Το κράτος δεν είναι υποκείμενο να καθορίζει τις πολιτικές. Αυτές είναι ευθύνη της κυβέρνησης και των αρμόδιων υπουργών και φυσικά του πρωθυπουργού που εν προκειμένω απέτυχαν τελείως. Δυστυχώς.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η αποτυχία της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του ίδιου του πρωθυπουργού για την αντιμετώπιση της διαφθοράς.
Εκ των υστέρων και αφού έσκασαν οι δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ήρθαν και οι νέες παραιτήσεις και αντικαταστάσεις υπουργών. Και ο πρωθυπουργός στο διάγγελμά του έκανε έκκληση προς την EPPO, μετά τις άρσεις ασυλίας, να αποφανθεί ταχύτατα αν και σε ποιους θα ασκήσει διώξεις. Φυσικά και μια τέτοια αυτονόητη κίνηση λανσαρίστηκε ως ρήξη με τα κακώς κείμενα και το βαθύ κράτος αλλά δεν νομίζω να έπεισε πολλούς. Γιατί απλώς είναι εκ των υστέρων. Ωστόσο ο πρωθυπουργός έσπευσε να δηλώσει ότι «η ευρωπαϊκή εισαγγελία έχει την απόλυτη στήριξη μας», σε μια προσπάθεια συμμαχίας με τον ελεγκτή που καταγράφεται στα θετικά του. Δεν φοβάται τον έλεγχο, αν τον φοβόταν θα έδειχνε ένοχος. Ζήτησε όμως να προχωρήσει ταχύτατα, άσκησε δηλαδή μια κάποια πίεση προς τη δικαστική αρχή, πράγμα που ικανοποίησε πολλούς που θεωρούν ότι η εισαγγελία μας έβαλε στο στόχαστρο. Και είχε δίκιο διότι άλλο κάθαρση και άλλο πολιτική ομηρία.
Ωστόσο ο Κ. Μητσοτάκης άργησε, ενώ ήταν γνωστό ότι έρχεται δικογραφία. Έπρεπε να είχε προηγηθεί, να είχε αποπέμψει και να είχε παραπέμψει τους εμπλεκόμενους στην επιτροπή δεοντολογίας πριν φτάσουν οι φάκελοι στη Βουλή. Εκ των υστέρων φαίνεται ότι τρέχει πίσω από τα γεγονότα ενώ επί μέρες πολλές διέρρεαν προγνώσεις για «βροχές και μπόρες». Φαίνεται σαν να του άνοιξε τα μάτια η Κοβέσι. Ενώ μια χαλαρή εσωτερική έρευνα εδώ και μήνες θα μπορούσε να του είχε αποκαλύψει ποιοι είναι μπλεγμένοι στο κόλπο και να τους είχε απομακρύνει. Εκ των προτέρων. Όχι εκ των υστέρων.
Φυσικά, και προς τιμήν του, δέχτηκε ότι «τέτοιες πελατειακές σχέσεις συνοδεύουν το ελληνικό κράτος από τη σύστασή του» και «όποιος βουλευτής λέει ότι δεν έκανε εξυπηρέτηση, είναι απλώς ψεύτης» αλλά και αυτό είναι στα πλαίσια της κανονικοποίησης της διαφθοράς. Αν όλα αυτά που αποκαλύπτονται είναι φυσιολογικά για τα ελληνικά δεδομένα δεν είχε λόγους να τους αποπέμψει. Τουλάχιστον αυτούς για τους οποίους δεν υπάρχουν σοβαρά ενοχοποιητικά στοιχεία. Και ακόμα χειρότερα επειδή δεν προέρχεται από πολιτική παρθενογένεση έπρεπε να ξέρει και να είχε προβλέψει. Και να είχε φροντίσει να θέσει αυστηρούς κανόνες και αυστηρές ποινές στο κόμμα του για όσες και όσους πέφτουν στο αμάρτημα του ρουσφετιού. Εκ των υστέρων, αν και σωστός, δεν πείθει.
Και η ρηξικέλευθη λύση που πρότεινε είναι το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή. Υπάρχει σε μερικές χώρες της Ευρώπης που φυσικά δεν έχουν καμία συγγένεια με μας ως προς τα πολιτικά ήθη. Αλλά γιατί κάτι τέτοιο θα μας απάλλασσε από τη συναλλαγή; Ο υπουργός κάνει ρουσφέτια όχι επειδή είναι και βουλευτής, αλλά διότι όταν θα ξαναβάλει υποψηφιότητα στην περιφέρειά του θέλει να το θυμούνται. Δεν τελειώνει η πολιτική του σταδιοδρομία επειδή έγινε υπουργός. Από τη στιγμή που έχει εκλογική περιφέρεια έχει ακριβώς τα ίδια κίνητρα. Εκτός και αν λόγω της αποκάλυψης και βέβαια της καταδίκης του έχανε για πάντα την έδρα, οπότε θα ήταν αλλιώς. Συνεπώς είναι τελείως άνθρακας ο θησαυρός του ασυμβίβαστου.
