Explainer: Το σκάνδαλο, η σκευωρία και οι πολλές σκιές της υπόθεσης Novartis

Πώς ξεκίνησαν όλα;

Εχουν περάσει πέντε χρόνια από την ημέρα που ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, τότε αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης, έβγαινε από το Μέγαρο Μαξίμου για να δηλώσει στους δημοσιογράφους πως η υπόθεση Novartis ήταν «το μεγαλύτερο σκάνδαλο από συστάσεως του ελληνικού κράτους».

Και πώς τελείωσαν;

Με μια απόφαση, σύμφωνα με την οποία η υπόθεση Novartis δεν είναι ούτε «η μεγαλύτερη σκευωρία από συστάσεως ελληνικού κράτους».

Τι μεσολάβησε στο μεταξύ;

Για το «μεγαλύτερο σκάνδαλο» κλπ κατηγορήθηκαν δέκα πολιτικά πρόσωπα, πρώτης γραμμής, μεταξύ των οποίων οι πρώην πρωθυπουργοί Αντώνης Σαμαράς και Παναγιώτης Πικραμμένος, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος και οι πρώην υπουργοί Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος, Αδωνις Γεωργιάδης και Δημήτρης Αβραμόπουλος, καθώς και ο Γιάννης Στουρνάρας. Για τα πολιτικά αυτά πρόσωπα όχι μόνο δεν αποδείχθηκε τίποτε, αλλά όπως φάνηκε να γίνονται διάφορα στο παρασκήνιο για να ενοχοποιηθούν.

Δηλαδή;

Η υπόθεση ήταν πως ένα παραδικαστικό και παραδημοσιογραφικό κύκλωμα επιχείρησε να εμπλέξει αυτά τα πρόσωπα ως δήθεν χρηματιζόμενα από τη Novartis για να «μπουν πέντε έξι άτομα στη φυλακή» όπως είχε θα έλεγε σε μια κομματική συνεδρίαση ο Παύλος Πολάκης. Γι’ αυτό συστάθηκε εξεταστική επιτροπή, η οποία και παρέπεμψε την υπόθεση της σκευωρίας στη Δικαιοσύνη. Τα κίνητρα, με άλλα λόγια, φάνηκε να είναι πολιτικά με πολιτικό ενορχηστρωτή τον Δημήτρη Παπαγγελόπουλο και δικαστικό εκτελεστικό βραχίονα την εισαγγελέα Ελένη Τουλουπάκη.

Ο Παπαγγελόπουλος και η Τουλουπάκη δεν παραπέπονται στο Ειδικό Δικαστήριο;

Ναι, αλλά χωρίς να έχει οποιαδήποτε σχέση η υπόθεση Novartis. Με βάση το βούλευμα του Δικαστικού Συμβουλίου, ο Παπαγγελόπουλος παραπέμπεται για κατάχρηση σε βαθμό κακουργήματος που αφορά τη μη αποστολή στη Βουλή των καταγγελιών του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ για τον Παναγιώτη Κουρουμπλή που είχε διατελέσει υπουργός Υγείας και είχε καταγγελθεί για την υπόθεση Novartis, ενώ για την ίδια παράλειψη παραπέμπεται η Τουλουπάκη. Ο Παπαγγελόπουλος παραπέμπεται σε βαθμό και για παράβαση καθήκοντος για πιέσεις ππυ άσκησε στην τότε εισαγγελέα Ελένη Ράικου, η οποία χειριζόταν την υπόθεση Novartis και παραιτήθηκε πριν ενοχοποιηθούν οι δέκα που λέγαμε πριν.

Μα τότε γιατί τα μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως παραπέμπονται για τη Novartis;

Η πληροφορία αυτή βγήκε το βράδυ της περασμένης Πέμπτης και δεν ήταν αληθής. Οι του δικαστικού ρεπορτάζ λένε πως η πηγή ήταν «ανώτατες δικαστικές πηγές». Πολλοί από αυτούς, καθώς και άλλοι δημοσιογράφοι που μετέδωσαν την είδηση, ζήτησαν συγγνώμη για την εσφαλμένη πληροφορία. Το θέμα προκάλεσε και πολιτικές αναταράξεις καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε την παραίτηση του επειδή «επιχείρησε συνειδητά να παραπληροφορήσει του πολίτες, προκειμένου να συντηρήσει ζωντανό τον ισχυρισμό περί δήθεν σκευωρίας».

