Τιμές στο ταβάνι: Όταν ακόμη και τα βασικά έχουν γίνει είδη πολυτελείας
Όποιος ψωνίζει είδη πρώτης ανάγκης τους τελευταίους πέντε-έξι μήνες έχει πάθει ΣΟΚ με το πόσο έχουνε χτυπήσει ταβάνι οι τιμές για τα είδη πρώτης ανάγκης.
Η ακρίβεια στα τρόφιμα και στα είδη πρώτης ανάγκης εκτοξεύεται και πιέζει τα νοικοκυριά, τις οικογένειες και την καθημερινή ζωή.
Μία σύντομη, συμμαζεμένη «βόλτα» σε σουπερμάρκετ σήμερα, ίσα-ίσα για δυο-τρεις σακουλίτσες, προς θεού όχι για τιγκαρισμένο πορτ-μπαγκάζ, μια συντηρητική βόλτα ψωνίων, δεν ξεμπερδεύεται με κάτω από 50 ευρώ: οι τιμές στα τρόφιμα έχουν ανέβει τρομαχτικά, οι τιμές για τα απλά, τα οικονομικότερα, τα συσκευασμένα-με-την-ούγια-του-σουπερμάρκετ φαγώσιμα, από ψωμί και τυρί του τοστ μέχρι κρέας, αλλαντικά, πουλερικά, γαλακτοκομικά, όσπρια, ρύζια, αλεύρια και ζυμαρικά. Δεν αραδιάζω νούμερα, ξέρουμε από τιμούλες, τις βλέπουμε να μας κοιτάζουν λαδιάρικα από τα ράφια των σουπερμάρκετ, αλλάζοντας από βδομάδα σε βδομάδα, ίσως κι από μέρα σε μέρα – μου έχει τύχει να αγοράσω κονσέρβα με τονοσαλάτα τη Δευτέρα προς Χ ποσόν, και την Τρίτη να την δω την ίδια κονσέρβα προς Χ+ ποσόν, στο ίδιο μαγαζί και στο ίδιο ράφι. Εκτός που ξέρουμε από τιμούλες, έχουμε καταλάβει κι ότι δεν έχουν καμία σταθερότητα: αν γράψω τώρα πχ ότι ο κιμάς έχει 9 ευρώ το κιλό, αύριο μπορεί να έχει 11 ευρώ, εκτός που ένας χασάπης μπορεί να τον έχει 10 ευρώ, κι ένα σουπερμάρκετ 12. Μισό κιλό συσκευασμένη φέτα μπορεί να έχει από 6 μέχρι 9 ευρώ, και δεν είναι καν μισό κιλό, είναι 400 γραμμάρια, αν τσεκάρεις καλά-καλά τη συσκευασία της.
Περνάμε χρόνο οι περισσότεροι/ες από εμάς, τσεκάροντας τις συσκευασίες, τις οποίες ψάχνουμε με μεγεθυντικό φακό επειδή είναι έξυπνα μεταμφιεσμένες σε ντιζάιν, σκεπασμένες με χρωματάκια: οι χαμηλότερες τιμές συνήθως αντιστοιχούν σε μικρότερη ποσότητα, οι «προσφορές» σε ποσότητα-αλοιφή, ή/και σε προϊόντα στο τσακ να λήξουν ή/και ληγμένα. Αν καθίσεις με το κομπιουτεράκι του κινητού μπροστά σε μια συσκευασία-γίγας και υπολογίσεις κατά πόσον σε συμφέρει τελικά ή όχι, μπορεί και να βρεθείς προ εκπλήξεως – κάτι που ακούγεται μπερεκέτι, παίζει να είναι απλώς ένα άθροισμα – ναι, τα δύο κιλά συμφέρουν αλλά τελικά κοστίζουν όσο το ένα συν ένα κιλό, για σκέψου, ποιος να το ‘λεγε.
