Προτζέκτορας: Μια συζήτηση με τον βραβευμένο Τσέχο φωτογράφο Daniel Franc για τη φωτογραφία με drone και τις διαφορετικές οπτικές του πραγματικού κόσμου
Όταν ανακάλυψε τον κόσµο της αεροφωτογραφίας, γοητεύτηκε. Κάθε φορά που φωτογραφίζει, έχοντας τα µάτια του αρκετές δεκάδες µέτρα πάνω από την πραγµατικότητά µας, επιβεβαιώνει ότι ο κόσµος αποτελείται από άπειρα παράλληλα σύµπαντα. Όπως λέει ο ίδιος, ένα τοπίο που φαίνεται συνηθισµένο από το έδαφος µπορεί να γίνει φανταστικό βλέποντας το από ψηλά. Αυτό που οι άνθρωποι µπορεί να θεωρούν άσχηµο γίνεται όµορφο από τον αέρα, και αυτό που βλέπουν ως ελκυστικό µπορεί να φαίνεται βαρετό. Μερικές φορές, η θέα µπορεί να είναι απλά όµορφη, µε απροσδόκητο όµως τρόπο, και τότε ο Daniel Franc σταµατά να σκέφτεται πόσο συνηθισµένο µπορεί να φαινόταν το αρχικό τοπίο µε την πρώτη µατιά.
Daniel, τι είναι για σένα η αεροφωτογραφία; Η διαφυγή από τους περιορισµούς της µιας και µοναδικής πραγµατικότητάς µας, της µιας ενιαίας ερµηνείας του κόσµου. Ο κόσµος είναι τόσο πολύπλευρος και τόσο ανοιχτός στο πώς να τον αντιληφθεί κανείς! Ακόµα κι όταν φωτογραφίζουµε κάτι συνηθισµένο, µια µικρή αλλαγή στην προοπτική και την εστίαση µάς κάνει να αισθανθούµε διαφορετικά ή, µε τις πιο περιπετειώδεις φωτογραφίες, ακόµη και να αµφισβητήσουµε τι είναι αυτό που πραγµατικά βλέπουµε. Οι άνθρωποι µερικές φορές ρωτούν αν κάνω πολλές εργασίες στο Photoshop µετά την παραγωγή των φωτογραφιών µου, εννοώντας αν αυτό που βλέπουν είναι «αληθινό». Και απαντάω: «Ναι, είναι αληθινό, καθώς η δική σας ή δική µου ερµηνεία αυτού που βλέπουµε είναι αληθινή».
Αυτός είναι ο λόγος που δεν υπάρχουν τίτλοι στις φωτογραφίες σου;
Ακριβώς! Υπάρχουν τόσες πραγµατικότητες όσες και οι πιθανές απόψεις. Προτιµώ να ανακαλύπτω τι βλέπουν οι άνθρωποι στις φωτογραφίες µου παρά να τους υπαγορεύω τι πρέπει να δουν. Θέλω να δω τι συναισθήµατα τους προκαλούν. Μου αρέσει επίσης να βλέπω πώς µπορώ να συνδεθώ µε το κοινό µου όταν µοιραζόµαστε την ίδια ερµηνεία µιας εντελώς ανοιχτής σε διαφορετικές ερµηνείες εικόνας ή πώς µπορούµε να εµπνευστούµε ο ένας από τον άλλον, όταν είναι διαφορετική.
Πέρα από τη διαφορετική οπτική της πραγµατικότητας, ποιο άλλο χαρακτηριστικό της αεροφωτογραφίας θεωρείς γοητευτικό; Την τυχαία ανακάλυψη. Πολλά από τα πιο ενδιαφέροντα σηµεία στις φωτογραφίες µου βρέθηκαν από καθαρή σύµπτωση. Συµβαίνει, ενώ πετάω στον αρχικά προγραµµατισµένο προορισµό, κάτι να µου τραβήξει το µάτι. Έχει τύχει να συνειδητοποιήσω πολύ αργότερα, κατά τη διάρκεια της post production, ότι το µέρος που φωτογράφισα περιείχε ένα µυστικό που δεν «έπιασα» όσο ήµουν απασχοληµένος µε το να πετάω από πάνω του.
Εδώ να πούµε ότι «τυχαία» ήταν και η ανακάλυψη από σένα αυτού του είδους φωτογραφίας.