Και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τι απάντησε;

Πώς πρώτη φορά βλέπει κόμμα να πανηγυρίζει κι ενώ παραπέμπεται υπουργός για κακούργημα που αφορά στο αδίκημα της παράβασης εξουσίας.

Ετσι λοιπόν τελείωσαν όλα. Ή μήπως συνεχίζονται;

Ε, ναι. Βρισκόμαστε ατύπως σε προεκλογική περίοδο και η αξιωματική αντιπολίτευση επιχειρεί ήδη να κρατήσει το θέμα ψηλά. Ο Αντώνης Σαμαράς είχε πει κάποτε, αντιδρώντας στη δίωξή του και υπερασπιζόμενος την αθωότητά του, πως «θα σας πάω μέχρι το τέλος». Την ατάκα οικειοποιήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας: «Κύριε Μητσοτάκη», είπε, θα σας πάω μέχρι τέλους».

Πού θα δοθεί η συνέχεια λοιπόν;

Το θέμα μέχρι στιγμής συντηρεί και ο αντιπολιτευόμενος Τύπος. Θεωρείται βέβαιο όμως πως ο πολιτικός υδράργυρος θα φτάσει στα ύψη την ερχόμενη Τετάρτη στη Βουλή, όπου έχει προγραμματιστεί προ ημερησίας συζήτηση για την κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης ύστερα από αίτημα του Πρωθυπουργού.

Τελικά ήταν ή δεν ήταν σκάνδαλο η υπόθεση Novartis;

Σκάνδαλο υπάρχει – μην ξεχνάμε πως η κυβέρνηση κατέθεσε αγωγή σε βάρος της εταιρίας ζητώντας αποζημίωση για ενέργειες από μέρους της που έβλαψαν το δημόσιο. Όπως και σε άλλες χώρε του κόσμου, το σκάνδαλο περιορίζεται σε επίπεδο γιατρών του συστήματος υγείας και μικρότερων κρατικών αξιωματούχων. Πουθενά στον κόσμο δεν κατηγορήθηκαν πρώην πρωθυπουργοί και μάλιστα υπηρεσιακοί για την υπόθεση.

Και σκευωρία;

Εδώ είναι πολλές οι σκιές που μένουν. Κατ’ αρχάς, δεν ενοχοποιούνται έτσι απλά δέκα πολιτικά πρόσωπα, κάποιος κίνησε τα νήματα και κάποιος επιχείρησε να σπιλώσει την υπόληψή τους και να τους διασύρει. Τουλάχιστον σε δικαστικό επίπεδο, δεν θα μάθουμε ποτέ ποιος ήταν ούτε τι ακριβώς συνέβη. Όπως εξάλλου σημείωνε η Καθημερινή της Κυριακής, υπάρχει μια σειρά αναπάντητων ερωτημάτων για το πώς το Δικαστικό Συμβούλιο έφθασε στη συγκεκριμένη απόφαση.

Ποια είναι αυτά τα αναπάντητα ερωτήματα;

Ένα από αυτά είναι πώς, έπειτα από 2,5 ολόκληρα χρόνια ανακριτικής διαδικασίας και για μια υπόθεση τέτοιου μεγέθους, ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί εξάντλησαν κάθε χρονικό όριο εκδίδοντας βούλευμα τα μεσάνυχτα. Το βούλευμα εκδόθηκε ελάχιστα λεπτά πριν από την αποχώρηση μελών του Συμβουλίου λόγω συνταξιοδότησης στις 30 Ιουνίου. Λίγη ώρα αργότερα δεν θα μπορούσε να εκδοθεί βούλευμα και δεν θα μπορούσε να συγκροτηθεί ειδικό δικαστήριο…