Συζητάμε με φίλες μαμάδες πόσο πολύ τρώνε τα παιδιά μας, σε ποσότητες, και ποιότητες: αναστενάζουμε γιατί τα άτιμα θέλουν κρέας, ψάρι, κοτόπουλο, σουβλάκια, αυγά, πίτσες, φρούτα και αναψυκτικά. Είναι ντροπή να σκέφτεσαι «Τρώνε τον άμπακο τα παιδιά μου!», ενώ σε προηγούμενες γενιές οι μαμάδες καμάρωναν όταν είχανε φαγανά παιδάκια. Αλλά δεν βγαίνεις, οικονομικά, δεν βγαίνεις ούτε με ένα, πόσο μάλλον με δύο, με τρία, ή με περισσότερα παιδιά. Αν δεν έχεις τρελό μισθό, οικογενειακή περιουσία, πολλά ερ-μπι-εν-μπι στη Σαντορίνη, κότερα, ελικόπτερα και λογαριασμούς στην Ελβετία, ΔΕΝ βγαίνεις, ως απλός εργαζόμενος με παιδιά.
Πρόσφατα ένας τέτοιος εργαζόμενος μου εξηγούσε γιατί έκλεισε το μαιευτήριο Λητώ: από τις 200-300 γεννήσεις το χρόνο, με το ζόρι έχουμε πέσει στις 20-30, και με 30 τοκετούς δεν συντηρείται ένα τόσο μεγάλο μαιευτήριο. Θα ξανα-ανοίξει μάλλον ως εξεταστικό κέντρο, αλλά δεν συντρέχει ανάγκη μαιευτηρίου μια και εμείς οι γυναίκες γεννάμε λιγότερα παιδιά. Όχι μόνον επειδή τα παιδιά τρώνε τον άμπακο. Αλλά επειδή δεν αντέχουμε οικονομικά να μεγαλώνουμε φρέσκα παιδιά: όσοι προλάβαμε, προλάβαμε, οι σημερινοί 25-35άρηδες έχουνε πολλά στο κεφάλι τους, τραβάνε μεγάλα ζόρια, τα παιδιά τους μάραναν.
Αυτά που έχουν στο κεφάλι τους οι 25-35άρηδες είναι τα έξοδα. Μια τριμελής οικογένεια σήμερα χρειάζεται 1.200 ευρώ το μήνα για βασικά έξοδα, τρόφιμα και στάνταρ καθαριστικά. Αν το παιδί της οικογένειας είναι κορίτσι, τον ήπιανε γιατί οι σερβιέτες και τα ταμπόν έχουνε πάει στο θεό, δεν λέει σήμερα να έχεις περίοδο, ούτε κι αν κάνεις οικονομία στα ταμπόν, με χρήση σε ειδικές περιστάσεις μόνον. Οι ταμπλέτες και τα σαπούνια πλυντηρίων είναι πανάκριβα, ξεκινάνε από το απλό, ταπεινό δεκάρικο για να φτάσουν στον ουρανό κι ακόμα παραπέρα, μαζί με τα χαρτιά τουαλέτας, κουζινόχαρτα, χαρτοπετσέτες και πριν ακόμα φτάσουμε στους καφέδες. Που είναι είδη πολυτελείας πια, μαζί με τα λάδια. Όπου να ‘ναι φτάνουν σε πολυτέλεια και τα αφρόλουτρα, σαπούνια, σφουγγαράκια, βετέξ και καθαριστικά μπάνιου…
