Η οικονομία επιβραδύνεται το 2026, με πιέσεις από ενέργεια και αυξημένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις
Η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε πιο απαιτητική φάση το 2026, με χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης και αυξημένο πληθωρισμό, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση προόδου που υπέβαλε το οικονομικό επιτελείο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο 2025–2028 αποτυπώνει μια οικονομία που συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά υπό μεγαλύτερες πιέσεις από το διεθνές περιβάλλον.
Η ανάπτυξη προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 2% το 2026, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 3,2%, αντανακλώντας κυρίως τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εξελίξεων. Οι αυξήσεις στο κόστος ενέργειας επιβαρύνουν τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα και αυξάνοντας το λειτουργικό κόστος.
Πέρα από την ανάπτυξη: Δημοσιονομική προσαρμογή με αυξημένες δαπάνες
Παρά το δυσμενέστερο περιβάλλον, η δημοσιονομική εικόνα παραμένει θετική, αν και λιγότερο ισχυρή σε σχέση με το 2025. Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,2% του ΑΕΠ για το 2026, από 4,9% το προηγούμενο έτος, ενώ το συνολικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται στο 0,2% του ΑΕΠ, έναντι 1,7% το 2025.
Η υποχώρηση αυτή αποδίδεται στην επιλογή της κυβέρνησης να διοχετεύσει μέρος της δημοσιονομικής υπεραπόδοσης σε μέτρα στήριξης και φορολογικές ελαφρύνσεις. Οι παρεμβάσεις ανέρχονται σε 2,96 δισ. ευρώ το 2025 και αυξάνονται κατά 3,7 δισ. ευρώ το 2026.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών, που αποτελούν πλέον βασικό δείκτη στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ο ρυθμός αύξησής τους εκτιμάται στο 7,5% το 2026, από 2,9% το 2025 και -0,1% το 2024, ενσωματώνοντας τόσο τα μέτρα ενίσχυσης εισοδημάτων όσο και τις φορολογικές ελαφρύνσεις.
Μέτρα στήριξης 800 εκατ. ευρώ, ενίσχυση εισοδημάτων και στοχευμένες παρεμβάσεις
Στην έκθεση περιλαμβάνονται και πρόσθετα μέτρα ύψους περίπου 800 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν μετά τον προϋπολογισμό. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η έκτακτη ενίσχυση οικογενειών με παιδιά, ύψους 150 ευρώ ανά τέκνο, με συνολικό κόστος 240 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται κάρτα καυσίμων για την περίοδο Απριλίου–Μαΐου (130 εκατ. ευρώ), επιδότηση diesel (106 εκατ. ευρώ) και ενίσχυση 15% στα λιπάσματα για τον αγροτικό τομέα (41 εκατ. ευρώ).
Στα μόνιμα μέτρα περιλαμβάνεται η αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων στα 300 ευρώ, με διεύρυνση των δικαιούχων κατά 420.000 άτομα και ετήσιο κόστος 198 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, επεκτείνονται τα κριτήρια επιστροφής ενοικίου για 70.000 νέους δικαιούχους, ενώ θεσπίζεται και μόνιμη επιστροφή δύο ενοικίων σε δασκάλους, νοσηλευτές και γιατρούς.
Πτωτική η πορεία του χρέους - Εντός στόχων οι δαπάνες
Παρά την αύξηση των δαπανών, η πορεία του δημόσιου χρέους παραμένει καθοδική. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώνεται από 154,2% το 2024 σε 146,1% το 2025 και εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει περαιτέρω στο 136,8% το 2026.
Την ίδια ώρα, οι καθαρές δαπάνες παραμένουν εντός των επιτρεπόμενων ορίων, αξιοποιώντας και τη ρήτρα ευελιξίας για τις αμυντικές δαπάνες, με τη σωρευτική αύξηση να υπολείπεται οριακά κατά 0,1% του ΑΕΠ από το όριο.
Η κρισιμότητα των στιγμών δεν επιτρέπει ούτε παραλυτικές ισορροπίες ούτε φαινομενικά ανώδυνους συμψηφισμούς που θα κοστίσουν πολύ ακριβά στο άμεσο μέλλον.
Η αναβίωση της πλειοδοσίας παροχών δεν αποτελεί απλώς προεκλογικό φαινόμενο· αποκαλύπτει ότι τα βαθύτερα αντανακλαστικά του μεταπολιτευτικού λαϊκισμού παραμένουν πολιτικά ενεργά.
17°
