Η Τελευταία Νύχτα: ένα ντοκιμαντέρ για τον Ιωάννη Καποδίστρια

Είναι δύσκολο να επισκεφθεί κανείς τη φιλμογραφία σε σχέση με την Α΄ Ελληνική Δημοκρατία, χωρίς να σκοντάψει πάνω σε αμφιβόλου περιεχομένου και αισθητικής ταινίες, κυρίως των δεκαετιών ’60 και ‘70, οι οποίες είναι γεμάτες βαριά δραματοποίηση, εμφανή μαθήματα πατριωτισμού σε ενοχλητικό βαθμό και με αποτέλεσμα την ενίσχυση του ελληνικού αφηγήματος του ανδραγαθήματος της ελληνικής επανάστασης του 1821.

Ακροβατώντας ανάμεσα στη μυθοπλασία και το ντοκουμέντο, «Η Τελευταία Νύχτα» του Γιώργου Γκικαπέππα, είναι ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ για τη ζωή και το έργο του Κόμη Ιωάννη Καποδίστρια, η οποία παρουσιάζεται ως μια προσωπική αναδρομή του ιδίου, τις τελευταίες δώδεκα ώρες πριν το θάνατό του στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 και φιλοδοξεί να εξισορροπήσει την πλάστιγγα προς μια πιο αντικειμενική και στεγνή αφήγηση, απαλλαγμένη από τις προαναφερθείσες υπερβολές του ελληνικού σινεμά.  

Από τη γέννησή του το 1776 στην Κέρκυρα, μέχρι την άνανδρη δολοφονία του στο Ναύπλιο από την οικογένεια Μαυρομιχάλη κι από τον πλατωνικό του έρωτα με την κυρία των τιμών του ρωσικού παλατιού Ρωξάνδρα Στούρτζα υπό τον ήχο της Σονάτας του αποχωρισμού του Μπετόβεν, μέχρι την έλευσή του ως πρώτου Κυβερνήτη του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και σωτήρας της εύθραυστης Α’ Ελληνικής Δημοκρατίας, ο Γκικαπέππας ξεδιπλώνει όλο το ασταθές ευρωπαϊκό πολιτικό πλαίσιο. Συμπεριλαμβάνει τα ιστορικά γεγονότα αλλά και το θολό παρασκήνιο της κρίσιμης και αβέβαιης περιόδου των εξελίξεων επαναστατικών κινημάτων σε όλη την Ευρώπη, από την Πορτογαλία ως τα Βαλκάνια και τελικά την ιστορική ευκαιρία προς εκμετάλλευση της πολιτικής συγκυρίας, για την επιβίωση και την εδραίωση της νεαρής ανεξάρτητης ελληνικής πολιτείας.

Στις αρετές της ταινίας, η εμφανής βαθιά έρευνα και η αρκετά αντικειμενική και ψύχραιμη ανάγνωση των γεγονότων και του πολιτικού πλαισίου καθώς αυτά εξελίσσονται στην ιδιωτική και δημόσια ζωή του Καποδίστρια, με πρόσβαση σε προσωπικές επιστολές, μελέτες και έρευνα του ιστορικού επιμελητή Ανδρέα Κούκου. Στα προβλήματα η υπερβολική δραματοποίηση, τόσο που να βρίσκεται στο όριο του σχεδόν να μην θεωρείται ντοκιμαντέρ. Δεν αποκλείεται να δούμε την ταινία στη λίστα των επικρατέστερων ταινιών των 12ων Βραβείων Ίρις της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, για το βραβείο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ, καθώς έχει κατατεθεί, ωστόσο δεν έχουν ανακοινωθεί ακόμη οι υποψηφιότητες.

«Η Τελευταία Νύχτα» προβάλλεται σήμερα 26/3 από το Cosmote History στις 12:20  και είναι διαθέσιμη στην εφαρμογή Νέα Cosmote TV.

Η Τελευταία Νύχτα (La Nuit Dernière / The Last Night)
Ελλάδα, 2020, Έγχρωμη
Βιογραφία / Ντοκιμαντέρ, 83’
Σκηνοθεσία: Γιώργος Γκικαπέππας
Σενάριο: Γιώργος Γκικαπέππας
Αφήγηση: Γιώργος Γκικαπέππας, Σπύρος Σταμούλης, Δήμητρα Ματσαντώνη