Δεκαετίες αργότερα, στο παλιό του σινεμά, μια νεαρή Αμερικανίδα πιανίστρια από την άλλη άκρη του κόσμου μιλάει για μουσική
Δώδεκα το μεσημέρι στο Φιλώτι και η λειτουργία μόλις έχει τελειώσει. Ο κόσμος κατεβαίνει από την εκκλησία προς την πλατεία με τον πλάτανο. Οι άντρες με τα καλά τους, οι γυναίκες με φορέματα και ψιλοτάκουνα — όχι ακριβώς το ιδανικό υπόδημα για τα σκαλάκια ενός ορεινού χωριού, αλλά ο Δεκαπενταύγουστος στην Ελλάδα εξακολουθεί, ευτυχώς, να απαιτεί μια κάποια επισημότητα.
Τα μαγαζιά γύρω από την πλατεία είναι γεμάτα.
Λίγο πιο πάνω, στα σκαλάκια, υπάρχει ένα μικρό καφέ-εστιατόριο, κάπως απόμερο από τη φασαρία.
Και κάπως έτσι, για να ξαναζωντανέψει η πιο σύγχρονη συσκευή της ζωής μας, βρίσκεται ανάμεσα στους προγόνους της.
Παλιά ραδιόφωνα. Μια τηλεόραση άλλης εποχής. Ένα κόκκινο κερματοτηλέφωνο. Φωτογραφίες, μικροαντικείμενα, σημαιάκια με «Χριστός Νικά».
Ένα μικρό μουσείο επικοινωνίας χωρίς να προσπαθεί να γίνει μουσείο.
Αφήνω το smartphone να φορτίζει ανάμεσα στα φαντάσματα της τεχνολογίας και ξαναβγαίνω.
Χωρίς κινητό.
Ίσως ευτυχώς.
Γιατί όταν σου αφαιρούν την οθόνη, αρχίζεις πάλι να κοιτάζεις.
Και τότε βλέπω πραγματικά το Παλιό Σινεμά.
Πολύχρωμες καρέκλες, ξύλινα τραπεζάκια, ασβέστης, γλάστρες, φυλλωσιές που κάνουν σκιά στα σκαλοπάτια.
Και γάτες.
Αρκετές γάτες, τοποθετημένες σε στρατηγικά σημεία.
Δεν φαίνεται να ανήκουν σε κανέναν. Μάλλον συμβαίνει το αντίθετο. Το Παλιό Σινεμά ανήκει στις γάτες και οι υπόλοιποι έχουμε απλώς άδεια προσωρινής παραμονής.
Μετά παρατηρώ τις καρέκλες.
Δεν έχουν μόνο διαφορετικά χρώματα.
Μιλάνε.
Να ζεις.
Να ονειρεύεσαι.
Να είσαι ωραίος άνθρωπος.
Κάνε ό,τι σε κάνει να γελάς!
Λίγο πιο πέρα κάθεται ένα όμορφο νεαρό ζευγάρι. Μια ξανθιά κοπέλα κι ένα χαμογελαστό αγόρι.
Η καρέκλα της γράφει:
ΝΑ ΟΝΕΙΡΕΥΕΣΑΙ.
Η δική του:
ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΩΡΑΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ.
Καλό casting.
Και κάπου εκεί αντιλαμβάνομαι το προφανές.
Στο Παλιό Σινεμά δεν υπάρχει πια οθόνη.
Οθόνη είναι η ζωή που περνάει μπροστά σου.
---
73 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ
Η ζέστη δυναμώνει και κάποια στιγμή μπαίνω ξανά μέσα.
Αυτή τη φορά για νερό.
Μια μικρή λεπτομέρεια που μου αρέσει: εδώ δεν προσγειώνεται αυτομάτως στο τραπέζι ένα πλαστικό μπουκαλάκι.
Σου φέρνουν νερό της βρύσης.
Tap water.
Φιλώτι.
Κάπως έτσι αρχίζω να γνωρίζω την οικογένεια.
Το Παλιό Σινεμά ήταν κάποτε πραγματικό σινεμά. Ο άνθρωπος που το πήρε και το μετέτρεψε σε καφέ και εστιατόριο είχε μια άλλη μεγάλη αγάπη.
Το μπουζούκι.
Οι γονείς του τού έσπαγαν τα μπουζούκια.
Εκείνος αγόραζε άλλα.
Σε μια οικογένεια όπου ο βιοπορισμός προηγούνταν αναγκαστικά της καλλιτεχνικής αναζήτησης, το μπουζούκι ίσως έμοιαζε πολυτέλεια.
Εκείνος όμως επέμενε.
Και κάπως έτσι η καλλιτεχνική του φύση βρήκε τελικά καταφύγιο σε ένα παλιό σινεμά.
Ο ίδιος έχει φύγει πια.
Η Αντωνία όμως είναι εδώ.
Με την ποδιά της.
Στην κουζίνα.
