Διαχείριση στερεών αποβλήτων

Η μέθοδος των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα τα γνωστά σε όλους ΣΔΙΤ, έχουν επιλεγεί από την πολιτεία για το σύνολο σχεδόν της διαχείρισης των απορριμμάτων. Μέχρι σήμερα έχουν προκηρυχθεί 13 έργα, τα οποία κινδυνεύουν να μείνουν θεωρητικά σχήματα λόγω των έντονων διαφωνιών από όλες τις πλευρές. Το μοντέλο των ΣΔΙΤ κυοφορήθηκε και αναπτύχθηκε στη Μ. Βρετανία με μια εκσυγχρονιστική και αναπτυξιακή λογική που δεν έχει καμία σχέση με το μοντέλο που υιοθετούμε στην Ελλάδα.

Με αφορμή τις ατελείωτες συζητήσεις για τα ΣΔΙΤ η εταιρεία περιβαλλοντικών μελετών ΕΠΕΜ, σε συνεργασία με την Βρετανική Πρεσβεία, πήρε την πρωτοβουλία να προσκαλέσει στην Αθήνα τους εκπροσώπους του μεγαλύτερου έργου ΣΔΙΤ στην Ευρώπη, για να μεταφέρουν την εμπειρία τους από την ολοκληρωμένη διαχείριση στερεών αποβλήτων στο Μάντσεστερ. « Η σκέψη ήταν να καλέσουμε το μεγαλύτερο ΣΔΙΤ που διαχειρίζεται στερεά απόβλητα για να υπάρξει η ευκαιρία μέσα από την εμπειρία της Μ. Βρετανίας να αναπτυχθεί ο διάλογος μεταξύ των φορέων του δημοσίου και των εταιρειών που συμμετέχουν στα ΣΔΙΤ, για την εξέλιξη αυτών των έργων» αναφέρει ο Αντιπρόεδρος της ΕΠΕΜ κ. Χρήστος Καραγιάννης.

Ο κ. Stephen Jenkinson από την πλευρά της Βρετανικής εταιρείας και ο κ. John Bland από την πλευρά της αναθέτουσας αρχής του Μάντσεστερ, παρουσίασαν ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο όπου το ένα κομμάτι των δραστηριοτήτων χρηματοδοτεί το άλλο (η ανακύκλωση για παράδειγμα χρηματοδοτεί το ΣΔΙΤ) ενώ ο πολίτης πληρώνει τις υπηρεσίες που λαμβάνει και όχι εγγυημένες ποσότητες που συζητάμε στην Ελλάδα.

Η Βρετανική εταιρεία μέσω του σχήματος ΣΔΙΤ ανέλαβε να διαχειριστεί για 25 χρόνια ένα τεράστιο όγκο αποβλήτων 1.1 εκατομμυρίων τόνων. Ποσότητα που αντιστοιχεί στο 5% των εθνικών αποβλήτων. Ακολουθούν κατά γράμμα τις προτεραιότητες που θέτει η ευρωπαϊκή οδηγία με απώτερο στόχο να επιτύχουν μηδενική ταφή. Για να επιτύχουν τους στόχους τους ενισχύουν κατ’ αρχήν την πρόληψη και την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση και την κομποστοποίηση . Για να επιτευχθούν τα δύο πρώτα επενδύουν στην αλλαγή νοοτροπιών μέσω της εκπαίδευσης και της εμπλοκής των πολιτών, ενώ για τα δύο δεύτερα αναζητούν τις καλύτερες τεχνικές λύσεις. Διευκολύνουν τη διακίνηση αντικειμένων μέσω των πράσινων σημείων, όπου κάτι που είναι άχρηστο για κάποιον είναι χρήσιμο για κάποιον άλλο, και μέσα από μικρές τοπικές μονάδες διαχείρισης το υπόλειμμα που μένει πηγαίνει σε μια μεγάλη μονάδα ΣΔΙΤ.

Η συναίνεση των πολιτών είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των σχεδίων του Βρετανικού ΣΔΙΤ και για την επίτευξη των στόχων του. Για το λόγο αυτό δεν αποφασίζουν αυθαίρετα αλλά συζητούν με την κοινωνία και τους τοπικούς φορείς, εξηγούν τα πάντα στους πολίτες ακούν τις προτάσεις των πολιτών και μόνο όταν βεβαιωθούν ότι έχουν τη σύμφωνη γνώμη της κοινωνίας προχωρούν στην υλοποίηση των σχεδίων.

Η εκδήλωση αυτή ίσως έπρεπε να έχει γίνει κάποια χρόνια πριν, τότε που τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Οικονομικών αποφάσισαν να υιοθετήσουν το μοντέλο των ΣΔΙΤ. Ίσως τότε να είχαμε αποφύγει όλες αυτές τις συγκρούσεις και να είχαν προχωρήσει σήμερα τα έργα. Έστω όμως και τώρα που έχουν αρχίσει να υλοποιούνται τα 4 από τα 13 έργα είναι μια καλή ευκαιρία να χρησιμοποιήσουμε την ευρωπαϊκή εμπειρία και να αξιολογήσουμε πόσα από αυτά τα έργα είναι απαραίτητα και πόσα όχι αν υπάρξει ορθολογική διαχείριση.