Γιατί η Τουρκία ανοίγει τα σύνορα και τι αλλάζει για την Ελλάδα

Λίγες επισημάνσεις για το πιο καυτό θέμα επικαιρότητας, ατάκτως ερριμμένες:

1. Η Ρωσία αρνήθηκε πως ευθύνεται για τον χθεσινό πολύνεκρο βομβαρδισμό. Είτε ψεύδεται (επειδή οι Σύροι δεν έχουν ικανότητα νυχτερινών βομβαρδισμών ακριβείας), είτε είναι ειλικρινής, οπότε τίθεται το ερώτημα ποιός ευθύνεται τελικά. Η ουσία πάντως είναι ότι προφανώς δεν επιθυμεί κλιμάκωση με την Τουρκία.

2. Οι τουρκικές ανακοινώσεις ως τώρα στρέφονται κατά του καθεστώτος Άσαντ, με ελάχιστους αόριστους εξυπνακισμούς περί παλαιών ρωσοτουρκικων πολέμων. Είναι σαφές ότι και αυτοί είναι επιφυλακτικοί να τα βάλουν με την ...Αρκούδα, για λόγους πρωτίστως οικονομικούς (τυχόν τερματισμός των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών προς τη Ρωσία πιθανώς θα σήμαινε το τέλος του ως τώρα αναπτυξιακού μπουμ της Γείτονος).

3. Είναι απίθανο να προχωρήσουν οι Τούρκοι σε στρατιωτική αντιπαράθεση με της Συριακές ΕΔ, εάν δεν εξασφαλίσουν αεροπορική κυριαρχία, κάτι που φυσικά θα απαιτήσει την συμφωνία της Ρωσίας. Αυτή τη στιγμή το πιο πιθανό είναι να προωθήσουν πρόσθετες χερσαίες δυνάμεις στο βόρειο τμήμα της επαρχίας Ιντλίμπ, ώστε να προστατεύσουν έστω εκεί τους «δικούς τους».

4. Η μεταφορά δυνάμεων από την Ανατολική Θράκη, συνδυασμένη με πιεστικά ζητήματα συντήρησης του υπάρχοντος υλικού (λόγω των εκκαθαρίσεων στο στράτευμα και μιας σχετικής έλλειψης ανταλλακτικών), σημαίνει ότι αναλαμβάνουν ένα υπολογισμένο ρίσκο. Πιστεύουν –μάλλον ορθά– ότι η Ελλάδα ούτε θέλει μα ούτε και μπορεί να αναλάβει αυτή την στιγμή επιθετικές πρωτοβουλίες εναντίον τους.

5. Η ρωσοτουρκική ένταση αναπτερώνει τις ελπίδες αμερικανικών κύκλων να κρατήσουν την Τουρκία στο «μαντρί». Ωστόσο, ας μην περιμένουμε να δούμε άμεση και πλήρη υποστήριξη. Σίγουρα θα θελήσουν να τους παιδεψουν λίγο πρώτα, για ευνόητους λόγους. Τυχόν σοβαρή αμερικανοτουρκικη επαναπροσέγγιση θα θέσει αναπόφευκτα νέες προκλήσεις για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

6. Τυχόν ανοιχτή τουρκοσυριακή αντιπαράθεση είναι ιδιαίτερα πιθανό να φέρει πιο κοντά τη Δαμασκό με το Ριάντ, δεδομένου ότι οι Σαούντ φέρονται να είναι ιδιαίτερα ενοχλημένοι από τις προσπάθειες του Ερντογάν να καταστεί ηγέτης του ισλαμικού κόσμου. Σημειώνεται ότι χθες οι Σαουδάραβες ζήτησαν μείωση της παραγωγής πετρελαίου, κάτι που φυσικά ευνοεί και την ρωσική και την ιρανική οικονομία.

7. Ο Ερντογάν είναι πιεσμένος. Έχει ανοιχτεί πολύ σε Συρία και Λιβύη (έχει και εκεί νεκρούς), το κυνήγι των κατηγορούμενων ως Γκιουλενικών βλάπτει τη λειτουργία ολοκλήρου του μηχανισμού εθνικής ασφαλείας, η λίρα πέφτει συνέχεια, τα τελευταία γκάλοπ τον δείχνουν αποδυναμωμενο. Το χθεσινό μπλοκάρισμα των ΜΚΔ ήταν μια αντανακλαστική απολυταρχική αντίδραση στα πλαίσια της διαχείρισης της νέας κρίσης, που ίσως αποτελέσει προοίμιο περαιτέρω υποβάθμισης της τουρκικής δημοκρατίας (την περασμένη εβδομάδα η κομματικά στρατευμένη Γενί Σαφάκ έκανε εκτενή επίθεση εναντίον και των Τούρκων τεκτόνων).