— Πόσα χρόνια μαγειρεύετε;
— Εβδομήντα τρία.
Νομίζω ότι δεν άκουσα καλά.
— Εβδομήντα τρία χρόνια;
— Εβδομήντα τρία.
Κάνω την αφαίρεση.
— Δηλαδή είστε 81;
— 81.
Από οκτώ χρονών στην κουζίνα.
Τέσσερα παιδιά. Δύο αγόρια, δύο κορίτσια.
Της λέω:
— Να μου χαιρετήσετε τα παιδιά και τα εγγόνια.
Με διορθώνει αμέσως.
— Και τα δισέγγονα.
Touché.
---
ΚΑΝΕ Ο,ΤΙ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΓΕΛΑΣ
Η κόρη της, η Μανωλία, τρέχει σήμερα το μαγαζί.
Ντυμένη στα μαύρα, με μαύρο καρέ αλά Κλεοπάτρα που πέφτει πάνω από το ένα μάτι.
Μου αποκαλύπτει ότι εκείνη έγραψε τις ατάκες στις καρέκλες.
Κάποιος λοιπόν είχε γράψει το σενάριο πριν φτάσω.
Απλώς δεν ήξερε ακόμη ποιος θα καθίσει πού.
Ο αδελφός της, ο Ηλίας, έχει αναλάβει τα γλυκά.
Πορτοκαλόπιτα, λουκουμάδες, μωσαϊκό.
Η Αντωνία η κουζίνα και οι συνταγές.
Ο Ηλίας τα γλυκά.
Η Μανωλία τις λέξεις.
Και πίσω από όλους, ο πατέρας με το μπουζούκι και το σινεμά.
Μουσική, μαγειρική, γλυκά, λέξεις.
Μια οικογένεια που, χωρίς να το ονομάζει έτσι, δημιουργεί.
Κάπου στη συζήτηση ο Ηλίας μού λέει:
— Ψάχνουμε γαμπρό.
Κοιτάζω τη Μανωλία.
— Εγώ σήμερα είμαι ελεύθερος. Αλλά να ξέρετε: είμαι πειρατής, Μυκονιάτης και τρελός.
Γέλια.
Του εξηγώ ότι η αδελφή του έχει κάτι από πειρατίνα. Όλο μαύρα και το μαλλί πάνω από το ένα μάτι σαν patch.
Γελάει κι εκείνη.
— Θα τα πούμε τον Σεπτέμβριο.
Ραντεβού τον Σεπτέμβριο λοιπόν.
Μέχρι εκείνη τη στιγμή πιστεύω ότι έχω βρει την ιστορία μου.
Κάνω λάθος.
Γιατί αλλάζει ο ήλιος.
---
ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΛΙΚ
Ο ήλιος έχει πιάσει το τραπέζι μου.
Μετακινούμαι λίγα μέτρα πιο πέρα.
Στη θέση που αφήνω έρχεται και κάθεται μια γάτα.
«Για όλα έφταιγε η γάτα», που θα έλεγε και η Αρλέτα.
Εγώ παίρνω τη σκιά.
Η γάτα το τραπέζι.
Και ακριβώς μπροστά μου βρίσκονται δύο γυναίκες. Από τη διαφορά ηλικίας υποθέτω μητέρα και κόρη.
Πιάνουμε κουβέντα.
Αμερικανίδες. Πρώτη φορά στην Ελλάδα. Πρώτη φορά στη Νάξο.
Η μητέρα λέγεται Eva. Μένει στο Las Vegas.
Η κόρη μού λέει το όνομά της.
Ακούω:
— Stephanie.
— No. Tiffany.
Της δίνω την επαγγελματική μου κάρτα.
Την κοιτάζει.
— Tiffany. Like your card.
Κοιτάζω κι εγώ.
Τυρκουάζ.
Tiffany blue.
Το χρώμα της The Alex Bateman Agency.
Και τότε μαθαίνω κάτι ακόμη.
Με είχε ήδη προσέξει.
Νωρίτερα, όταν κατέβαινε τα σκαλάκια ερχόμενη από την εκκλησία, με είχε δει μόνο μου, με ένα σημειωματάριο και ένα μολύβι, να προσπαθώ να γράψω.
Εγώ κοιτούσα τον κόσμο που κατέβαινε από την εκκλησία.
Δεν είχα αντιληφθεί ότι κάποιος από εκείνον τον κόσμο κοιτούσε εμένα.
Reverse shot.
Και τότε κάνω τον κινηματογραφικό συνειρμό.
Breakfast at Tiffany's.
Ο Paul Varjak. Συγγραφέας. Μπλοκαρισμένος. Νέα Υόρκη.
Κι εγώ, στο Παλιό Σινεμά του Φιλωτίου, με το μολύβι στο χέρι και μια λευκή σελίδα μπροστά μου, έχω μόλις γνωρίσει μια Tiffany.
Κοιτάζω το τραπέζι.
Η Eva έχει πάρει λουκουμάδες.
Ελληνικά pancakes.
