Οι Κασσάνδρες θα διαψευσθούν

Ο απόηχος των ευρωπαϊκών εκλογών: O ομότιμος καθηγητής διεθνών οικονομικών και ευρωπαϊκών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πάνος Καζάκος, γράφει στο αφιέρωμα του ΙΔΚΚ για τις ευρωεκλογές.

Οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέδειξαν τις αντοχές της ΕΕ: Αυξήθηκε η συμμετοχή των πολιτών που ανέστρεψε προηγούμενες τάσεις. Πιθανόν, αυτό οφείλεται στην ανησυχία τους για το μέλλον της ΕΕ λόγω της ανόδου του σκληρού ευρωσκεπτικισμού. Η ενεργοποίησή τους είναι όμως και μια εντολή στα συστημικά κόμματα να επανεξετάσουν πολιτικές που τροφοδότησαν τον ευρωσκεπτικισμό. Σε άλλη διατύπωση: Να τηρήσουν όσα υποσχέθηκαν. 

Βέβαια, το πολιτικό τοπίο τροποποιήθηκε. Οι ευρωσκεπτικιστές κέρδισαν έδαφος, ενώ δύο μεγάλες κομματικές δυνάμεις του ευρωπαϊσμού (συντηρητικοί και σοσιαλδημοκράτες) έχασαν έδαφος. Αλλά αναδείχθηκαν νέες (κυρίως χάρη στη συνεργασία Μακρόν και φιλελευθέρων). Αναμενόμενη ήταν η πρωτιά του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ)στο οποίο συμμετέχει η ΝΔ και του οποίου Spitzenkandidat είναι ο μετριοπαθής Manfred Weber. Ειρήσθω εν παρόδω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στο ευρωπαϊκό περιθώριο κυρίως λόγω εσωτερικών αναστολών.   

Κατά τη γνώμη μου λοιπόν δεν θα έχουμε αστάθεια στην ΕΕ. Απλά θα γίνει ανασύνθεση των συμμαχιών, αρχής γενομένης από την εκλογή του προέδρου της Επιτροπής. Επίσης, η έκβαση των εκλογών επιτρέπει την πρόβλεψη ότι δεν θα ανατραπεί ο πυρήνας του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Άλλωστε έχει διαμορφωθεί μια βασική συναίνεση μεταξύ των μεγάλων κομματικών οικογενειών για τα επόμενα χρόνια, που αποτυπώνεται στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Σίμπιου. Με κάποιες αναπόφευκτες διαφοροποιήσεις η συναίνεση αυτή μπορεί να συνοψισθεί στο σύνθημα «περισσότερη Ευρώπη» που την ξεχωρίζει πλήρως από την, ας πούμε, «λαϊκιστική συναίνεση». 

Πολλές θέσεις της ευρωπαϊκής συναίνεσης ανταποκρίνονται στο εθνικό μας συμφέρον όπως η ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της, η εκκαθάριση του ρυθμιστικού συστήματος της ΕΕ από ξεπερασμένους κανονισμούς, πράγμα που συνεπάγεται λιγότερη γραφειοκρατία, η φορολόγηση των εταιρειών γιγάντων του διαδικτύου, και σειρά μέτρων προαγωγής της κοινωνικής και αναπτυξιακής διάστασης της αγοράς. Σε άλλα ζητήματα ωστόσο (ειδικός προϋπολογισμός για την Ευρωζώνη, έκδοση ευρωομόλογων, μεταναστευτική πολιτική κ.α.) που έχουν τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα δοθεί δύσκολη μάχη τόσο στο Ε.Κ. όσο και στα λοιπά όργανα της Ένωσης.