8. Ο Ερντογάν θα προσπαθήσει φυσικά να κάνει εξαγωγή των προβλημάτων του, και η χθεσινή ανακοίνωση για άνοιγμα των συνόρων προς την Ευρώπη είναι η πρώτη του σχετική κίνηση. Καθώς δεν ήταν ποτέ πραγματικά κλειστά τα σύνορα, μάλλον εννοεί ότι πρόσφυγες και μετανάστες θα προωθηθούν προς τη μεθόριο με κρατική οργάνωση, και τα πρώτα κύματα ήδη έχουν φτάσει στην Αδριανούπολη (το CNN Türk είναι λαλίστατο στα ρεπορτάζ του).

9. Η εξαγγελία ανοίγματος των συνόρων για 72 ώρες μάλλον αποτελεί προειδοποιητικό καμπανάκι για τους εταίρους και συμμάχους της Τουρκίας σε ΕΕ και ΝΑΤΟ. Αν δε λάβει την υποστήριξη που θα ζητήσει, τότε θα πρέπει να περιμένουμε κανονική λαοθάλασσα.

10. Μεταξύ άλλων, η Ελλάδα θα πρέπει να εξετάσει και αναλόγως να υλοποιήσει τις παρακάτω δυνατότητες:

α. Να ζητήσει ουσιαστική συνδρομή της ΕΕ σε επίπεδο έμψυχου δυναμικού, νομικού καθεστώτος, οικονομικής ενίσχυσης, και φυσικά σαφούς πολιτικής υποστήριξης, με την μορφή οδυνηρών κυρώσεων κατά της τουρκικής οικονομίας.

β. Να πείσει Βούλγαρους και Ιταλούς ότι τυχόν πλημμυρίδα προσφύγων και μεταναστών δεν μπορεί παρά να περάσει και στο δικό τους έδαφος, συνεπώς θα πρέπει να συνταχθούν μαζί μας.

γ. Να διερευνήσει τις προθέσεις της Μόσχας σε ενδεχόμενη ρήξη της με την Άγκυρα. Πολύ πιθανώς θα βρεθούν τρόποι συνεργασίας μαζί τους, ήπιας μορφής σε αυτή τη φάση.

δ. Να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία (εφόσον η Τουρκία επιμείνει στην απροκάλυπτα εκβιαστική στάση της) να μετατρέψει την θεωρητική νομική ισχύ της γύρω από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε πραγματική, ή έστω να την αναβαθμίσει αισθητά.

ε. Να πείσει ΗΠΑ, Ρωσία και δυτικοευρωπαϊκές χώρες πως οι ομάδες ισλαμιστών βετεράνων που θα αναχωρήσουν από τη Γείτονα θα κατευθυνθούν νομοτελειακά προς αυτές, καθώς αυτές θεωρούνται οι «Μεγάλοι Σατανάδες».

στ. Να κινητοποιήσει τις ΕΔ, την ΕΥΠ, το ΛΣ και την ΕΛΑΣ σε βαθμό ανάλογο με εκείνο του 1987. Ορισμένοι άνθρωποι θα πρέπει κάποτε να ξεβολευτούν, αυτή τη δουλειά επέλεξαν να κάνουν, και αυτή είναι η ρημάδα η ώρα που θα πρέπει να την κάνουν. Δεν επιτρέπεται πάντως να δούμε νέες Ειδομένες.

Δυστυχώς ζούμε σε ενδιαφέροντες καιρούς, και δεν αποκλείεται να βρισκόμαστε απέναντι σε μια τέλεια καταιγίδα (αν συνυπολογίσουμε και τις τάσεις στην παγκόσμια οικονομία μετά την έξαρση του COVID 19), απέναντι σε έναν νέο Μαύρο Κύκνο, απέναντι σε ένα από κείνα τα ουρανοκατέβατα ιστορικά γεγονότα, που κατά καιρούς καθορίζουν το μέλλον πολλών επόμενων γενεών. Δύσκολη Σαρακοστή έρχεται.