Αυτό είναι αλήθεια. Ο γιος µου επέµενε να του αγοράσω ένα drone για τα Χριστούγεννα. Προσπάθησα να τον αποτρέψω νοµίζοντας ότι ήταν ένα εντελώς άσκοπο δώρο και, καθώς δεν ασχολήθηκε ο ίδιος ιδιαίτερα, άρχισα να το δανείζοµαι για να συνειδητοποιήσω ότι είναι η πύλη για διαφορετικούς κόσµους. Μερικές φορές, αστειεύεται ότι, αν δεν ήταν αυτός, δεν θα δηµιουργούσα όλες αυτές τις φωτογραφίες, και έχει δίκιο!
Η φωτογράφιση µε drone απαιτεί προσεκτικό σχεδιασµό; Ο σχεδιασµός των λήψεών µου, που συµπληρώνεται µε την τυχαία ανακάλυψη, είναι ένα µεγάλο και πραγµατικά διασκεδαστικό µέρος της δουλειάς µου. Ενα γιανγκ που παίζει µε το γιν. Αρχικά, επιλέγω µια περιοχή και µετά πετάω πάνω της στους χάρτες Google και σε πολλές άλλες εκδόσεις χαρτών αεροφωτογραφιών. Ελέγχω για ενδιαφέροντα σχήµατα, αντιθέσεις και µοτίβα, προσπαθώ να ψάξω για περίεργες συνθέσεις ή κάποιες υπέροχα περίεργες δηµιουργίες. Επίσης, πρέπει πάντα να σκέφτοµαι τα logistics και να χαρτογραφώ τους πιθανούς τρόπους πρόσβασης στην περιοχή.
Εποµένως, µιλάµε για µια χρονοβόρα διαδικασία που προηγείται αυτής της καθαυτό φωτογράφισης. Ο σχεδιασµός απαιτεί συχνά περισσότερο χρόνο –µερικές φορές πολύ περισσότερο– από την ίδια τη φωτογράφιση. Την ηµέρα των λήψεων, οδηγώ στην τοποθεσία, ελπίζοντας ότι δεν θα υπάρχει βροχή ή δυνατός άνεµος ή ότι δεν ξέχασα καµία από τις 10 µπαταρίες µου που έχω πάντα µαζί µου. Μετά βγάζω το drone στον αέρα, και συνειδητοποιώ ότι, στις τρέχουσες συνθήκες φωτός ή εποχή του χρόνου, η χώρα µοιάζει πολύ διαφορετική από ό,τι στους εναέριους χάρτες προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο. Όµως µου αρέσει το πώς όλα αυτά δηµιουργούν ένα ανοιχτό τέλος αυτής της φωτογραφικής περιπέτειας, και είναι τότε που ο σχεδιασµός και η τυχαιότητα τελικά αλληλοσυµπληρώνονται και γίνονται οι τελικές φωτογραφίες.
Μίλησέ µας για τη διαδικασία των λήψεων. Η διαδικασία των λήψεων σου ανεβάζει την αδρεναλίνη. Ποτέ δεν ξέρεις τι συµβαίνει µε το drone στον αέρα, ο χρόνος φωτογράφισης περιορίζεται σε περίπου 15 λεπτά ανά µπαταρία. Αυτή η πίεση χρόνου είναι ο λόγος που µερικές φορές ανακαλύπτω πράγµατα στις φωτογραφίες µου µόνο στο post production, όταν τελικά είµαι χαλαρός. Επίσης δεν θα έλεγα ότι είµαι καλή παρέα για όσους µε συνοδεύουν στις λήψεις. Είµαστε σιωπηλοί, δεν βρισκόµαστε στα πιο ευχάριστα µέρη, αλλά στα µέρη µε την καλύτερη ραδιοφωνική λήψη και σε κεντρική τοποθεσία στην ακτίνα πτήσης αυτού που πρέπει να πάρω. Είναι µια περίεργη, ήσυχη, εστιασµένη συνεδρία κάπου στη µέση του πουθενά.