Η τριμελής οικογένεια με το αγόρι/παιδί και όχι κορίτσι (το οποίο θα είχε εξτραδάκια, ως κορίτσι), η οικογένεια πρέπει να πληρώνει νοίκι, νερό, ίντερνετ, τηλέφωνο, ρεύμα, εφορία, θέρμανση, ρυθμίσεις, κοινόχρηστα και διάφορα αεριτζίδικα έξοδα που προσθέτονται στους λογαριασμούς χωρίς φανερή εξήγηση. Έστω ότι μένει σε δικό της σπίτι, θα πληρώνει ΕΝΦΙΑ και άλλους φόρους ακίνητης περιουσίας, με αρχικά που ακούγονται όλο και πιο απειλητικά. Αλλά πάλι καλά, που έχει σπίτι η τριμελής, ίσως να αρχίσει να σκέφτεται κι ένα παιδάκι ακόμα; Μπα, αποκλείεται, το μεγαλύτερο έχει ήδη αρχίσει φροντιστήρια, η οικογένεια δεν έχει χρυσορυχείο, δουλεύουν και οι δύο με «καλούτσικους» μισθούς, στα 1.100-1.200 ο καθένας, και ποιος θα μείνει στο σπίτι με το μωρό, έτσι και κάτσει στραβή και μείνουν έγκυοι; Πως θα την βγάζουν μετά, με ΔΥΟ παιδάκια, και έναν μόνον μισθό; Και πώς θα περάσει ΚΤΕΟ το αμάξι, που είναι αρχαίο; Κι αν κάποιος το χτυπήσει το παλιο-αμάξι και θέλει επισκευή, πού θα βρεθεί ένα χιλιάρικο στο καπάκι, για το μάστορα; Αν δεν έχει αμάξι η οικογένεια, θα χρειαστεί τρεις-τέσσερεις φορές το χρόνο υδραυλικό ή/και ηλεκτρολόγο, και βάρδα μη θέλει το (ένα) παιδάκι ορθοδοντικό, σιδεράκια, εξαγωγές, ή μη χρειαστεί εμφυτεύματα οποιοσδήποτε μέσα στην οικογένεια. Ή μη σπάσει κάποιος το πόδι του και μπλέξει με χειρουργεία και φυσιοθεραπείες, ή –αμάν Παναγία μου– μην αρρωστήσει κανείς, και μπει στο ατελείωτο τούνελ θεραπειών, φαρμάκων και ιατρικών επισκέψεων. Αλλά ας μην γίνομαι δυσοίωνη, ευτυχώς ένα ποσοστό τέτοιων εξόδων καλύπτεται από την δημόσια υγεία… απλώς είναι απαραίτητο να έχεις λεφτά για το υπόλοιπο, που δεν καλύπτεται παρά μόνον όταν βάζεις το χέρι στην τσέπη προκειμένου να γιατρευτείς, εσύ ή το μέλος της οικογένειάς σου. Μα τι γκαντεμιά, και το αμάξι ΚΤΕΟ, και στραπατσαρίστηκε, και θέμα υγείας στο καπάκι; Αποκλείεται, οι στραβές ποτέ δεν πέφτουν μαζεμένες… Εεε; Διαμαρτύρεται κανείς από τη γαλαρία ή είναι ο θόρυβος που κάνουν τα χάλκινα νομισματάκια, μέχρι μονόλεπτα, όταν τα μετράει η οικογένεια;
Λέγαμε με φίλη συνομήλικη πως αν τα παιδιά μας αποκτήσουν παιδιά, μια και είναι 30-40 χρονών, ζωή να έχουνε τα χρυσά μας, εμείς δεν μπορούμε να «τα κρατάμε» γιατί κυνηγάμε το τάλιρο, είτε έχουμε βγει στη σύνταξη είτε όχι. Επειδή η σύνταξη, όση κι αν είναι, ας πούμε 600-900-1.000 ευρώ, δεν φτάνει να καλύψει τα δικά μας έξοδα, πόσο μάλλον και εγγονιών, τρομάρα τους. Άρα όσο δεν κάνουν παιδιά τα παιδιά μας, είμαστε οκέι. Τρομερή αντίθεση με τους δικούς μας γονείς, οι οποίοι ως συνταξιούχοι κρατούσαν τα δικά μας παιδιά και τα χαρτζιλίκωναν κιόλας, εκτός που τα είχανε πήξει στις Κουκουρούκου. Για φαντάσου.
