Για όλα φταίει (πάλι) ο νεοφιλελευθερισμός

Πριν από μερικά χρόνια διάφοροι φιγουρατζήδες της πολιτικής δεν κουράζονταν να μας λένε ότι η Ελλάδα είναι μια χρεοκοπημένη χώρα. Είχαν δίκιο, χωρίς την Ευρώπη θα είχαμε γίνει Αργεντινή, για να θυμηθούμε την ορολογία της εποχής. Αλλά βέβαια η επιμονή τους δεν ήταν αθώα. Είχαν λόγο. Ήθελαν να αποδείξουν τη ματαιότητα των μνημονίων και να μας πείσουν να κάνουμε το άλμα στο κενό. Παραλίγο να πετύχουν τον στόχο τους αλλά τελικά, ευτυχώς, έσπασαν τα μούτρα τους. Ήταν μια δύσκολη δεκαετία αλλά σήμερα η χώρα έχει επιστρέψει σε μια σχετική κανονικότητα. Ακριβώς μάλιστα επειδή δεν κάναμε το άλμα στο κενό, μπορέσαμε και περάσαμε τη διετία των λοκντάουν με τις μικρότερες δυνατές απώλειες στα εισοδήματα. Σαν ποσοστό του εθνικού εισοδήματος μάλιστα ξοδέψαμε περισσότερα από άλλες πολύ πιο εύρωστες οικονομικά χώρες!

Καλό είναι όμως να μην τρέφουμε αυταπάτες. Η χώρα είναι το ίδιο χρεοκοπημένη όπως και τότε. Από ορισμένες πλευρές μάλιστα θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι είναι σε χειρότερη κατάσταση. Το χρέος τότε ήταν μικρότερο, σήμερα έχει ξεπεράσει το αστρονομικό 200% του ΑΕΠ. Που πάει να πει ότι, αν δεν ήταν στον αναπνευστήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν θα μπορούσε να δανειστεί τα ποσά που χρησιμοποίησε για τη στήριξη των πολιτών. Και το ίδιο θα συνέβαινε σήμερα με τον πόλεμο. Δεν θα υπήρχε η δυνατότητα να στηριχτούν οι ευάλωτες ομάδες.

Παραδόξως όμως όλοι δείχνουν να έχουν ξεχάσει ότι είμαστε μια χρεοκοπημένη χώρα που έχει πολύ μικρά περιθώρια να ξοδεύει παραπάνω από όσα παράγει. Αντιθέτως το μόνο ζήτημα που ακούμε από τους πολιτικούς αλλά και από τα μέσα ενημέρωσης είναι πόσο λίγα δίνονται σε πόσο λίγους. Είναι η «δημοσιονομική πλειοδοσία» για την οποία μας προειδοποίησε ο τοποθετημένος από τον ΣΥΡΙΖΑ, επικεφαλής της επιτροπής προϋπολογισμού της Βουλής. Ακούσατε κάποιον να την επικαλεστεί; Όχι βέβαια. Είναι σαν να μην υπήρξε ποτέ. Μας επέστησε την προσοχή στο ενδεχόμενο να πέσουμε ξανά στον γκρεμό κι εμείς κάναμε ότι δεν ακούσαμε.

Δεν είναι μόνο θέμα άγνοιας ή πολιτικής σκοπιμότητας, είναι και θέμα νοοτροπίας ή, αν προτιμάτε, θέμα ήθους που έχει επικρατήσει στον δημόσιο διάλογο. Κι επειδή εξ όνυχος τον λέοντα, ένα μικρό παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό. Η εκρηκτική αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου έχει οδηγήσει πολλούς υπουργούς σε κάποιες χώρες να θέσουν ζήτημα εξοικονόμησης. Το έκαναν στη Γερμανία όπου έχουν επεξεργαστεί σχέδια για δελτίο. Και προχθές, όπως το επισήμανε ο Νίκος Φιλιππίδης στα Νέα, ο Ιταλός υπουργός οικονομικών υποστήριξε ότι με μια προγραμματισμένη εξοικονόμηση, με διακοπές στην παροχή αερίου σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, η ανάπτυξη στη χώρα θα μπορούσε να είναι 0,6% μεγαλύτερη. Ποιος Έλληνας πολιτικός έχει το θάρρος να μιλήσει για κάτι τέτοιο; Μέχρι σήμερα κανείς. Θέλουμε πλαφόν στην τιμή του αερίου, αλίμονο όμως σε όποιον τολμήσει να μιλήσει όχι για πλαφόν αλλά για μείωση στην κατανάλωση. Είμαστε απολύτως πεπεισμένοι ότι είναι δυνατόν να περάσουμε μια τέτοια ανατροπή στις διεθνείς τιμές χωρίς να μας αγγίξει, χωρίς προσωπικό κόστος. Πιστέψαμε ότι υπάρχουν βενζινάδικα στα σύννεφα.

Η κυβέρνηση στο μεταξύ κοιμάται τον ύπνο του δικαίου. Νομίζει ότι με την υπεύθυνη διαχείριση -όσες ενστάσεις κι αν υπάρχουν για το πόσο υπεύθυνη είναι- θα επιβραβευτεί εκλογικά. Δεν διάβασε άραγε την δημοσκόπηση σύμφωνα με την οποία το 76% των πολιτών θεωρούν τα μέτρα ανεπαρκή, με το 65% από αυτούς να θεωρούν ότι φταίνε οι «δεξιές και νεοφιλελεύθερες ιδέες» της κυβέρνησης! Οι μισοί Έλληνες με άλλα λόγια δεν πιστεύουν ότι είμαστε αντιμέτωποι με μια παγκόσμια κρίση. Όχι (τους) φταίει ο νεοφιλελευθερισμός. Δεν αντέχω τον πειρασμό: σιγά μη ξέρουν τι είναι νεοφιλελευθερισμός θα πείτε. Αλλά βέβαια αυτό είναι εκτός θέματος.

Όταν φάνηκε ότι στις γαλλικές εκλογές μπορεί να νικήσει η Λεπέν, ορισμένοι κάναμε ασφαλώς την σκέψη τι θα συμβεί αν το 2032 είναι αυτή ή κάποιος ομοϊδεάτης της πρόεδρος της Γαλλίας. Τότε, όπως είναι γνωστό, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να ανανεώσουν την στήριξη προς την Ελλάδα για να μην φανεί αυτό που όλοι γνωρίζουμε. Ότι δηλαδή το ελληνικό χρέος, μόνο με πολύ γερές δόσεις αισιοδοξίας μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμο. Μια πολιτικός όμως που έχει στα απωθημένα της όνειρα την έξοδο από το ευρώ και αγαπά τον Ορμπάν θα συμφωνήσει ποτέ σε τέτοιες πολιτικές; Μέχρι το ´32 όμως πολλά μπορεί να συμβούν. Ακόμα και να τα κάνουμε λίμπα μόνοι μας.