Κατά το post production γίνονται αλλαγές;
Δεν προσθέτω ποτέ στοιχεία στη σκηνή που δεν κατέγραψε ο φακός κατά τη διάρκεια της λήψης, δεν µετακινώ στοιχεία ούτε αλλάζω τα σχήµατα και τα µεγέθη τους, ούτε αλλάζω δραστικά τις αποχρώσεις των χρωµάτων. Οπότε αυτό που βλέπετε ήταν σίγουρα εκεί. Μπορεί να κάνω βασικό ρετούς και καθαρισµό και επίσης µου αρέσει να δουλεύω µε κορεσµούς χρωµάτων και αντιθέσεις και χρησιµοποιώ επίσης τη συνηθισµένη φωτογραφική τεχνική του dodge and burn για να κατευθύνω την προσοχή του θεατή σε όσα θεωρώ σηµαντικά µέρη της φωτογραφίας. Αλλά για µένα, η αρχική «οπτική πηγή» είναι πάντα το κλειδί για οτιδήποτε συµβαίνει στη διαδικασία µετά την παραγωγή.
Θεωρείς τον εαυτό σου φωτογράφο τοπίων;
Δεν βλέπω τον εαυτό µου ως φωτογράφο τοπίων µε τη συνηθισµένη έννοια, µε τεράστιο σεβασµό σε όλους τους εξερευνητές φωτογραφιών τοπίων εκεί έξω. Δεν µε ενδιαφέρουν τόσο πολύ τα παραδοσιακά όµορφα τοπία, όσο κι αν τα αγαπώ ο ίδιος. Προχωρώ πέρα από αυτήν την αρχική αγάπη. Με ενδιαφέρει κυρίως η ανακάλυψη της οµορφιάς που κρύβεται πέρα από την κοινή θέα, ακόµα και στις πιο συνηθισµένες τοποθεσίες. Μου αρέσει να επικεντρώνοµαι σε συνθέσεις, χρώµατα, ρυθµούς, σχήµατα και ενέργειες στον φυσικό και βιοµηχανικό κόσµο που έχουν συναισθηµατική απήχηση σε µένα. Η φύση, το τοπίο είναι ένας καµβάς, και η φωτογραφία ένας τρόπος να ζωγραφίσω σε αυτόν τον καµβά.
Η φωτογράφος μιλάει στην ATHENS VOICE για όσα αποκαλύπτει μια φωτογραφία όχι μόνο για τον κόσμο αλλά και για τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από την κάμερα
Μια συζήτηση τη ζωή και τη δουλειά του στη Λήμνο, τη σειρά του για το Ελληνικό που εντάχθηκε στη συλλογή του Smithsonian, αλλά και τη συνεχή του έρευνα γύρω από την οικονομία της προσοχής
Ο Κωνσταντίνος Ρήγος ανοίγει το προσωπικό του αρχείο και μοιράζεται σπάνιες και αδημοσίευτες φωτογραφίες από τη μακρόχρονη συνεργασία του με τον Γιώργο Μαζωνάκη
Ο Ανδρέας Καμπάς εξηγεί γιατί η Gen Z επιστρέφει στο φιλμ, πώς οι 36 πόζες γίνονται πράξη κοινωνικοποίησης και γιατί τα πραγματικά μυστικά δεν σβήνουν με ένα swipe.
Το πορτρέτο του Θεοδόση Τάσιου βρήκε τον δρόμο του σε μια διοργάνωση παγκόσμιας εμβέλειας, κερδίζοντας το ασημένιο βραβείο στην κατηγορία Portraiture/Personality του PX3 2026
Με εργαλεία του τις σκιές, τα χριστιανικά μοτίβα αλλά και εσκεμμένα θολές φιγούρες, ο Έλληνας καλλιτέχνης περνά τα δικά του μηνύματα για την πίστη, τη μνήμη αλλά και το άγνωστο
Στη νέα του έκθεση «?Trees Dance!», στη Nitra Gallery, ο φωτογράφος βρίσκει ζωή εκεί όπου το βλέμμα μας πατάει γκάζι. Μια προσωπική συνάντηση με τη φύση, που αρχίζει από τη μυρωδιά του καμένου.
Πενήντα χρόνια μετά την έκδοση του φωτογραφικού λευκώματος του Γιάννη Δήμου, οι εικόνες ενός κόσμου που σταθερά απομακρύνεται αποκτούν νέα σημασία. Τι μπορούν να πουν σήμερα στις γενιές που δεν τον γνώρισαν ποτέ;
16°
