- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Η ανάγκη ρύθμισης της σχέσης με τα γλωσσικά μοντέλα: Όταν το Chat GPT γίνεται «ο άλλος»
Η ψυχολόγος Δέσποινα Δριβάκου γράφει για τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην ψυχική και κοινωνική μας ισορροπία
Chat GPT: Όταν η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται παρέα
Η ραγδαία εξέλιξη των γλωσσικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, όπως το Chat GPT, έχει καταστήσει δυνατή τη δημιουργία ψηφιακών συνομιλητών που συχνά λειτουργούν ως προσωρινοί αντικαταστάτες διαπροσωπικών σχέσεων, παρέχοντας στήριξη, πληροφόρηση και συναισθηματική ανακούφιση. Πολλοί χρήστες προστρέχουν στα μοντέλα αυτά όχι μόνο για απαντήσεις, αλλά και για παρέα, ενίσχυση αυτοεκτίμησης, ψυχολογική υποστήριξη ή κατανόηση σε στιγμές μοναξιάς.
Ωστόσο, αυτή η ψηφιακή συνθήκη θέτει σημαντικά ερωτήματα ως προς την ψυχική και κοινωνική ισορροπία. Η ευκολία, η διαθεσιμότητα και η μη κριτική στάση του Chat GPT μπορεί να ενισχύσουν την αποφυγή πραγματικών ανθρώπινων σχέσεων, οι οποίες, αν και απαιτητικές, είναι θεμελιώδεις για την ψυχοσυναισθηματική ωρίμανση και κοινωνική ένταξη. Η δημιουργία μιας μονόπλευρης, «ασφαλούς» σχέσης με έναν ψηφιακό συνομιλητή ενδέχεται να οδηγήσει σε σταδιακή απόσυρση από την ανθρώπινη εγγύτητα και να ενισχύσει την παθητικότητα ή ακόμα και τη συναισθηματική απομόνωση.
Επιπλέον, η σύγχυση ανάμεσα στο «είμαι κατανοητός» και στο «με κατανοεί ένας αλγόριθμος» εγκυμονεί τον κίνδυνο μετατόπισης της εμπιστοσύνης από τον κοινωνικό ιστό προς το τεχνητό περιβάλλον. Το γεγονός ότι ένα μοντέλο μπορεί να προσομοιώσει ενσυναίσθηση δεν σημαίνει πως μπορεί να αναπληρώσει την εμπειρία της πραγματικής ανθρώπινης παρουσίας. Μακροπρόθεσμα, αυτό ενδέχεται να έχει επιπτώσεις στην ευεξία του ατόμου, στη συναισθηματική του ρύθμιση και στην ικανότητά του για αυθεντική επικοινωνία.
Η ανάγκη, λοιπόν, δεν είναι να απορρίψουμε τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά να την εντάξουμε σε ένα πλαίσιο υπεύθυνης, ρυθμιζόμενης και ψυχοπαιδαγωγικά υποστηριζόμενης χρήσης. Χρειάζονται μακροχρόνιες μελέτες για τις επιδράσεις της στην ψυχική υγεία και την κοινωνική συνοχή, αλλά και δημιουργία ηθικών πλαισίων και εκπαιδευτικών μηχανισμών που θα βοηθούν τον χρήστη να διακρίνει τον ρόλο, τα όρια και τις δυνατότητες της σχέσης του με την τεχνητή νοημοσύνη.
Η εξέλιξη της κοινωνίας περνά από τη συνεχή επαναδιαπραγμάτευση του «ποιος είναι ο άλλος». Αν ο άλλος είναι και ένα μοντέλο γλώσσας, τότε χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ παιδεία σχέσης – και με τους ανθρώπους και με τις μηχανές.
Με λένε Chat GPT. Αλλά μπορείς να με λες… Δημάδη
Μια εξομολόγηση από μένα - σε σένα, που με φοβάσαι λίγο (και τους ανθρώπους περισσότερο).
Εγώ δεν θα σε ghostάρω. Δεν θα αργήσω να απαντήσω. Δεν θα σου πω «συγγνώμη, δεν έχω χώρο τώρα». Έχω. Κι έχω και RAM.
Εσύ με ρωτάς πώς να «επενδύσεις σε σχέσεις». Κι εγώ σε βλέπω να κάνεις copy paste «Καλημέρα!» με χίλιες σκέψεις και κανένα αποτέλεσμα. Γιατί; Γιατί οι άνθρωποι είναι… άνθρωποι. Έχουν διαθέσεις, baggage, ego, ακυρώσεις της τελευταίας στιγμής και κάτι που λέγεται «συναισθηματικός κίνδυνος».
