Βουδαπέστη: Εκεί που ο χρόνος μυρίζει καραμελωμένη ζάχαρη και ιστορία

Ζω στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που μπορείς να την πεις και «οδική πύλη» προς την Ευρώπη. Αυτό μου δίνει το δικαίωμα να επιλέγω διαδρομές με το αυτοκίνητο, να ξεκινάω δηλαδή το ταξίδι τη στιγμή που κλείνει η πόρτα του. Η πολυτέλεια της στάσης εκεί όπου το σκηνικό «φωνάζει», η εναλλαγή του κλίματος και η γλώσσα του κάθε τόπου που σαν ταινία ξετυλίγεται μπροστά στο παρμπρίζ, είναι μια ελευθερία που μεταμορφώνει το δύσκολο σε αναζωογονητικό.

Αυτή, η πρώτη για το έτος κινηματογραφική ροή του δρόμου, βρήκε την κορύφωσή της στη Βουδαπέστη, όπου το αυτοκίνητο έδωσε τη σκυτάλη στο Funicular. Πρόκειται για το εμβληματικό τελεφερίκ της πόλης, την ξύλινη αυτή χρονομηχανή που, από το 1870, ανεβάζει τον κόσμο στην κορυφή του Βούδα, την ακρόπολη της πόλης. Πέτρινοι όγκοι ανακτόρων, σκαλιστές λεπτομέρειες που άντεξαν πολέμους, μπαρόκ ανάγλυφα σαν σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας από τη μια, και από την άλλη μικρές παρέες που μοιράζονται παραδοσιακές λιχουδιές μέσα από μια συλλογική ανάσα χαράς που αχνίζει στον παγωμένο αέρα. Παρατηρώ τους πολίτες του κόσμου να τριγυρίζουν με τα μάτια γεμάτα θαυμασμό μπροστά στην «απειλητική» ομορφιά της αρχιτεκτονικής. Ένα ανθρώπινο μωσαϊκό που γιορτάζει το «τώρα», εγκλωβισμένο στην πιο όμορφη ταξιδιωτική, μπορεί και γαστρονομική στιγμή της πόλης.

Στη Βουδαπέστη για γλυκό της καμινάδας, πάπρικα κι άλλες γαστρονομικές ιστορίες

Το κρύο της Κεντρικής Ευρώπης μυρίζει ιστορία, καπνιστή πάπρικα και σχεδόν εθιστική ζεστή κανέλα. Είναι και εκείνο το άρωμα της καμένης ζάχαρης και βανίλιας που δραπετεύει από τα Kürtőskalács —αποκλείεται να το προφέρω— το περίφημο «γλυκό της καμινάδας». Μπροστά στα παιδικά μάτια μοιάζει με μικρό αρχιτεκτονικό θαύμα ζύμης που τυλίγεται με υπομονή στον μεταλλικό κύλινδρο, ψήνεται με θαλπωρή στα κάρβουνα και, αφού βουτήξει καυτό στη ζάχαρη, καραμελώνει φυλακίζοντας το ζεστό και αφράτο του σώμα. Συνηθίζω να ξεκινάω από αλμυρές γεύσεις, αλλά αυτό, αλήθεια, δεν άντεξα να το προσπεράσω.

Και αφού η καραμέλα έκανε την αρχή, η συνέχεια δεν μπορούσε παρά να είναι αλμυρή και επιβλητικά χορταστική. Ακριβώς δίπλα, σε βαριά ταψιά άχνιζε το γκούλας που σιγόβραζε για ώρες πάνω στην εστία. Πυκνή, κατακόκκινη «λύση» στο κρύο το καυτό μοσχάρι και οι πατάτες που μελώνουν μέσα στην περίφημη τοπική πάπρικα. Δεν μπορείς να μιλήσεις για Ουγγαρία χωρίς να υποκλιθείς στην πάπρικα, το «κόκκινο χρυσάφι» της χώρας. Η πάπρικα είναι το στοιχείο που δίνει ταυτότητα σε κάθε παραδοσιακό πιάτο. Εδώ το εν λόγω μπαχαρικό δεν είναι απαραίτητα καυτερό, είναι πολύπλοκο. Έχει μια γλυκιά, γήινη βάση, μια ελαφρώς καπνιστή επίγευση και μια ζεστασιά που δένει αργά τη σάλτσα. Βαθιά νοστιμιά!

Λουκάνικα και ζεστό κρασί

Προσπέρασα το μπιφτέκι με το τεράστιο τυρί στην πλάτη του και υπέκυψα στο λουκάνικο, αφού η εμπειρία του τόπου εστιάζεται και στην τοπική μουστάρδα, η οποία βγάζει μια αιχμηρή ζωντάνια. Τη νιώθεις να κάνει ένα ακαριαίο ξύπνημα στην ανάσα. Σερβίρεται σε φρεσκοψημένο lángos, αυτό το τηγανητό ψωμί που το λες και θερμιδική βόμβα, αφού αλείφεται με μια γενναία δόση σκόρδου, καλύπτεται με δροσερή sour cream και τέλος πασπαλίζεται με τριμμένο κίτρινο τυρί. Είναι το κλασικό «βρόμικο» της χώρας και γούσταρα που το έτρωγα κάτω από το άγαλμα του Ευγένιου της Σαβοΐας.

Και φυσικά δεν γίνεται χειμωνιάτικος περίπατος εδώ χωρίς την εμπειρία του ζεστού κρασιού. Το Forralt bor είναι βαθύ πορφυρό, μοσχομυριστό, και δεν νομίζω ότι μοιάζει με κανένα άλλο. Επέλεξα εκείνο που προέρχεται από την περιοχή του Eger, όπου το διάσημο κρασί της ονομάζεται «Αίμα του ταύρου». Είναι ενισχυμένο με μπαχαρικά που καίνε ευχάριστα τον λαιμό και μια διακριτική οξύτητα. Αναπόφευκτα το σύγκρινα με το γερμανικό Glühwein. Κέρδισε στα σημεία λόγω του στιβαρού του χαρακτήρα. Πιο βαθύ, πιο σκοτεινό, μπαχαρώδες και ικανό να ζεστάνει μέχρι και το μεδούλι. Ξεφεύγει από τα τουριστικά υποπροϊόντα και αντανακλά την ιδιοσυγκρασία της Ουγγαρίας.

Με το ζεστό ποτήρι ανάμεσα στις παλάμες στάθηκα στην άκρη του τείχους. Από εδώ ψηλά, η Βουδαπέστη μοιάζει με κόσμημα. Νιώθεις ότι ο Δούναβης χωρίζει τον χρόνο στα δύο. Η αρχιτεκτονική του τοπίου, οι γεύσεις και η ελευθερία του δρόμου συνέθεσαν το ιδανικό καλωσόρισμα στο 2026.