Παλαιοντολογία: Prototaxites- οι γίγαντες των 8 μέτρων, το χαμένο παρακλάδι της ζωής

Πριν από περίπου 400 εκατομμύρια χρόνια, πολύ πριν εμφανιστούν οι δεινόσαυροι, τεράστιοι κυλινδρικοί οργανισμοί υψώνονταν έως και 8 μέτρα πάνω από τη χαμηλή βλάστηση. Τα αινιγματικά πλάσματα του γένους Prototaxites ήταν οι πρώτοι γίγαντες της ξηράς — και πλέον φαίνεται ότι δεν ανήκαν σε καμία γνωστή ομάδα ζωής.

Νέα παλαιοντολογική μελέτη που δημοσιεύεται στο Science Advances καταλήγει ότι το Prototaxites δεν ήταν μύκητας, όπως είχε προταθεί στο παρελθόν, αλλά πιθανότατα εκπροσωπεί ένα εξαφανισμένο εξελικτικό παρακλάδι ευκαρυωτικών οργανισμών, χωρίς σύγχρονους απογόνους.

Παλαιοντολόγοι: Από «γιγάντιος μύκητας» σε άγνωστη μορφή ζωής

Από την ανακάλυψή τους το 1889, τα απολιθώματα του Prototaxites έχουν διχάσει την επιστημονική κοινότητα. Κατά καιρούς θεωρήθηκαν αρχαία κωνοφόρα, μάζες φυκών ή πρωτόγονα φυτά. Το 2007, χημικές αναλύσεις είχαν ενισχύσει το σενάριο ότι επρόκειτο για τους μεγαλύτερους μύκητες που έζησαν ποτέ.

Η νέα παλαιοντολογική έρευνα, ωστόσο, ανατρέπει αυτή την εικόνα.

«Πρόκειται για ζωή, όχι όμως όπως τη γνωρίζουμε, καθώς παρουσιάζει ανατομικά και χημικά χαρακτηριστικά διαφορετικά από μύκητες και φυτά», δήλωσε η Σάβτι Χέδερινγκτον από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, μέλος της ερευνητικής ομάδας, εξηγώντας ότι ο οργανισμός ανήκει σε ένα πλέον εξαφανισμένο εξελικτικό παρακλάδι.

Σχετικό Άρθρο

Τεχνολογια - Επιστημη Το mRNA μετά την πανδημία: ελπίδα και για τον καρκίνο του δέρματος

Newsroom 20.01.2026, 18:11

Το απολίθωμα-κλειδί από τη Σκωτία

Οι ερευνητές βασίστηκαν σε ένα εξαιρετικά καλοδιατηρημένο απολίθωμα από τη Σκωτία, ηλικίας περίπου 407 εκατομμυρίων ετών, όταν η περιοχή βρισκόταν κοντά στον ισημερινό και είχε τροπικό κλίμα.

Το δείγμα ανήκε στο μικρόσωμο είδος Prototaxites taiti, ύψους μόλις λίγων εκατοστών, αλλά με δομή παρόμοια με εκείνη των γιγαντιαίων συγγενών του. Στην ίδια περιοχή είχαν βρεθεί και απολιθώματα προϊστορικών μυκήτων, επιτρέποντας άμεση σύγκριση.

Στο εσωτερικό του Prototaxites εντοπίστηκαν μικροσκοπικοί σωλήνες, που αρχικά θύμιζαν τις υφές των μυκήτων. Όμως η νέα ανάλυση έδειξε ότι διακλαδίζονται με εντελώς διαφορετικό τρόπο, ενώ ορισμένα χαρακτηριστικά τους παραπέμπουν περισσότερο σε αγγειακό ιστό φυτών.

Σχετικό Άρθρο

Τεχνολογια - Επιστημη Ο Ότσι ο Άνθρωπος των Πάγων ίσως έφερε καρκινογόνο στέλεχος HPV

Newsroom 20.01.2026, 18:45

Χωρίς χιτίνη, χωρίς συγγενείς

Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν και τα χημικά δεδομένα: το Prototaxites δεν παρήγαγε χιτίνη, βασικό δομικό στοιχείο όλων των γνωστών μυκήτων.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι οργανισμοί του γένους «διέφεραν χημικά από τους μύκητες της ίδιας περιόδου και ήταν δομικά διαφορετικοί από όλους τους γνωστούς μύκητες».

Η Λόρα Κούπερ, επίσης από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, σημειώνει ότι, αφού έχουν αποκλειστεί και άλλες μεγάλες ομάδες σύνθετων οργανισμών, το πιο πιθανό σενάριο είναι πως το Prototaxites ανήκε σε μια ξεχωριστή και πλέον εξαφανισμένη εξελικτική γραμμή.

«Το Prototaxites αντιπροσωπεύει ένα ανεξάρτητο πείραμα της ζωής για τη δημιουργία μεγάλων, σύνθετων οργανισμών — ένα πείραμα που γνωρίζουμε σήμερα μόνο χάρη σε σπάνια, εξαιρετικά καλοδιατηρημένα απολιθώματα», καταλήγουν οι ερευνητές.