Η απο-ανθρακοποίηση είναι πράγματι ακριβή;

Ο Aled Jones, Καθηγητής και Διευθυντής του Global Sustainability Institute του Πανεπιστημίου Anglia Ruskin, και η ομάδα του απέδειξαν, μελετώντας αρκετές περιπτώσεις στα προηγούμενα 30 χρόνια, ότι υπήρξαν κυβερνήσεις που κατάφεραν να ενισχύουν σημαντικά την ανάπτυξη τεχνολογιών ΑΠΕ με όχημα τις δημόσιες επενδύσεις και τη νομοθεσία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παραδοσιακή προσέγγιση, δηλαδή η ανάλυση κόστους-οφέλους, δεν ευνοούσε συνήθως τέτοια προγράμματα, διότι εξελάμβανε εσφαλμένα την οικονομία ως κάτι στατικό, που πάντα λειτουργεί με τον βέλτιστο τρόπο, και ότι δύσκολα μπορεί κανείς να επηρεάσει τη δομή των υφιστάμενων αγορών. Η θεαματική ανάπτυξη νέων τομέων την τελευταία δεκαετία, όπως η παγκόσμια αγορά ηλεκτρικών οχημάτων και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, αποδεικνύει ότι με τις κατάλληλες πολιτικές μπορούν πράγματι να υπάρξουν ριζικές αλλαγές. Είναι πια ώρα να ανατραπούν οι μύθοι που εμποδίζουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ΑΠΕ.

Μύθος 1ος : Η απο-ανθρακοποίηση αυξάνει την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος

Η επιδότηση τεχνολογίας με μικρό ανθρακικό αποτύπωμα αποτελεί επένδυση, όχι κόστος, ενώ μέτρα όπως η παροχή επιχορηγήσεων έρευνας και ανάπτυξης σε εταιρείες που πειραματίζονται με την κατασκευή συσσωρευτών μεγαλύτερης χωρητικότητας,  ή ακόμα οι εγγυήσεις δανείων για εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογίες μεγαλύτερου ρίσκου, λειτουργούν ως κίνητρο και για τις ιδιωτικές εταιρείες να επενδύσουν σε νέα αντικείμενα.

Τέτοιες επενδύσεις τελικά κάνουν την πλάστιγγα να γύρει προς την άλλη πλευρά, αφού οι ΑΠΕ γίνονται ξαφνικά φθηνότερες ή πιο επικερδείς από τα ορυκτά καύσιμα. Από κει και πέρα, είναι πολύ πιθανόν να έχουμε έως και  εκθετική ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών. Αυτό έχει ήδη συμβεί, όπως στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών που εγκαθίστανται μαζικά στις στέγες των κτιρίων στην Ευρώπη, αλλά και στις μονάδες που συγκροτούν μεγάλα υπεράκτια αιολικά πάρκα.

Η εξέλιξη της τεχνολογίας των ΑΠΕ επιτρέπει τη δημιουργία όλο και μεγαλύτερων μονάδων παραγωγής για την κάλυψη της ζήτησης. Σε συνδυασμό με τις νέες αλυσίδες εφοδιασμού, τους νέους εμπορικούς διαύλους και την αύξηση της τεχνογνωσίας, το κόστος παραγωγής τελικά μειώνεται σημαντικά. Αντίθετα, η μη λήψη μέτρων για το κλίμα θα είναι εξαιρετικά δαπανηρή. Υπολογίζεται ότι η παγκόσμια οικονομία μπορεί να χάσει $7 τρισ. εάν συνεχίσουμε να συνδέουμε την ανάπτυξη με τα ορυκτά καύσιμα.

Μύθος 2ος: Οι ΑΠΕ απαιτούν τεράστιες επιδοτήσεις

Οι ΑΠΕ τις τελευταίες τρεις δεκαετίες έχουν λάβει αρχικά γενναίες επιδοτήσεις, (πχ με τα τιμολόγια εγγυημένης τιμής ), με το κράτος να στηρίζει σε πρώτη φάση τους παραγωγούς για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων.

Όμως σήμερα πια, οι ΑΠΕ ανταγωνίζονται τα ορυκτά καύσιμα ως προς το κόστος παραγωγής ενέργειας και συχνά είναι φθηνότερες., Για παράδειγμα στη Βρετανία η ενέργεια από υπεράκτια αιολικά πάρκα κοστίζει περίπου το ένα τέταρτο της τρέχουσας τιμής ρεύματος – τιμή που καθορίζεται από τη χονδρεμπορική αγορά του φυσικού αερίου. Η κατασκευή νέων ανεμογεννητριών δεν βασίζεται πλέον σε επιδοτήσεις.

Την ίδια στιγμή, η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων λαμβάνει τεράστιες επιδοτήσεις, κυρίως στο επίπεδο της κατανάλωσης, για παράδειγμα μέσω των  μέτρων για  την εξασφάλιση ενός κατώτατου ύψους αγορών. Επιπλέον, πολλές χώρες αναγκάζονται σε νέες δαπανηρές επενδύσεις, γιατί με τη μείωση των αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων ανεβαίνει το κόστος εξόρυξής (υποθαλάσσιες εξορύξεις σε μεγαλύτερο βάθος, fracking κλπ.) διαιωνίζοντας την ανάγκη επιδοτήσεων.

Μύθος 3ος: Θα χαθούν δουλειές

Η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ΑΠΕ θα προκαλέσει πράγματι απώλεια αρκετών θέσεων εργασίας από τομείς όπως η εξόρυξη, η κατασκευή σταθμών ηλεκτροπαραγωγής κ.α. Ωστόσο, αναμένεται να δημιουργήσει πολύ περισσότερες θέσεις εργασίας σε νέους τομείς όπως η διεσπαρμένη παραγωγή, η διαχείριση της ζήτησης και η ενεργειακή απόδοση. Από την άλλη μεριά, η Κλιματική Αλλαγή από μόνη της, αν δεν την αντιμετωπίσουμε, θα προκαλέσει σημαντικές οικονομικές ζημιές με άμεση επίπτωση στην αγορά εργασίας.

Ωστόσο, οι «πράσινες» θέσεις εργασίας δεν θα έρθουν δια μαγείας. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να υποστηρίξουν τους εργαζόμενους να αποκτήσουν νέες δεξιότητες, προκειμένου να στραφούν, από τις γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, στην δημιουργία δικτύων νέας γενιάς, για παράδειγμα. Και κατά κανόνα, η εργασία σε τομείς υψηλότερης τεχνολογίας, έχει και ψηλότερες αμοιβές.

Οι παραπάνω μύθοι επηρεάζουν σήμερα τις πολιτικές για το κλίμα. Στην πραγματικότητα όμως η πράσινη μετάβαση θα μειώσει τις τιμές του ρεύματος, θα ελευθερώσει πόρους από τις επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων, και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας σε όλο τον κόσμο.

Αν συνεχίσουμε να τσακωνόμαστε για το κόστος των μέτρων, τότε μέχρι το 2050 δεν θα έχουν μείνει πολλά να σώσουμε.

Δείτε περισσότερα άρθρα σχετικά με την κλιματική αλλαγή στο www.clima21.gr