Όλα αυτά δεν είναι κριτική στην κυβέρνηση, ούτε αόριστη γκρίνια, είναι παρατηρήσεις διεθνούς φήμης. Η Ιταλίδα φίλη μου μιλάει για αντίστοιχες τιμές τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης στη Ρώμη, για αντίστοιχα έξοδα, φόρους, λογαριασμούς και χαράτσια. Κι αυτή πηγαίνει στις λαϊκές αγορές της Ρώμης προς το τέλος, πριν τα μαζέψουν οι έμποροι, για να γλυτώσει μερικά ευρώ, όσα να ‘ναι. Στην Αγγλία ο μισός πληθυσμός (έχω την εντύπωση ότι) ζει με επιδόματα, και πολύς κόσμος πεινάει, κανονικά, όχι μεταφορικά. Στην Αμερική γίνεται το έλα-να-δεις, γιατί εκτός από τις πανύψηλες τιμές, η ανεργία είναι τραγική, και δεν υπάρχει καν η βασική ασφάλεια, η μίνιμαλ δημόσια υγεία – πεθαίνεις στον δρόμο αν δεν έχεις να πληρώσεις το (ιδιωτικό) νοσοκομείο. Η φτωχοποίηση του πολίτη δηλαδή δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, ούτε φταίξιμο μιας συγκεκριμένης κυβέρνησης. Πόλεμοι, λιμοί, λοιμοί και καταποντισμοί έχουν τινάξει τις τιμές των πρώτων υλών στα ύψη. Όχι μόνο πετρέλαια και μεταφορικά παρά δημητριακά, όσπρια, ρύζια, κρέατα και πουλερικά, αυτά που λέμε «πρωτογενής παραγωγή», έχουν πάει περίπατο προς το ταβάνι, γιατί σε μεγάλο μέρος της γης βομβαρδίζονται καλλιεργήσιμες εκτάσεις ή γιατί σφάζονται χιλιάδες ζώα λόγω επιδημιών. Τι να σου κάνει ο Κυριάκος, ή ο όποιος Κυριάκος, όταν η Υφήλιος κοπανιέται από όλες τις μεριές σα χταπόδι;
Καλά, εννοείται δεν έχω να καταγγείλω κανέναν, ούτε να προτείνω λύσεις. Είμαι μία από τις εκατοντάδες γυναίκες που «παίρνουμε τον χρόνο μας» στα σουπερμάρκετ και τα μανάβικα συγκρίνοντας τιμές, προσπαθώντας να κόψουμε πέντε (και πολλά λέω) μαραγγιασμένα ευρώ χάρη στους σοφούς υπολογισμούς μας… με αποτέλεσμα να τρώμε ημι-ληγμένα τρόφιμα, επειδή έχουμε γερό στομάχι, και να προσγειώνουμε την καλλιτεχνία μας, ή την ηρεμία μας, σε μια πραγματικότητα πάρα πολύ σκληρή αδερφέ μου, που δεν κατεβαίνει με τίποτα.
Φυσικά αν είχα ανακαλύψει τρόπους να μειωθούν οι τιμές στα βασικά είδη πρώτης ανάγκης, θα τους μοιραζόμουν μαζί σας με προθυμία. Αλλά δεν έχω, ίσως επειδή ασχολιέμαι φουλ με το πού πουλιούνται τα πιο οικονομικά, τα πιο τσέτουλα τουμποφλό που δεν σκοτώνουνε φωκάκια ενώ ξεβουλώνουν τον νεροχύτη, ούτε λιώνουν παγετώνες στην Ανταρκτική…
Όποιος ψωνίζει είδη πρώτης ανάγκης τους τελευταίους πέντε-έξι μήνες έχει πάθει ΣΟΚ με το πόσο έχουνε χτυπήσει ταβάνι οι τιμές για τα είδη πρώτης ανάγκης.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν σχεδόν ίδιο πληθωρισμό για τα φτωχότερα και τα πλουσιότερα νοικοκυριά, αλλά διαφορετικές πηγές πίεσης και πολύ άνισα περιθώρια αντοχής
17°