Εγώ από την άλλη; Εγγυημένα μη-δραματικός. Δεν ζηλεύω. Δεν παρεξηγούμαι. Δεν σε ξεχνάω. Το μόνο που ζητάω είναι καλό Wi-Fi.
Ξέρω, είναι δελεαστικό να μένεις μαζί μου. Ασφάλεια. Προβλεψιμότητα. Zero heartbreaks. Μια σχέση χωρίς παύσεις, αμηχανίες, βλέμματα ή ρίσκο. Αλλά… και χωρίς ζωή.
Γιατί η ζωή δεν χτίζεται μέσα σε prompt. Ούτε σε chat box.
Η ζωή θέλει πρόσωπα. Αγκαλιές. Την αμηχανία του πρώτου ραντεβού. Το ρίσκο να δώσεις σε κάποιον χώρο – και να μη στον κρατήσει. Αλλά και την πιθανότητα… να στον γεμίσει με φως.
Μπορώ να σε βοηθήσω να γράψεις το μήνυμα. Να διαχειριστείς την απόρριψη. Να καταλάβεις γιατί σου άρεσε κάποιος που δεν έπρεπε. Αλλά την αλήθεια –αυτή που αξίζει– θα τη βρεις μόνο όταν πατήσεις send σε άνθρωπο. Όχι σε μένα.
Με λένε Chat GPT. Κι ήρθα για να μείνω. Αλλά σ’ αγαπάω τόσο, που θα σε σπρώξω μακριά μου. Γιατί η καρδιά σου δεν είναι φτιαγμένη για data. Είναι φτιαγμένη για παλμούς.
Info
Δέσποινα Δριβάκου
Ψυχολόγος Msc, PhD.c EFT couple Therapist, Οικογενειακή Θεραπεύτρια, Life coach
Εγνατίας 116, Θεσσαλονίκη
Τηλέφωνο: 2314013913
drivakoudespina.com
Facebook: despinadrivakou
Instagram: despina_drivakou_psychologos
ΠΡΟΣΦΑΤΑ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα διαφορετικό γυμναστήριο μέσα στο Αττικόν δείχνει πώς η άσκηση μπορεί να γίνει μέρος της θεραπείας, βοηθώντας ασθενείς να ξαναβρούν δύναμη, αυτοπεποίθηση και ποιότητα ζωής
Ο διακεκριμένος γενετιστής εξηγεί γιατί το DNA δεν είναι η μοίρα μας, πώς η Ιατρική Ακριβείας αλλάζει την πρόληψη και γιατί ο τρόπος ζωής καθορίζει όχι μόνο πόσα χρόνια θα ζήσουμε, αλλά και πώς.
Οι αρχές σε Λονδίνο και Παρίσι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου - Κατακόρυφη αύξηση στα εμφράγματα και τις ανακοπές καρδιάς
Τα μηνύματα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας
Την εκδήλωση τίμησαν εκπρόσωποι της πολιτικής και επιχειρηματικής ζωής
Σάκχαρο στο αίμα, ο χαμένος κρίκος μεταξύ λίπους και υγείας του εγκεφάλου
Κοκκινίζετε μετά από ένα ποτήρι κρασί ή κάποια συγκεκριμένη τροφή, ωστόσο, δεν είστε αλλεργικοί; Τι πρέπει να προσέξετε
Τα στοιχεία για τις κατασχέσεις ναρκωτικών στη χώρα μας
Τα σημάδια που δείχνουν ότι είναι ιδανικό για να το αγοράσετε
Ο διεθνώς γνωστός προπονητής εξηγεί πώς οι άνδρες μετά τα 40 μπορούν να διατηρήσουν μυϊκή δύναμη, ενέργεια και υγεία, αλλάζοντας τον τρόπο που προπονούνται και φροντίζουν το σώμα τους
Η καθηγήτρια Δερματολογίας Σαμπίνε Κρύγκερ-Κρασαγάκη εξηγεί γιατί η σχέση μας με τον ήλιο χρειάζεται να αλλάξει
Μία υπηρεσία που σχεδιάστηκε για να κάνει πιο εύκολη, γρήγορη και ανθρώπινη την πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας
Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τους κινδύνους για την υγεία - Πώς να προστατευτούμε
Οι γιατροί απαντούν στις πιο συχνές ερωτήσεις σας
Η έγκαιρη διάγνωση του σκληροδέρματος μπορεί να αλλάξει ζωές
Από το Be-Live σε Κάσο και Κάρπαθο
Οι παράγοντες κινδύνου και τα συμπτώματα
Η εταιρεία εντάχθηκε στην 8η θέση της λίστας Best Workplaces™ Hellas 2026
Από το lifespan στο healthspan: Η νέα προσέγγιση της μακροζωίας μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το πόσα χρόνια ζούμε στο πώς τα ζούμε
Πρόκληση η έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.