνηση του λαού, από τον λαό, για τον λαό.
-Περίανδρος: Δημοκρατία κρείτον τυρρανίδος.
-Θουκυδίδης: Εγίγνετό τε λόγω μεν δημοκρατία, έργω δε υπό του πρώτου ανδρός αρχή. Έγινε Δημοκρατία (στην Αθήνα) αλλά «εν έργω» -στην πράξη- ήταν ενός ανδρός αρχή. ( του Περικλέους).
-Δημόκριτος: Οικήιον ελευθερίης παρρησίη. Οικία της ελευθερίας είναι η παρρησία (ελευθεροστομία).
Publilius Syrus: Ubi dubium ibi libertas.Όπου αμφισβήτηση, εκεί ελευθερία.
-Αριστοτέλης: Ου γαρ ο δικαστής, ουδ’ ο βουλευτής, ουδ’ ο εκκλησιαστής άρχων εστί, αλλά το δικαστήριον, η βουλή και ο δήμος.
-Τζων Κένεθ Γκάλμπρειθ: Δημοκρατία υπάρχει εκεί όπου ένας πολίτης έχει το δικαίωμα να πει ελεύθερα πως δεν υπάρχει Δημοκρατία.
Με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης στις 8 Νοεμβρίου 2007, η 15η Σεπτεμβρίου εορτάζεται ως Διεθνής Ημέρα Δημοκρατίας. Η 15η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη ως Διεθνής Ημέρα Δημοκρατίας, μια ημέρα αφιερωμένη στην υπενθύμιση ότι η δημοκρατία δεν είναι ένα δεδομένο και αμετάβλητο πολιτικό καθεστώς, αλλά ένας διαρκής αγώνας για ελευθερία, ισότητα, δικαιοσύνη και ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Η λέξη δημοκρατία είναι σύνθετη, ελληνική: δῆμος και κράτος. Δηλώνει την εξουσία του δήμου, δηλαδή των πολιτών. Η καινοτομία της αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας δεν ήταν απλώς ότι έδωσε στους πολίτες τη δυνατότητα να ψηφίζουν. Ήταν κυρίως η ιδέα ότι ο άνθρωπος μπορεί να συμμετέχει στη διαμόρφωση και την θέσμιση των νόμων και των αποφάσεων που καθορίζουν τη συλλογική του ζωή.
-δημοκρτία, ἡ, δημοκρατικό πολίτευμα, λαϊκή διακυβέρνηση. Η λέξη αναφέρεται από τον Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη τον 5ο αιώνα π.Χ.
Από τότε μέχρι σήμερα η δημοκρατία διήνυσε έναν μακρύ και δύσβατο δρόμο. Η σύγχρονη δημοκρατική αντίληψη διεύρυνε αποφασιστικά την έννοια του πολίτη, κατοχύρωσε τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα ενώπιον του νόμου, την ελευθερία της έκφρασης, την ανεξαρτησία των θεσμών και την προστασία των μειονοτήτων.
Η Δημοκρατία απειλείται και όταν η αλήθεια υποχωρεί μπροστά στην παραπληροφόρηση, όταν η πολιτική μετατρέπεται σε φανατισμό, όταν ο διάλογος αντικαθίσταται από την ύβρη, όταν ο πολίτης παύει να ενδιαφέρεται για τα κοινά και όταν η εξουσία παύει να λογοδοτεί.
Γι’ αυτό η δημοκρατία χρειάζεται δημοκρατικούς, ενεργούς πολίτες. Δεν αρκούν οι θεσμοί, χρειάζεται παιδεία, κριτική σκέψη, ανεκτικότητα στη διαφορετική άποψη και, πάνω απ’ όλα, συνείδηση ευθύνης.
Η σημαντικότερη υπενθύμιση της ημέρας βρίσκεται στην ίδια την ελληνική λέξη. Δημοκρατία σημαίνει ότι η πολιτική εξουσία δεν ανήκει στους λίγους, αλλά στον δήμο και ο δήμος δεν είναι ένα πλήθος ανθρώπων, αλλά μια κοινωνία πολιτών που αναλαμβάνουν την ευθύνη της κοινής τους μοίρας.
Η δημοκρατία δεν κληρονομείται. Κατακτάται και ανανεώνεται καθημερινά.
Η δημοκρατία δεν είναι απλώς το δικαίωμα να εκλέγουμε εκείνους που θα μας κυβερνήσουν, είναι η καθημερινή άσκηση της ελευθερίας, της ευθύνης και του σεβασμού προς τον άλλον. Γιατί, όταν ο πολίτης παύει να σκέπτεται ελεύθερα, η δημοκρατία μπορεί να διατηρεί τους θεσμούς της, αλλά έχει ήδη χάσει την ψυχή της.
Η ημέρα αυτή αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ χωρών του Παγκόσμιου Νότου, της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής.
23°