Breakfast at Tiffany's;
Όχι ακριβώς.
Brunch with Tiffany.
Χωρίς το Tiffany's.
Και, προς το παρόν τουλάχιστον, χωρίς τη Νέα Υόρκη.
Τότε κοιτάζω τις καρέκλες τους.
Η Eva κάθεται σε μία που γράφει:
ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΛΙΚ.
Η Tiffany στη μωβ ακριβώς δίπλα της:
ΔΕ ΜΕ ΔΙΝΕΙ Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ.
Κοιτάζω την καρέκλα.
Μετά την Tiffany.
Μετά τη μαμά της.
Δεν λέω τίποτα.
Άλλωστε πριν από λίγα λεπτά μια άλλη οικογένεια μου έψαχνε νύφη.
Το Παλιό Σινεμά είχε πλέον αρχίσει να γράφει μόνο του και την κωμωδία.
---
ΝΑ ΟΝΕΙΡΕΥΕΣΑΙ
Η Tiffany είναι μουσικός.
Καθηγήτρια πιάνου.
Ξεκίνησε από την κλασική μουσική και πέρασε περισσότερο προς τη σύγχρονη.
Και τότε επιστρέφει στο μυαλό μου ο άνθρωπος που κάποτε έπαιζε μπουζούκι εδώ.
Οι γονείς του τού έσπαγαν τα μπουζούκια.
Εκείνος αγόραζε καινούργια.
Δεκαετίες αργότερα, στο παλιό του σινεμά, μια νεαρή Αμερικανίδα πιανίστρια από την άλλη άκρη του κόσμου μιλάει για μουσική.
Και βρίσκεται στη Νάξο.
Στο νησί του Απόλλωνα.
Της μιλάω γι' αυτό. Για τον Απόλλωνα, τη μουσική, τις τέχνες.
Και της λέω κάτι που πιστεύω.
Ότι ένας από τους δρόμους προς την ελευθερία περνάει μέσα από την τέχνη.
Από τη μουσική.
Από τον χορό.
Από το τραγούδι.
Γιατί εκεί ο άνθρωπος μπορεί για λίγο να αφήσει στην άκρη την αποκλειστική κυριαρχία του λογικού. Να βγάλει στην επιφάνεια το ένστικτο, το συναίσθημα, το σώμα. Εκείνα τα κομμάτια του που δεν υπακούουν εύκολα σε κανόνες.
Μιλάμε λίγο ακόμη. Τους λέω μερικά πράγματα για τη Νάξο και για τη Μύκονο. Τις προσκαλώ να έρθουν.
Κάποια στιγμή φεύγουν.
Δεν ζητάω το τηλέφωνο της Tiffany.
Από ευγένεια.
Ίσως και επειδή μερικές φορές είναι καλύτερο να αφήνεις μια σκηνή να τελειώσει εκεί που πρέπει.
Της έχω δώσει άλλωστε την κάρτα μου.
Και η μητέρα της καθόταν πάνω στο:
ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΛΙΚ.
---
SEE YOU IN NEW YORK
Το επόμενο βράδυ βρίσκομαι σε άλλο νησί.
Σαντορίνη.
Γράφω επιτέλους την ιστορία του Παλιού Σινεμά.
Το σημειωματάριο που στο Φιλώτι έμενε λευκό δεν είναι πια λευκό.
Και το κινητό που με είχε παρατήσει από μπαταρία είναι τώρα δίπλα μου.
Ανάβει.
Ένα μήνυμα.
Από την Tiffany.
Τρεις λέξεις:
See you in New York.
Χαμογελάω.
Breakfast at Tiffany's.
Τελικά είχε έρθει και η Νέα Υόρκη.
Και το κλικ δεν το έκανα εγώ.
Το έκανε εκείνη.
Τότε σκέφτομαι την πρώτη καρέκλα στην οποία είχα καθίσει στο Φιλώτι.
Είχα φτάσει χωρίς ιστορία.
Με ένα σημειωματάριο, ένα μολύβι και ένα μικρό writer's block.
Το κινητό με είχε παρατήσει.
Και η καρέκλα έγραφε:
ΝΑ ΜΗΝ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΣ.
Δεν τα παράτησα.
Πόσες συμπτώσεις χρειάζονται άραγε μέχρι μια σειρά τυχαίων γεγονότων να αρχίσει να μοιάζει με σενάριο;
Δεν ξέρω.
Ξέρω μόνο ότι μπήκα στο Παλιό Σινεμά χωρίς ταινία.
Και όταν έφυγα, είχα μόλις παίξει σε μία.
Post-credit scene.
Κάπου στο Φιλώτι υπάρχει ακόμη μια καρέκλα που έγραψε η Μανωλία.
Πρακτικές λειτουργίες άνεσης, αποθήκευσης και καθημερινής ευκολίας κάνουν πιο ξεκούραστες τις μετακινήσεις, τις διακοπές και τις υπαίθριες δραστηριότητες
17°
