Η Μαρία Καρυστιανού και ο νέος αντισυστημισμός της «κάθαρσης και αντιδιαφθοράς»
Αν βρισκόταν απέναντί μου η Μαρία Καρυστιανού, σε μία πιθανή συνέντευξη, οι ερωτήσεις που θα έκανα δεν θα αφορούσαν την οργή, το πένθος και τον αγώνα της για δικαίωση για το δυστύχημα των Τεμπών. Όλα τα παραπάνω είναι απολύτως θεμιτά και σεβαστά. Τώρα μπήκαμε –με πρωτοβουλία της ίδιας– σε νέα πίστα. Εμφανίζεται ως εν δυνάμει αρχηγός κόμματος, που ήδη καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις.
Ως εκ τούτου, θα τη ρωτούσα για τις θέσεις της όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη: Πώς βλέπει το ενδεχόμενο να φορολογηθεί το agentic AI (συστήματα που εκτελούν αυτοτελώς εργασίες) στις επιχειρήσεις; Ποια η άποψή της για τα ανθρωποειδή ρομπότ, που σταδιακά θα γίνουν ενεργό μέρος του εργασιακού οικοσυστήματος. Πώς εκτιμά το γεγονός ότι η ΑΙ πρέπει να γίνει συνεκτικό κομμάτι της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες; Πώς βλέπει τη συναισθηματική υποκατάσταση μέσω AI σε μια κοινωνία αυξανόμενης αποξένωσης;
Ποια η σκέψη της για τον υπερ-τουρισμό και το αποτύπωμα που αφήνει σε πόλεις και νησιά; Πώς σχολιάζει το πρόβλημα της λειψυδρίας; Πώς βλέπει την ενεργειακή διάσταση της χώρας; Πώς θεωρεί ότι μπορούν να μειωθούν οι τιμές στα σούπερ μάρκετ και στα ενοίκια; Πώς αντιμετωπίζεται το αγκάθι του δημογραφικού; Πώς αυξάνεται η ποιότητα της ζωής του πολίτη;
Θα τη ρωτούσα για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και, βεβαίως, για τη στάση της απέναντι στις εξελίξεις στην Ουκρανία; Πώς κρίνει τη Ρωσία; Πώς αντιλαμβάνεται τον Τραμπ και τη νέα παγκόσμια αταξία; Ποια η θέση της για το διεθνές δίκαιο και την ισχύ; Πώς θα ήθελε να κινηθεί η ΕΕ απέναντι στις απειλές δασμών από τις ΗΠΑ και πώς να αντιδράσει για το ζήτημα της Γροιλανδίας; Τι θέματα θα έθετε στον Ερντογάν σε μία διά ζώσης συνάντηση;
Πρόχειρα μου ήρθαν στο μυαλό αυτές οι ερωτήσεις... Ναι, υπάρχει επίσης το θέμα των αγροτών (μέλη της αντιπολίτευσης επισκέφτηκαν τα μπλόκα, προσφιλή σκηνικά προβολής), καθώς επίσης ζητήματα για τη δημόσια διοίκηση, για το ΕΣΥ, για τις ανισότητες μεταξύ των φύλων, τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, το μεταναστευτικό, τα εργασιακά. Θέματα υπάρχουν…
Αν φτιάξεις κόμμα και διεκδικείς ψήφο οφείλεις να είσαι έτοιμος/η για τα δύσκολα, που αφορούν τον λαό – στο όνομα του οποίου, άλλωστε, μιλάς
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα βλέπει μια «οργή» να μετατρέπεται σε ψήφο διαμαρτυρίας. Είναι όμως από τις λίγες φορές που η διαδρομή από τη δημόσια ηθική απαίτηση για δικαιοσύνη προς την κομματική οργάνωση γίνεται τόσο γρήγορα, τόσο δημόσια και με τόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο να πυροδοτήσει νέο «αντισυστημικό πείραμα».
Είμαστε έτοιμοι για κάτι τέτοιο; Δεν μας αρκούν τα –ήδη πολλά– κόμματα διαμαρτυρίας;
Το ερώτημα δεν είναι αν «δικαιούται» η Μαρία Καρυστιανού ή οποιοσδήποτε να κάνει κόμμα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι τύπου κόμμα και πώς θα λειτουργήσει στο ελληνικό περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια, η καχυποψία προς τους θεσμούς έγινε κανονικότητα. Η περίοδος της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας άφησε μια διδαχή: η αγανάκτηση μπορεί να παράγει πολιτικό αποτέλεσμα, αλλά όχι κατ’ ανάγκη πολιτική λύση – πατάει φρένο στην πορεία της χώρας.
Το αν η Ελλάδα μπαίνει σε μια νέα περίοδο τύπου 2012, δεν το ξέρουμε ακόμη. Βλέπουμε όμως την εμφάνιση των ίδιων προειδοποιητικών σημαδιών: κοινωνική καχυποψία, κόπωση, ανάγκη για τιμωρία, νέοι φορείς υπό κατασκευή κι ένα πρόσωπο που συγκεντρώνει πάνω του την οργή και την ελπίδα ενός μέρους της κοινωνίας.
Η κ. Καρυστιανού εμφανίζεται να επενδύει σε ένα σχήμα «κάθαρσης» και αντιδιαφθοράς, με έμφαση στη σύγκρουση – μια συνολική αφήγηση απονομιμοποίησης. Κι εδώ έρχεται η ελληνική εμπειρία να υπενθυμίσει το προφανές: η τιμωρητική ψήφος είναι εύκολη, η συγκρότηση πειστικής εναλλακτικής είναι δύσκολη.
Για αυτό και θα τη ρωτούσα πράγματα που αφορούν στη ζωή, την καθημερινότητα αλλά και το μέλλον των πολιτών της χώρας. Τα άλλα είναι ξόρκια και πισωγυρίσματα, που στοχεύουν σε ψηφοφόρους με χαμηλό attention span και ελλειμματική ενημέρωση – ψηφοφόρους που τους σαγηνεύει η οργή, αλλά μετά έρχεται η αναπόφευκτη απομάγευση. Κι έτσι γκρεμίζουν τα είδωλά τους σε πρώτη ευκαιρία.
Ο καθηγητής του ΟΠΑ και μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της ΤτΕ μιλάει για ανθρώπινο κεφάλαιο, αξιολόγηση στην εκπαίδευση, αγορά εργασίας και το στοίχημα της επιστροφής των νέων στην Ελλάδα
11°