Το πρόβλημα φυσικά και δεν είναι το ρουσφέτι και τα όσα λίγα αποκαλύπτουν οι τηλεφωνικές συνδιαλέξεις. Το μεγάλο είναι το ίδιο το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως έχω γράψει επανειλημμένα. Ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης και το επιτελικό του κράτος ανέχτηκαν το πάρτι που γίνονταν με τις επιδοτήσεις σε όλη την Ελλάδα. Με τους πλαστούς αριθμούς των ζωντανών, με τα βοσκοτόπια στον πλανήτη Άρη, με τα μαϊμού βιολογικά προϊόντα. Άλλαξε 7 υπουργούς αγροτικής ανάπτυξης και 5 διοικήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά το «βαθύ κράτος» δεν ενοχλήθηκε καθόλου. Μήπως τελικά οι αλλαγές ήταν για ξεκάρφωμα, για τα μάτια του κόσμου, ενώ απλώς άλλαζε ο dj που φρόντιζε να διατηρεί αμείωτο το κέφι του πάρτι με τα κοινοτικά λεφτά; Διότι η υπόθεση αυτή δεν είναι σημερινή, κρατάει χρόνια και όλο το πολιτικό σύστημα, πόσο μάλλον η κυβέρνηση, το ήξεραν. Και το ανέχονταν. Διότι έφερνε ψήφους.
Η μόνη πραγματική μεταρρύθμιση που έγινε ήταν η μεταφορά του οργανισμού στην ΑΑΔΕ. Αλλά και αυτή εκ των υστέρων. Μια πραγματικά γενναία και σημαντική πράξη. Δορυφορική παρακολούθηση καλλιεργειών, ηλεκτρονική σήμανση του ζωικού καφάλαιου και αυτόματος υπολογισμός ενίσχυσης. Και γι αυτό ξεσηκώθηκαν οι αγρότες και έκλειναν τους δρόμους διότι κατάλαβαν ότι το πάρτι της ζωής τους τελείωσε. Και γι αυτό δεν είδαμε κανέναν βουλευτή επαρχίας να πανηγυρίζει γι αυτό. Αλλά το πρόβλημα με το σύστημα των επιδοτήσεων είναι πανευρωπαϊκό. Διότι μέσω αυτού έχει δημιουργηθεί ένα εκτροφείο απάτης, παρασιτισμού και διαφθοράς. Οι επιδοτήσεις καταστρέφουν την παραγωγή και δυναμιτίζουν την επισιτιστική αυτάρκεια. Διότι οι αγρότες παίρνουν τα χρήματα και αφήνουν τη σοδιά να σαπίζει στο χωράφι.
Η αναφορά του πρωθυπουργού σε «βαθύ κράτος» μετά από 7 χρόνια συνεχούς διακυβέρνησης και σε συνθήκες πολιτικής ηγεμονίας ήταν η πιο άτυχη στιγμή του διαγγέλματός του. Με αυτό αναιρέθηκαν όλα και ακούστηκε σε όλη την επικράτεια η ερώτηση «ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο;». Αφού εσύ ελέγχεις τους μηχανισμούς, εσύ διορίζεις τους επικεφαλής και τους ελεγκτές, εσύ παίρνεις αναφορά για κάθε κίνηση, αλλαγή και νόμο πως μπορείς να επικαλείσαι το βαθύ, δηλαδή, σκοτεινό κράτος; Και τόσα χρόνια τι έκανες για να το φωταγωγήσεις; Και είναι τόσο δυνατό αυτό το κράτος που μπορεί να διαφθείρει και τους υπουργούς σου; Με δική του πρωτοβουλία μοίραζε επιδοτήσεις σε όσους δεν τις δικαιούνταν; Ή μήπως τις «δουλειές» τις έκαναν απλοί υπάλληλοι χωρίς γνώση των ανωτέρων;
Αυτά τα πράγματα καλό είναι να μη λέγονται σε μια χώρα με άκρως συγκεντρωτικό διοικητικό και κυβερνητικό σύστημα με τον πρωθυπουργό και το γραφείο του ευρισκόμενους, με γεωμετρική ακρίβεια, στο κέντρο. Και ειδικά μετά από 7 χρόνια διακυβέρνησης. Η κυβέρνηση αδιαφόρησε για το γεγονός ότι το υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης απλώς ρύθμιζε το πάρτι των επιδοτήσεων εις βάρος των ευρωπαϊκών κονδυλίων και δεν έκανε καμία ουσιαστική κίνηση για να το σταματήσει. Ενώ προφανώς ήξερε. Διότι το κράτος δεν είναι υποκείμενο να καθορίζει τις πολιτικές. Αυτές είναι ευθύνη της κυβέρνησης και των αρμόδιων υπουργών και φυσικά του πρωθυπουργού που εν προκειμένω απέτυχαν τελείως. Δυστυχώς.
Η κρισιμότητα των στιγμών δεν επιτρέπει ούτε παραλυτικές ισορροπίες ούτε φαινομενικά ανώδυνους συμψηφισμούς που θα κοστίσουν πολύ ακριβά στο άμεσο μέλλον.
Η αναβίωση της πλειοδοσίας παροχών δεν αποτελεί απλώς προεκλογικό φαινόμενο· αποκαλύπτει ότι τα βαθύτερα αντανακλαστικά του μεταπολιτευτικού λαϊκισμού παραμένουν πολιτικά ενεργά.
17°
