Brain supplements: Η νέα εμμονή της μακροζωίας και τι πραγματικά λέει η επιστήμη για τον εγκέφαλο
Κάψουλες, gummies και σκόνες με ονόματα όπως «Brain Boost» και «Brain Drive» υπόσχονται καλύτερη μνήμη, μεγαλύτερη συγκέντρωση και πιο «καθαρό» μυαλό. Και όλο και περισσότεροι άνθρωποι φαίνεται να επενδύουν σε αυτά τα brain supplements, που έχουν μετατραπεί σε μία από τις μεγαλύτερες τάσεις της αγοράς ευεξίας και μακροζωίας για τον εγκέφαλο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, περίπου 1 στους 5 ενήλικες άνω των 50 ετών στις ΗΠΑ παίρνει βιταμίνες ή supplements ειδικά για την ενίσχυση του εγκεφάλου ενώ η παγκόσμια αγορά συμπληρωμάτων διατροφής εκτιμάται ότι έφτασε τα 517 δισ. δολάρια το 2025.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλά από αυτά τα προϊόντα για τον εγκέφαλο κυκλοφορούν χωρίς τις αυστηρές κλινικές δοκιμές που απαιτούνται για τα φάρμακα. «Υπάρχει και πραγματική επιστήμη αλλά και τεράστιο marketing hype», λέει ο Γκάρι Σμολ.
Όπως εξηγούν ειδικοί, αρκετές εταιρείες βασίζουν τα claims τους σε έρευνες για ασθένειες όπως η Νόσος Αλτσχάιμερ ή η γνωστική έκπτωση. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα ίδια συστατικά βελτιώνουν τη μνήμη ή τη συγκέντρωση υγιών ανθρώπων.
Ο Πίτερ Κόεν σημειώνει ότι ο όρος «brain health» χρησιμοποιείται συχνά τόσο αόριστα ώστε «ο καταναλωτής μπορεί να φαντάζεται ό,τι θέλει». Παρά τον τεράστιο όγκο προϊόντων στην αγορά, μόνο λίγα supplements έχουν δείξει έστω περιορισμένα αποτελέσματα σε σοβαρές μελέτες.
Ο ίδιος ο Σμολ αποκάλυψε ποια συμπληρώματα επιλέγει να παίρνει και ποια αποφεύγει. Ανάμεσα σε αυτά που χρησιμοποιεί είναι η κουρκουμίνη — η δραστική ουσία του κουρκουμά — λόγω πιθανών αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων και ενδείξεων ότι μπορεί να βοηθά τη μνήμη και την προσοχή.
Παίρνει επίσης συνένζυμο Q10, κυρίως επειδή λαμβάνει στατίνες για τη χοληστερίνη, αλλά και πολυβιταμίνη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μεγάλη μελέτη του Harvard University, σύμφωνα με την οποία άτομα άνω των 60 ετών που έπαιρναν καθημερινά πολυβιταμίνη είχαν ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η διαφορά αντιστοιχούσε περίπου σε «δύο χρόνια γνωστικής γήρανσης».
Από την άλλη πλευρά, ο Σμολ εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι σε αρκετά δημοφιλή προϊόντα. Για τη βιταμίνη D υποστηρίζει ότι χρειάζεται μόνο όταν υπάρχει έλλειψη, ενώ για τη Β12 θεωρεί ότι βοηθά ουσιαστικά μόνο άτομα με χαμηλές τιμές.
Αντίστοιχα, για τα Ωμέγα-3 αναφέρει ότι τα αποτελέσματα των μελετών είναι μικρά και ασταθή, αν και ο ίδιος τρώει ψάρι δύο φορές την εβδομάδα.
Το ίδιο cautious εμφανίζεται και απέναντι στην κρεατίνη, τη φωσφατιδυλοσερίνη και το nicotinamide riboside, ένα αντιγηραντικό supplement που έχει αρχίσει να γίνεται trend στους κύκλους της μακροζωίας.
Το βασικό συμπέρασμα των ειδικών παραμένει μάλλον… αντι-Instagramικό: οι πιο αξιόπιστοι τρόποι προστασίας του εγκεφάλου εξακολουθούν να είναι η άσκηση, ο καλός ύπνος και η κοινωνική ζωή. «Με τα social media, το marketing των supplements είναι πλέον στα steroids», λέει χαρακτηριστικά ο Σμολ. «Συνήθως επικρατεί όποιος φωνάζει πιο δυνατά.»
Με την υποστήριξη της Φαρμασέρβ-Λίλλυ, οι ασθενείς θα έχουν δίπλα τους διαιτολόγο-διατροφολόγο κατά την έναρξη της θεραπευτικής παρέμβασης για την αντιμετώπιση της νόσου τους.
14°
