Βλαντιμίρ Πούτιν και ανίσχυροι ηγέτες

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει πολλές ιδιότητες: για τον Μπόρις Τζόνσον είναι «παράλογος»· για τον Τζο Μπάιντεν είναι «δολοφόνος»· για τον Μπαράκ Ομπάμα είναι το «άτακτο παιδί στο τελευταίο θρανίο». Όπως γράφει το περιοδικό Unheard, ο Πούτιν μπορεί να είναι όλα αυτά, πλην αυτό που έχει σημασία για τους Ουκρανούς: σημασία έχει ότι ο Ρώσος Πρόεδρος είναι απλούστατα «τυχερός». Είναι τυχερός επειδή οι σημερινοί ηγέτες του δυτικού κόσμου δείχνουν ατολμία και ανικανότητα, τυχερός που δεν μπορούν να διατυπώσουν μια συνεκτική απάντηση στις απειλές του για την Ουκρανία και τυχερός που τίποτα από αυτά δεν φαίνεται ότι θα αλλάξει σύντομα. Αν υπήρξε ποτέ η κατάλληλη στιγμή για να πραγματοποιηθούν επιθετικές επιδιώξεις όπως η εισβολή -ή η αποσταθεροποίηση- στην Ουκρανία, σίγουρα αυτή η στιγμή είναι τώρα.

Εξάλλου, ο Πούτιν και η Ρωσία έχουν πολλούς φίλους: αυταρχικές χώρες, αυταρχικούς ηγέτες και αυταρχικές παρατάξεις δεξιά κι αριστερά· σε έναν κόσμο όπου για όλα υποτίθεται ότι ευθύνονται οι ΗΠΑ, ο Πούτιν μπορεί εύκολα να αναδειχθεί, αν όχι σε θύμα, τουλάχιστον σε κάτι λιγότερο κακό από τους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές. Σύμφωνα με το Unheard, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε σε κάτι δίκιο: στο ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες  -ιδίως η Γερμανία- δεν συνεισφέρουν αρκετά στο ΝΑΤΟ. Πράγματι, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν απομακρυνθεί από το ΝΑΤΟ χωρίς ωστόσο να φροντίζουν για κάποιο ευρωπαϊκό αμυντικό σύστημα όπως θα ήταν ο ευρωστρατός: τα μέλη της ΕΕ παραμένουν αμήχανα, προσκολλημένα στη διατήρηση της ειρήνης ακόμα κι όταν δέχονται σοβαρές προκλήσεις. Η επιθετικότητα της Ρωσίας υπογραμμίζει το ότι η ΕΕ δεν έχει στρατηγική αυτονομία -άλλωστε, μετά βίας αναπτύσσει συνοριακές δυνάμεις- η δε απόσυρση των ΗΠΑ και της Βρετανίας από το Αφγανιστάν επιβεβαιώνει πως όλες οι δυτικές χώρες προτιμούν την ησυχία τους. Αλλά, αν και το ότι κανείς στην Ευρώπη δεν θέλει πόλεμο φαίνεται πρόοδος, βρισκόμαστε μπροστά σε μια περίπτωση ατιμωρησίας: ο Πούτιν κάνει ό,τι θέλει και οι οικονομικές κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας έχουν ελάχιστο ή καθόλου αντίκτυπο στις ενέργειές του.

Το στοίχημα θα έπρεπε να είναι η ανεξαρτητοποίηση από τον ορυκτό πλούτο της Ρωσίας και των συμμάχων της όπως η Τουρκία του Ερντογάν. Το Unheard αποδίδει την εξάρτηση σε οικολογικές υπερβολές, στο ότι, όπως γράφει χαρακτηριστικά, οι σημερινοί ηγέτες στη Δύση έχουν ασπαστεί την κοσμοθεωρία της Γκρέτα Τούνμπεργκ: στην Ευρώπη το fracking είναι σχεδόν αδύνατο και η πυρηνική ενέργεια βρίσκεται υπό διωγμόν· η Γερμανία την έχει αποκλείσει, ενώ σε όλες τις χώρες υπάρχει έντονο αντιπυρηνικό κίνημα. Καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιβάλει μια ποικιλία μέτρων για να αυξήσει το κόστος του άνθρακα έχει συμβεί το προβλεπόμενο: ενεργειακή κρίση, αύξηση του κόστους ζωής και απειλή κοινωνικής αναταραχής. Παραλλήλως, για τον Πούτιν, υπάρχει ένα μπόνους: η αυξημένη εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω έργων όπως ο αγωγός Nord Stream 2.

Ωστόσο, υπάρχει μια άλλη, λιγότερο προφανής πηγή διχασμού στο εσωτερικό της Δύσης που έχει στρέψει πολλούς πολίτες κατά των ηγεσιών τους και κατά της φιλελεύθερης δημοκρατίας: η πανδημία Covid-19. Καμία δυτική δημοκρατία δεν κατάφερε να ελαχιστοποιήσει τη θνησιμότητα χωρίς περιορισμούς στην ατομική ελευθερία - περιέργως, αυτό αποτελεί ένα ακόμα μπόνους για τον Πούτιν, μια προσωπικότητα που θαυμάζουν πολλοί αρνητές των εμβολίων και συνωμοσιολόγοι παρότι κόπτονται για τις «ελευθερίες». Επίσης, η πανδημία φανέρωσε τις ελλείψεις στο ενιαίο μέτωπο της Ευρώπης και, στα μάτια μερικών, απέδειξε ότι οι «φιλελεύθερες» κυβερνήσεις είναι «ανελεύθερες». Έτσι, η δημοτικότητα των περισσότερων πολιτικών ηγετών έχει υποχωρήσει - Τζο Μπάιντεν 41%, Τζάστιν Τριντό 40%, Σκοτ Μόρισον 39%, Μπόρις Τζόνσον 25%. Ο Πούτιν τρίβει τα χέρια του. Φυσικά, οι σημερινοί ηγέτες της Δύσης δεν είναι αρκετά δημοφιλείς για πολλούς λόγους: υποχωρούν μπροστά στην πολιτική ορθότητα, χαϊδεύουν τα αυτιά όλων όσοι θα μπορούσαν να τους ψηφίσουν (δεν ήταν πάντα έτσι) και έχουν καταφέρει να διαχωρίσουν τη λεγόμενη «Αγγλόσφαιρα» από την ευρωζώνη εξασθενώντας το μέτωπο κατά του Πούτιν και κατά οποιουδήποτε άλλου παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Οι απειλές τους είναι κούφιες και δεν δρουν αποτρεπτικά.

Αυτή τη στιγμή, φαίνεται ότι απλώς προσευχόμαστε ότι ο Πούτιν θα υποχωρήσει και δεν θα υποβάλει τον λαό της Ουκρανίας στη μάστιγα του πολέμου. Προσευχόμαστε επίσης ότι οι κυβερνήσεις της Κίνας και του Ιράν δεν θα ακολουθήσουν το παράδειγμά του τους επόμενους μήνες και χρόνια. Αλλά προπάντων πρέπει να προσευχόμαστε ότι την επόμενη φορά που θα έχουμε την ευκαιρία, θα εκλέξουμε πιο ικανούς και πιο δυναμικούς ηγέτες κι ότι θα κάνουμε σκληρότερη προσπάθεια να αναπτύξουμε τη βιομηχανική μας ικανότητα, τους φυσικούς πόρους, τους πνευματικούς πόρους και τους πόρους ειδικευμένου εργατικού δυναμικού.